Thứ Hai, 22 tháng 4, 2024

Chứng minh rằng tính nguy hiểm cho xã hội là thuộc tính khách quan của tội phạm?

CÂU HỎI : (đang cập nhật)

(Trả lời bên dưới)

Để chứng minh tính nguy hiểm cho xã hội là thuộc tính khách quan của tội phạm, chúng ta cần phân tích dựa trên việc nó tồn tại độc lập với ý chí chủ quan của nhà làm luật và dựa trên những thiệt hại thực tế mà hành vi đó gây ra cho cộng đồng.

Dưới đây là các luận điểm chứng minh tính khách quan này:


1. Nguồn gốc từ thực tiễn đời sống (Cơ sở khách quan)

Tính nguy hiểm cho xã hội không phải do con người tự tưởng tượng ra mà nó xuất phát từ chính thực tế khách quan của hành vi:

  • Một hành vi bị coi là nguy hiểm vì nó trực tiếp gây ra hoặc đe dọa gây ra những biến đổi xấu trong thế giới khách quan (làm một người chết, làm tài sản bị tiêu hủy, làm xáo trộn an ninh quốc gia).
  • Ví dụ: Hành vi giết người vốn dĩ đã nguy hiểm vì nó tước đoạt mạng sống – một giá trị tồn tại thực tế – dù pháp luật có ghi nhận nó hay chưa.

2. Tính độc lập đối với ý chí của Nhà nước

Nhà nước không "tạo ra" tính nguy hiểm cho xã hội, mà Nhà nước chỉ nhận thứcghi nhận nó vào luật.

  • Nếu Nhà nước ghi nhận một hành vi không nguy hiểm thành tội phạm, thì điều đó phản ánh sai lệch thực tế và đạo luật đó sẽ sớm bị đào thải.
  • Ngược lại, nếu một hành vi thực tế đang đe dọa cộng đồng (như tội phạm công nghệ cao mới xuất hiện) nhưng luật chưa kịp quy định, thì tính nguy hiểm của nó vẫn tồn tại một cách khách quan trong đời sống.

3. Được xác định bởi các yếu tố khách quan cấu thành hành vi

Tính nguy hiểm cho xã hội được đo lường bằng các tiêu chí có thể quan sát và đánh giá được:

  • Khách thể bị xâm phạm: Tầm quan trọng của quan hệ xã hội bị tấn công (tính mạng quan trọng hơn tài sản).
  • Hậu quả: Quy mô và mức độ thiệt hại (số tiền bị mất, tỷ lệ thương tật).
  • Phương thức thực hiện: Tính chất bạo lực, thủ đoạn tinh vi hay mức độ công khai của hành vi.

4. Thay đổi theo điều kiện khách quan của xã hội

Tính nguy hiểm không bất biến mà biến đổi theo sự phát triển của điều kiện kinh tế - xã hội, chính trị tại mỗi thời điểm:

  • Ví dụ: Trước đây, hành vi "đổi ngoại tệ trái phép" được coi là rất nguy hiểm vì nó đe dọa nền kinh tế bao cấp. Nhưng hiện nay, khi kinh tế mở cửa, hành vi này không còn tính nguy hiểm cho xã hội đáng kể và đã bị phi hình sự hóa.
  • Sự thay đổi này không phụ thuộc vào sở thích cá nhân mà phụ thuộc vào nhu cầu khách quan của việc bảo vệ trật tự xã hội ở từng giai đoạn.

5. Ý nghĩa của việc thừa nhận tính khách quan

Thừa nhận tính khách quan của thuộc tính này giúp:

  • Lập pháp: Nhà làm luật phải bám sát thực tiễn để xây dựng Bộ luật Hình sự đúng đắn, tránh ý chí chủ quan.
  • Áp dụng luật: Giúp Thẩm phán phân loại tội phạm chính xác dựa trên mức độ nguy hiểm thực tế (Điều 9 BLHS).
  • Phân biệt tội phạm: Giúp tách biệt tội phạm với những hành vi có dấu hiệu tội phạm nhưng "tính chất nguy hiểm cho xã hội không đáng kể" (Khoản 2 Điều 8 BLHS).

Kết luận: Tính nguy hiểm cho xã hội là thuộc tính vốn có của tội phạm. Nó là nội dung bên trong, là thực chất của hành vi; còn "tính trái pháp luật hình sự" chỉ là hình thức pháp lý để thể hiện nội dung đó.

Bạn có muốn tìm hiểu thêm về cách các cơ quan tố tụng định lượng tính nguy hiểm này thông qua các tình tiết định khung (như "gây hậu quả nghiêm trọng") không?

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

(đang cập nhật)

VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét