Khái niệm người tiến hành tố tụng? Tiêu chuẩn bổ nhiệm Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán, Hội thẩm?

CÂU HỎI : Khái niệm người tiến hành tố tụng? Tiêu chuẩn bổ nhiệm Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán, Hội thẩm?	(Trả lời bên dưới)

Trong hệ thống pháp luật tố tụng, nếu các Cơ quan tiến hành tố tụng là tổ chức thì Người tiến hành tố tụng chính là những cá nhân cụ thể được trao quyền để thực thi nhiệm vụ. Dưới đây là tổng hợp khái niệm và các tiêu chuẩn bổ nhiệm cốt lõi cho từng chức danh: 1. Khái niệm Người tiến hành tố tụng Người tiến hành tố tụng là người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn trong việc giải quyết vụ án, vụ việc theo quy định của pháp luật. Họ thuộc biên chế của các cơ quan tiến hành tố tụng và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi, quyết định của mình. Theo Điều 34 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, danh mục này bao gồm: Thủ trưởng/Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra, Điều tra viên, Cán bộ điều tra; Viện trưởng/Phó Viện trưởng Viện kiểm sát, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên; Chánh án/Phó Chánh án Tòa án, Thẩm phán, Hội thẩm, Thư ký Tòa án, Thẩm tra viên. 2. Tiêu chuẩn bổ nhiệm các chức danh chủ chốt Để đảm bảo tính công bằng và chuyên môn cao, pháp luật quy định các tiêu chuẩn khắt khe cho từng chức danh: A. Thẩm phán (Luật Tổ chức Tòa án nhân dân) Thẩm phán là người thực hiện quyền tư pháp, nhân danh Nhà nước để tuyên án. Tiêu chuẩn chung: Là công dân Việt Nam, trung thành với Tổ quốc, có phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh chính trị vững vàng. Trình độ: Có trình độ cử nhân luật trở lên. Đào tạo: Đã được đào tạo nghiệp vụ xét xử. Kinh nghiệm: Có thời gian làm công tác thực tế pháp luật theo quy định (thường từ 5 năm trở lên đối với Thẩm phán sơ cấp). Sức khỏe: Bảo đảm sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ. B. Kiểm sát viên (Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân) Kiểm sát viên thực hiện quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp. Tiêu chuẩn chung: Tương tự Thẩm phán về lòng trung thành, đạo đức và bản lĩnh. Trình độ: Có trình độ cử nhân luật trở lên. Đào tạo: Đã được đào tạo nghiệp vụ kiểm sát. Kinh nghiệm: Có thời gian làm công tác thực tế theo quy định của từng ngạch (Kiểm sát viên sơ cấp, trung cấp, cao cấp, Kiểm sát viên VKSND tối cao). Trúng tuyển: Phải trúng tuyển kỳ thi tuyển chọn Kiểm sát viên. C. Điều tra viên (Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự) Điều tra viên là người trực tiếp thực hiện các biện pháp ngăn chặn, thu thập chứng cứ để làm rõ tội phạm. Tiêu chuẩn: Là sĩ quan Công an nhân dân/Quân đội nhân dân tại ngũ hoặc cán bộ thuộc VKSND tối cao. Trình độ: Có trình độ cử nhân luật trở lên. Nghiệp vụ: Có chứng chỉ đào tạo về điều tra hình sự. Sức khỏe & Phẩm chất: Đáp ứng các tiêu chuẩn đặc thù của lực lượng vũ trang. Ngạch bậc: Được chia thành Điều tra viên sơ cấp, trung cấp và cao cấp tương ứng với kinh nghiệm và năng lực. D. Hội thẩm (Hội thẩm nhân dân & Hội thẩm quân nhân) Hội thẩm đại diện cho nhân dân tham gia vào quá trình xét xử, có quyền ngang hàng với Thẩm phán khi biểu quyết. Tiêu chuẩn: Là công dân Việt Nam, gương mẫu chấp hành pháp luật, có uy tín trong cộng đồng. Kiến thức: Có kiến thức pháp lý nhất định (không bắt buộc phải có bằng cử nhân luật như Thẩm phán). Đặc thù: Có kinh nghiệm trong các lĩnh vực đời sống, xã hội để bổ trợ cho việc đánh giá thực tế vụ án. Bầu chọn: Hội thẩm nhân dân do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu theo nhiệm kỳ. 3. Bảng tóm tắt so sánh tiêu chuẩn Đặc điểm Điều tra viên Kiểm sát viên Thẩm phán Hội thẩm Bằng cấp chuyên môn Cử nhân Luật Cử nhân Luật Cử nhân Luật Không bắt buộc Đào tạo nghiệp vụ Nghiệp vụ Điều tra Nghiệp vụ Kiểm sát Nghiệp vụ Xét xử Tập huấn nghiệp vụ Cơ quan quản lý Bộ Công an/Quốc phòng/VKS Viện kiểm sát Tòa án HĐND (bầu chọn) Vai trò chính Thu thập chứng cứ Buộc tội & Kiểm sát Trọng tài & Phán quyết Đại diện nhân dân 4. Những trường hợp không được làm người tiến hành tố tụng Để đảm bảo tính khách quan, một người không được tham gia tiến hành tố tụng nếu: 1.     Đồng thời là bị hại, đương sự; là người đại diện, người thân thích của bị hại, đương sự hoặc của bị can, bị cáo. 2.     Đã tham gia với tư cách là người bào chữa, người làm chứng, người giám định, người định giá tài sản trong vụ án đó. 3.     Có căn cứ rõ ràng khác để cho rằng họ có thể không vô tư trong khi làm nhiệm vụ. Việc nắm rõ các tiêu chuẩn này giúp bạn xác định tính hợp pháp của các chủ thể khi tham gia giải quyết một vụ án cụ thể. Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO: (đang cập nhật) VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN: (đang cập nhật)