Có một sự nhầm
lẫn nhỏ trong thuật ngữ pháp lý ở câu hỏi của bạn: "Người bị kết
án" và "Người được miễn trách nhiệm hình sự (TNHS)"
là hai trạng thái pháp lý loại trừ lẫn nhau.
- Nếu đã được miễn trách nhiệm
hình sự, thì không gọi là người bị kết án (vì chưa và không bị tuyên
án).
- Nếu đã bị kết án, thì chỉ
có thể rơi vào trường hợp được miễn hình phạt.
Dưới đây là
địa vị pháp lý chuẩn xác của người được miễn trách nhiệm hình sự theo Bộ
luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017): 1. Bản chất:
Không có tội, không có bản án Đây là sự
khoan hồng ở mức độ cao nhất của pháp luật hình sự:
- Về mặt tội danh: Cơ quan có thẩm quyền (Điều
tra, Kiểm sát hoặc Tòa án) công nhận hành vi có dấu hiệu tội phạm nhưng
quyết định không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người đó.
- Về mặt tố tụng: Vụ án đối với người này sẽ được
đình chỉ. Không có bản án kết tội nhân danh Nhà nước được tuyên.
2. Tình
trạng Án tích
- Tuyệt đối không có án tích: Người được miễn TNHS được coi
là người vô tội.
- Hồ sơ lý lịch: Trong Lý lịch tư pháp, họ được
xác nhận là "không có tiền án". Điều này cực kỳ quan trọng cho
việc xin việc, xuất cảnh hoặc các thủ tục hành chính khác.
3. Các
khía cạnh pháp lý khác Dù không chịu
trách nhiệm hình sự, họ vẫn phải đối mặt với các trách nhiệm khác phát sinh từ
hành vi của mình:
- Trách nhiệm dân sự: Vẫn phải bồi thường thiệt hại
cho người bị hại theo quy định của Bộ luật Dân sự.
- Xử lý hành chính: Tuy được miễn trách nhiệm hình
sự, nhưng hành vi đó thường vẫn vi phạm pháp luật hành chính. Do đó, người
này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính (phạt tiền, tước giấy phép...).
- Biện pháp tư pháp: Các vật chứng liên quan đến vụ
án (công cụ phạm tội, tài sản do phạm pháp mà có) vẫn bị tịch thu hoặc
tiêu hủy theo quy định.
Bảng so
sánh để làm rõ sự khác biệt:
|
Tiêu
chí
|
Miễn
trách nhiệm hình sự
|
Miễn
hình phạt
|
|
Trạng
thái
|
Chưa bị
kết án (Đình chỉ vụ
án)
|
Đã bị kết
án (Có bản án của
Tòa)
|
|
Tên gọi
|
Người được
miễn TNHS
|
Người bị kết
án
|
|
Án tích
|
Không
bao giờ có án tích
|
Không bị
coi là có án tích (nhưng vẫn có tên trong bản án kết tội)
|
|
Hệ quả
|
Coi như
chưa phạm tội
|
Có tội
nhưng được tha bổng việc chấp hành án
|
Việc phân biệt
rõ hai khái niệm này là cực kỳ quan trọng, đặc biệt khi bạn đang làm báo cáo
nghiên cứu cao học hoặc chuẩn bị cho các kỳ thi luật chuyên sâu. Nếu bạn đang tập
trung vào một nhóm tội cụ thể (như các tội về môi trường hay ma túy mà bạn thường
quan tâm), sự khác biệt này sẽ dẫn đến những kết luận rất khác nhau trong bài
nghiên cứu của bạn. Bạn có muốn
tôi làm rõ thêm về một điều khoản cụ thể nào trong danh mục các câu hỏi ôn tập
của bạn không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét