Thứ Tư, 24 tháng 4, 2024

Nêu các hoạt động điều tra mà Viện kiểm sát có quyền trực tiếp tiến hành?

CÂU HỎI : Nêu các hoạt động điều tra mà Viện kiểm sát có quyền trực tiếp tiến hành?

(Trả lời bên dưới)

Trong hệ thống pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam, Viện kiểm sát (VKS) chủ yếu thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Tuy nhiên, để đảm bảo tính khách quan và khắc phục các sai sót trong quá trình điều tra, pháp luật quy định một số trường hợp VKS có quyền trực tiếp tiến hành các hoạt động điều tra.

Các hoạt động này thường được thực hiện bởi Kiểm sát viên trong các điều kiện cụ thể sau:


1. Các hoạt động điều tra VKS có quyền trực tiếp tiến hành

Theo Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, Kiểm sát viên có quyền trực tiếp thực hiện các hoạt động sau đây để kiểm tra, xác minh nguồn tin về tội phạm hoặc khi xét thấy cần thiết:

  • Khám xét, thu giữ, tạm giữ đồ vật, tài liệu: Trong trường hợp Kiểm sát viên phát hiện có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm hoặc vi phạm pháp luật trong quá trình kiểm sát mà Cơ quan điều tra không khắc phục.
  • Hỏi cung bị can: Đây là hoạt động phổ biến nhất. Kiểm sát viên trực tiếp hỏi cung khi bị can kêu oan, khi lời khai có nhiều mâu thuẫn hoặc khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong quá trình điều tra.
  • Lấy lời khai người tố giác, báo tin về tội phạm, người bị hại, người làm chứng, người bị tạm giữ: Thường thực hiện khi Kiểm sát viên thấy cần kiểm tra lại tính xác thực của thông tin trước khi phê chuẩn các quyết định tố tụng.
  • Đối chất, nhận dạng, nhận biết giọng nói, thực nghiệm điều tra: Kiểm sát viên trực tiếp tiến hành nếu xét thấy các hoạt động trước đó của Cơ quan điều tra chưa rõ ràng hoặc có dấu hiệu làm sai lệch hồ sơ.
  • Khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi: Kiểm sát viên có mặt để kiểm sát, nhưng trong một số tình huống đặc biệt, họ có quyền yêu cầu và trực tiếp tham gia điều phối các hoạt động này để đảm bảo tính khách quan.

2. Các trường hợp VKS phải trực tiếp tiến hành điều tra

Pháp luật quy định Kiểm sát viên phải trực tiếp tiến hành một số hoạt động trong các bối cảnh sau:

1.     Kiểm tra tính có căn cứ của việc bắt, tạm giữ, tạm giam: Để quyết định phê chuẩn hay không phê chuẩn các lệnh này.

2.     Khi phát hiện dấu hiệu oan, sai, bỏ lọt tội phạm: Nếu Cơ quan điều tra không thực hiện các yêu cầu điều tra của VKS, Kiểm sát viên sẽ trực tiếp làm rõ.

3.     Vụ án do Cơ quan điều tra của VKSND Tối cao thụ lý: Trong trường hợp này, các điều tra viên thuộc VKS sẽ thực hiện toàn bộ quy trình điều tra (thường là các tội xâm phạm hoạt động tư pháp, tham nhũng trong cơ quan tư pháp).

4.     Khi trả hồ sơ để điều tra bổ sung: Nếu VKS tự mình làm rõ được các tình tiết cần bổ sung mà không cần trả lại hồ sơ cho Cơ quan điều tra nhằm tiết kiệm thời gian tố tụng.


3. Ý nghĩa của việc VKS trực tiếp điều tra

Việc trao quyền này cho VKS không nhằm thay thế Cơ quan điều tra mà có ý nghĩa bổ trợ và giám sát quan trọng:

  • Chống oan sai và bỏ lọt tội phạm: Là "màng lọc" cuối cùng trước khi truy tố. Kiểm sát viên trực tiếp tiếp xúc với bị can và chứng cứ sẽ có cái nhìn đa chiều hơn.
  • Đảm bảo tính thượng tôn pháp luật: Giám sát trực tiếp các hoạt động dễ xảy ra vi phạm như hỏi cung hay khám xét, từ đó hạn chế tối đa việc bức cung, nhục hình.
  • Củng cố hồ sơ truy tố: Giúp Kiểm sát viên tự tin hơn khi tranh tụng tại tòa vì họ đã trực tiếp kiểm chứng các tình tiết quan trọng nhất của vụ án.
  • Nâng cao trách nhiệm của Cơ quan điều tra: Khi biết VKS có quyền kiểm tra và thực hiện lại các hoạt động điều tra, các Điều tra viên sẽ phải thận trọng và chuẩn xác hơn trong nghiệp vụ.

Tóm lại: Quyền trực tiếp điều tra của Viện kiểm sát là một "vũ khí pháp lý" quan trọng để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ công lý và quyền con người trong tố tụng hình sự.

____________________

  • Bạn có đang nghiên cứu về sự phối hợp giữa Kiểm sát viên và Điều tra viên trong một vụ án cụ thể nào không?

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

(đang cập nhật)

VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét