Chào bạn,
đây là hai khái niệm rất dễ nhầm lẫn vì chúng đều thể hiện sự khoan hồng đặc biệt
của Nhà nước đối với người phạm tội. Tuy nhiên, về bản chất và thẩm quyền thực
hiện, chúng có những khác biệt rất căn bản. Dưới đây là
bảng so sánh chi tiết để bạn dễ dàng phân biệt:
Bảng so
sánh Đại xá và Đặc xá
|
Tiêu
chí
|
Đại xá
|
Đặc xá
|
|
Khái niệm
|
Sự khoan hồng
dành cho một loại tội phạm nhất định hoặc một nhóm đối tượng
nhân các sự kiện chính trị trọng đại.
|
Sự khoan hồng
dành cho những cá nhân cụ thể đang chấp hành án phạt tù nhân sự kiện
trọng đại, ngày lễ lớn.
|
|
Đối tượng
|
Áp dụng
cho tập thể (hàng loạt người phạm cùng một tội danh).
|
Áp dụng
cho cá nhân (được xét duyệt hồ sơ riêng từng người).
|
|
Cơ quan
quyết định
|
Quốc hội ban hành.
|
Chủ tịch
nước ban hành.
|
|
Thời điểm
áp dụng
|
Có thể ở bất
kỳ giai đoạn nào (đang điều tra, truy tố, xét xử hoặc đang thi hành án).
|
Chỉ áp dụng
khi người đó đang chấp hành hình phạt tù có thời hạn hoặc tù chung
thân.
|
|
Hệ quả
pháp lý
|
Xóa bỏ
tội phạm: Người được
đại xá trở thành người không có tội, không có án tích.
|
Miễn chấp
hành phần hình phạt còn lại: Tội danh vẫn còn, nhưng được về sớm (coi là đã chấp hành
xong).
|
|
Tần suất
|
Rất hiếm
khi xảy ra (thường chỉ khi có thay đổi lớn về thể chế hoặc sự kiện lịch sử đặc
biệt).
|
Diễn ra
thường xuyên hơn (thường vào dịp Quốc khánh 2/9, Tết Nguyên đán...).
|
Những điểm
khác biệt then chốt cần lưu ý 1. Về thẩm
quyền (Điểm quan trọng nhất)
- Đại xá: Do Quốc hội quyết định
(theo Hiến pháp). Đây là quyền lực tối cao của cơ quan lập pháp, có thể
xóa bỏ hoàn toàn trách nhiệm hình sự cho một nhóm tội danh.
- Đặc xá: Do Chủ tịch nước quyết định.
Đây là quyền của người đứng đầu Nhà nước trong việc giảm nhẹ hình phạt cho
các cá nhân tiêu biểu có quá trình cải tạo tốt.
2. Về phạm
vi tác động
- Đại xá mang tính "tổng thể": Ví dụ, Nhà nước quyết định đại
xá cho tất cả những người phạm tội A trong thời kỳ chiến tranh. Khi đó, tất
cả những ai phạm tội A (dù đang bị điều tra hay đã đi tù) đều được tha bổng
và coi như chưa từng phạm tội.
- Đặc xá mang tính "chọn lọc": Không phải cứ đến ngày 2/9 là tất
cả phạm nhân được về. Mỗi phạm nhân phải làm đơn, được hội đồng xét duyệt
xem xét về ý thức cải tạo, thời gian đã chấp hành án... rồi Chủ tịch nước
mới ký quyết định cho từng người.
3. Về hồ
sơ lý lịch
- Người được Đại xá được
coi là không có tội.
- Người được Đặc xá được
coi là người đã chấp hành xong án phạt tù, tức là họ vẫn có án tích
trong hồ sơ và phải chờ thời gian để được xóa án tích như bình thường.
[!TIP] Cách nhớ
nhanh: - Đại
xá = Lớn (áp dụng cho đám đông, xóa sạch tội, do Quốc hội ký).
- Đặc xá = Riêng biệt (áp dụng
cho cá nhân xuất sắc, chỉ miễn tù, do Chủ tịch nước ký).
Bạn có muốn
tìm hiểu về các điều kiện cụ thể để một phạm nhân được đưa vào danh sách
đề nghị Đặc xá trong các đợt lễ lớn không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét