Thứ Tư, 24 tháng 4, 2024

Phân biệt 02 hoạt động điều tra: Xem xét dấu vết trên thân thể và khám xét người?

CÂU HỎI : Phân biệt 02 hoạt động điều tra: Xem xét dấu vết trên thân thể khám xét người?

(Trả lời bên dưới)

Việc phân biệt Xem xét dấu vết trên thân thểKhám xét người là rất quan trọng vì đây là hai hoạt động dễ gây nhầm lẫn, nhưng lại có tính chất, mục đích và trình tự thủ tục hoàn toàn khác nhau trong tố tụng hình sự.

Dưới đây là bảng phân tích chi tiết để bạn dễ dàng so sánh:

1. Bảng so sánh chi tiết

Tiêu chí

Xem xét dấu vết trên thân thể

Khám xét người

Mục đích

Phát hiện dấu vết tội phạm, dấu vết của vật chứng hoặc vết xăm trên thân thể để xác định đặc điểm nhân dạng.

Phát hiện, thu giữ công cụ, phương tiện phạm tội, đồ vật, tài sản do phạm tội mà có hoặc tài liệu liên quan đến vụ án.

Đối tượng

Người bị giữ, người bị bắt, bị can, người bị hại, người làm chứng.

Người bị bắt, bị can, bị cáo hoặc bất cứ người nào nếu có căn cứ họ đang che giấu tang vật vụ án.

Nội dung thực hiện

Chỉ quan sát, kiểm tra bề mặt da, các dấu hiệu bên ngoài cơ thể (vết xước, vết máu, vết xăm...).

Tìm kiếm kỹ lưỡng trong quần áo, đồ dùng cá nhân, túi xách và cả trên cơ thể người đó.

Thủ tục phê chuẩn

Không cần Viện kiểm sát phê chuẩn trước khi thực hiện.

Đa số phải có lệnh và được Viện kiểm sát phê chuẩn (trừ trường hợp bắt người hoặc có căn cứ người đó đang tiêu hủy chứng cứ).

Sự tham gia của y tế

Khi cần thiết, có thể mời bác sĩ hoặc người có chuyên môn y tế tham gia.

Thường không bắt buộc trừ trường hợp đặc biệt liên quan đến sức khỏe.


2. Phân tích sâu về sự khác biệt

Về bản chất hoạt động

  • Xem xét dấu vết trên thân thể mang tính chất "quan sát và ghi nhận". Nó giúp trả lời câu hỏi: Trên người đối tượng có để lại dấu tích gì của vụ án hay không? (Ví dụ: Vết cào cấu trên tay nghi phạm hiếp dâm, hoặc vết sẹo để nhận dạng).
  • Khám xét người mang tính chất "truy tìm và thu giữ". Nó giúp trả lời câu hỏi: Đối tượng có đang cất giấu vật chứng hay tài liệu gì không? (Ví dụ: Tìm gói ma túy trong túi quần hoặc con dao trong người).

Về quyền con người và tính nhạy cảm

Cả hai hoạt động đều xâm phạm đến quyền bất khả xâm phạm về thân thể, nên luật quy định rất chặt chẽ:

  • Quy tắc cùng giới: Việc xem xét thân thể hoặc khám xét người phải do người cùng giới tiến hành và phải có người cùng giới chứng kiến.
  • Tôn trọng danh dự: Không được xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của người bị xem xét hoặc khám xét.

3. Ý nghĩa của việc phân biệt

Việc xác định đúng loại hoạt động giúp Cơ quan điều tra:

1.     Sử dụng đúng mẫu biên bản: Tránh việc nhầm lẫn hồ sơ dẫn đến chứng cứ bị coi là bất hợp pháp tại tòa.

2.     Đảm bảo thời gian: Khám xét người thường đòi hỏi thủ tục gắt gao hơn về lệnh và phê chuẩn, trong khi xem xét thân thể có thể tiến hành nhanh chóng hơn để kịp thời ghi nhận dấu vết (vốn dễ biến đổi theo thời gian như vết bầm, vết xước).

3.     Bảo vệ quyền công dân: Tránh việc lạm dụng quyền khám xét (lục soát đồ đạc) khi chỉ cần xem xét dấu vết bên ngoài, hoặc ngược lại.


Ví dụ thực tế:

  • Nếu bạn muốn kiểm tra xem nghi phạm có vết cắn của nạn nhân trên vai hay không -> Xem xét dấu vết trên thân thể.
  • Nếu bạn muốn tìm chiếc điện thoại mà nghi phạm vừa lấy trộm và giấu vào trong áo -> Khám xét người.

Hy vọng phần phân tích này giúp bạn nắm vững sự khác biệt giữa hai nghiệp vụ này. Bạn có cần trích dẫn cụ thể các điều luật tương ứng trong Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 không?

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

(đang cập nhật)

VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét