Trong khoa học
luật hình sự, để xác định một hành vi có phạm tội theo Điều 157 Bộ luật Hình
sự hay không, chúng ta cần phân biệt rõ ba hành vi khách quan này. Dù có mục
đích chung là tước đoạt quyền tự do thân thể, nhưng cách thức thực hiện lại
khác nhau: 1. Hành
vi Bắt người trái pháp luật Đây là hành
vi khống chế để tước đoạt quyền tự do của người khác, buộc họ phải đi theo hoặc
đưa họ đến một địa điểm nhất định trái với ý muốn của họ.
- Cách thức: Dùng vũ lực (đánh, trói), đe dọa
dùng vũ lực (dọa bắn, dọa giết) hoặc dùng thủ đoạn khác (lừa dối, gây mê).
- Đặc điểm: Thường diễn ra nhanh, có sự di
chuyển nạn nhân từ nơi này sang nơi khác.
- Ví dụ: Một nhóm người tự ý xông vào
nhà dân, còng tay một người rồi áp giải lên xe đưa về trụ sở công ty để
đòi nợ mà không có thẩm quyền.
2. Hành
vi Giữ người trái pháp luật Đây là hành
vi ngăn cản, không cho người khác đi nơi khác hoặc buộc họ phải ở một địa điểm
nhất định trong một khoảng thời gian ngắn.
- Cách thức: Canh giữ, không cho ra khỏi
phòng, khóa cửa hoặc dùng lời lẽ đe dọa để nạn nhân không dám rời đi.
- Đặc điểm: Quyền tự do dịch chuyển của nạn
nhân bị hạn chế tại chỗ hoặc trong một phạm vi hẹp.
- Ví dụ: Chủ nợ giữ người nợ tiền tại
quán cà phê, không cho họ đi về nhà cho đến khi người thân mang tiền đến
trả.
3. Hành
vi Giam người trái pháp luật Đây là hành
vi tước đoạt tự do thân thể của người khác bằng cách nhốt họ vào một nơi cách
ly hẳn với thế giới bên ngoài trong một thời gian nhất định.
- Cách thức: Nhốt vào buồng giam, hầm, kho,
tủ, nhà kho... có khóa cửa hoặc người canh gác cẩn mật.
- Đặc điểm: Mang tính chất cố định và thời
gian thường kéo dài hơn hành vi "giữ". Nạn nhân hoàn toàn bị mất
quyền tự do đi lại và tiếp xúc với bên ngoài.
Bảng so
sánh nhanh
|
Tiêu
chí
|
Bắt
|
Giữ
|
Giam
|
|
Bản chất
|
Khống chế
và áp giải đi.
|
Ngăn cản
không cho đi nơi khác.
|
Cách ly
trong không gian kín.
|
|
Không
gian
|
Có sự dịch
chuyển địa điểm.
|
Tại chỗ hoặc
phạm vi hẹp.
|
Cố định,
biệt lập.
|
|
Thời
gian
|
Thường diễn
ra tức thời.
|
Ngắn hạn.
|
Dài hạn
hơn.
|
Lưu ý
quan trọng về tính "Trái pháp luật" Hành vi chỉ
bị coi là phạm tội khi thực hiện không có căn cứ pháp luật. Pháp luật
cho phép bắt, giữ, giam người trong các trường hợp: 1.
Phạm tội quả tang: Bất kỳ ai cũng có quyền bắt và giải ngay đến cơ quan Công an. 2.
Đang bị truy nã: Bất kỳ ai cũng có quyền bắt. 3.
Có lệnh của cơ quan thẩm quyền: Lệnh bắt, tạm giữ, tạm giam của Tòa án, Viện kiểm sát hoặc
Cơ quan điều tra đã được phê chuẩn đúng quy trình. Nếu thực hiện
ngoài các trường hợp này, hành vi đó sẽ cấu thành tội phạm theo Điều 157. ____________________________________ - Bạn có muốn
tôi phân tích về các trường hợp "miễn trách nhiệm hình sự" khi
bắt người (ví dụ: bắt người phạm tội quả tang nhưng gây thương tích) không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét