Khái niệm "Tài
sản do người khác phạm tội mà có" là yếu tố then chốt để xác định tội
danh tại Điều 323 (Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản trái phép) và Điều 324 (Rửa tiền). Theo hướng dẫn
tại Nghị quyết số 03/2019/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân
tối cao, khái niệm này được hiểu cụ thể như sau: 1. Định
nghĩa về nguồn gốc tài sản Tài sản do
người khác phạm tội mà có bao gồm:
- Tài sản trực tiếp: Là vật, tiền, giấy tờ có giá hoặc
các quyền tài sản mà người phạm tội có được trực tiếp từ việc thực hiện
hành vi phạm tội (ví dụ: chiếc xe máy vừa trộm được, số tiền vừa cướp được,
ngôi nhà mua bằng tiền tham ô).
- Tài sản phái sinh: Là những lợi ích, lợi nhuận,
hoa lợi, biến tướng thu được từ tài sản trực tiếp nêu trên (ví dụ: tiền
lãi từ việc gửi tiết kiệm số tiền trộm cắp, số tiền bán chiếc xe gian sau
khi đã thay đổi phụ tùng, màu sơn).
2. Các
nhóm tài sản phổ biến Pháp luật
không giới hạn loại hình tài sản, miễn là nó có giá trị và nguồn gốc bất chính:
- Vật chất cụ thể: Xe cộ, trang sức, đồ điện tử,
hàng hóa tiêu dùng.
- Tiền tệ: Tiền Việt Nam, ngoại tệ, tiền
mã hóa (crypto) có nguồn gốc từ tội phạm mạng hoặc lừa đảo.
- Giấy tờ có giá: Sổ tiết kiệm, cổ phiếu, trái
phiếu, hối phiếu.
- Quyền tài sản: Quyền sử dụng đất, quyền sở hữu
trí tuệ có được qua các giao dịch bất hợp pháp.
3. Điều
kiện để xác định là "đồ gian" trong tố tụng Để một vật
phẩm bị coi là tài sản do phạm tội mà có, cần thỏa mãn: 1.
Đã có hành vi phạm tội xảy ra: Tài sản đó phải là kết quả của một tội phạm được quy định
trong Bộ luật Hình sự (Trộm cắp, lừa đảo, tham nhũng, buôn lậu...). 2.
Mối quan hệ nhân quả: Tài sản phải có mối liên hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với hành vi phạm tội
đó. 4. Nhận
diện "Biết rõ" tài sản do phạm tội mà có Đây là ranh
giới giữa người mua bán ngay tình và người phạm tội. Cơ quan chức năng thường dựa
vào các dấu hiệu sau để xác định một người "biết hoặc buộc phải biết"
đó là tài sản bất chính:
- Giá cả: Rẻ bất thường so với giá thị
trường (ví dụ: iPhone đời mới bán giá 2 triệu đồng).
- Địa điểm, thời gian giao dịch: Mua bán lén lút vào đêm khuya, ở
nơi vắng vẻ, không có cửa hàng cố định.
- Giấy tờ, nguồn gốc: Không có giấy tờ chứng minh quyền
sở hữu, số khung số máy bị đục sửa, người bán có biểu hiện lo sợ, vội
vàng.
- Nhân thân người bán: Người bán là đối tượng nghiện
ngập, không có nghề nghiệp nhưng lại có tài sản giá trị lớn để bán.
Bảng tóm
tắt các loại tài sản
|
Loại
tài sản
|
Ví dụ
minh họa
|
|
Tài sản
trực tiếp
|
Con trâu bị
trộm, điện thoại bị cướp giật.
|
|
Tài sản
biến đổi
|
Chiếc xe
máy được mua bằng tiền bán ma túy.
|
|
Lợi ích
phát sinh
|
Tiền cho
thuê căn hộ được mua từ tiền nhận hối lộ.
|
Lưu ý: Nếu bạn mua một tài sản mà không biết
và không thể biết nó do phạm tội mà có (mua ngay tình, giá hợp lý, đầy đủ giấy
tờ), bạn sẽ được pháp luật bảo vệ và không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, dù
tài sản đó vẫn có thể bị tịch thu để trả lại cho chủ sở hữu hợp pháp. Bạn có muốn
tôi hỗ trợ phân tích về quy trình xử lý và trả lại tài sản cho bị hại
trong các vụ án hình sự không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét