Điều 123 Bộ
luật Hình sự (BLHS) 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về Tội giết người.
Khoản 1 của Điều này bao gồm 16 tình tiết định khung tăng nặng, phản ánh tính
chất nguy hiểm cao độ của hành vi. Dưới đây là
phân tích chi tiết các tình tiết này:
1. Nhóm
tình tiết về đối tượng đặc biệt
- Giết 02 người trở lên (Điểm a): Xâm phạm tính mạng của nhiều cá
nhân. Hậu quả có thể là nhiều người chết hoặc chỉ một người chết nhưng
hành vi có khả năng làm chết nhiều người.
- Giết người dưới 16 tuổi (Điểm
b): Trẻ em là đối
tượng chưa hoàn thiện về thể chất và tâm lý, cần được bảo vệ đặc biệt.
- Giết phụ nữ mà biết là có thai
(Điểm c): Xâm
phạm cùng lúc tính mạng người mẹ và tiềm năng sự sống của thai nhi. Ý thức
chủ quan của người phạm tội phải biết rõ nạn nhân đang mang thai.
- Giết người đang thi hành công vụ
hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân (Điểm d): Nạn nhân là người đang thực hiện
nhiệm vụ được Nhà nước hoặc pháp nhân giao phó. Hành vi này trực tiếp
thách thức quyền lực Nhà nước và trật tự công cộng.
- Giết ông, bà, cha, mẹ, người
nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình (Điểm đ): Vi phạm nghiêm trọng đạo đức
truyền thống và đạo lý làm người ("nghịch luân").
2. Nhóm
tình tiết về mục đích và động cơ đê hèn
- Giết người mà liền trước đó hoặc
ngay sau đó lại thực hiện một tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc
biệt nghiêm trọng (Điểm e): Cho thấy sự liên tiếp trong hành vi phạm tội, coi thường
pháp luật tột độ.
- Để thực hiện hoặc che giấu tội
phạm khác (Điểm g): Giết người làm công cụ hoặc phương tiện để đạt được mục đích phạm tội
khác hoặc để tiêu hủy chứng cứ, bịt đầu mối.
- Để lấy bộ phận cơ thể của nạn
nhân (Điểm h):
Động cơ trục lợi bất chính, xâm phạm đến sự nguyên vẹn thân thể con người
kể cả sau khi chết.
- Thuê giết người hoặc giết người
thuê (Điểm m):
Thể hiện sự tính toán, coi tính mạng con người như một loại hàng hóa để
trao đổi bằng lợi ích vật chất.
- Có tính chất côn đồ (Điểm n): Hành động vô cớ, hung hãn, coi
thường tính mạng người khác, chỉ vì những mâu thuẫn nhỏ nhặt hoặc lý do
không đáng có.
- Vì động cơ đê hèn khác (Điểm q): Các trường hợp như giết người để
trả thù cá nhân thấp hèn, giết người để cướp vợ/chồng nạn nhân...
3. Nhóm
tình tiết về phương pháp, thủ đoạn thực hiện
- Thực hiện phương pháp có khả
năng làm chết nhiều người (Điểm l): Sử dụng lựu đạn, thuốc độc vào nguồn nước, ném bom...
Dù mục tiêu là 1 người nhưng phương pháp có thể gây sát thương diện rộng.
- Thuê giết người hoặc giết người
thuê (Điểm m):
(Cũng được xếp vào nhóm thủ đoạn vì có sự cấu kết, phân công vai trò).
- Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp
(Điểm o): Sử dụng
kiến thức chuyên môn (y tế, dược phẩm, hóa chất...) để thực hiện hành vi
giết người khó bị phát hiện.
- Bằng phương pháp tàn ác (Điểm
i): Gây đau đớn
tột cùng về thể xác hoặc tinh thần cho nạn nhân trước khi chết (như tra tấn,
chặt chi...).
4. Nhóm
tình tiết về hình thức tổ chức
- Giết người có tổ chức (Điểm i): Có sự câu kết chặt chẽ giữa những
người cùng thực hiện tội phạm, có sự phân công, kế hoạch chi tiết.
- Tái phạm nguy hiểm (Điểm p): Đối tượng đã bị kết án về tội rất
nghiêm trọng/đặc biệt nghiêm trọng hoặc đã tái phạm nay lại tiếp tục phạm
tội, cho thấy nhân thân xấu và khả năng giáo dục thấp.
Bảng tóm
tắt cấu trúc Điều 123
|
Tiêu
chí
|
Nội
dung
|
|
Khung
hình phạt Khoản 1
|
Phạt tù từ
12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình.
|
|
Khung
hình phạt Khoản 2
|
Phạt tù từ
07 năm đến 15 năm (không có các tình tiết nêu trên).
|
|
Khung
hình phạt Khoản 3
|
Chuẩn bị
phạm tội: Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
|
Việc xác định
đúng các tình tiết này có ý nghĩa quyết định trong việc áp dụng hình phạt tương
xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi. ============================= Bạn có muốn
đi sâu vào phân tích sự khác biệt giữa "tính chất côn đồ" và "động
cơ đê hèn" trong các án lệ thực tế không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét