Biện pháp tạm
giữ trong tố tụng hình sự và tạm giữ trong hoạt động hành chính là hai khái
niệm dễ gây nhầm lẫn vì cùng tên gọi và cùng tính chất là hạn chế quyền tự do của
cá nhân. Tuy nhiên, mục đích và trình tự thực hiện của chúng hoàn toàn khác
nhau. Dưới đây là
bảng so sánh chi tiết giữa hai loại hình tạm giữ này: Bảng so
sánh Tạm giữ Hình sự và Tạm giữ Hành chính
|
Tiêu
chí
|
Tạm giữ
trong Tố tụng Hình sự
|
Tạm giữ
trong Hoạt động Hành chính
|
|
Căn cứ
pháp lý
|
Bộ luật Tố
tụng Hình sự 2015.
|
Luật Xử lý
vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi 2020).
|
|
Đối tượng
áp dụng
|
Người bị bắt
trong trường hợp khẩn cấp, phạm tội quả tang, người phạm tội tự thú, đầu thú
hoặc người bị bắt theo quyết định truy nã.
|
Người có
hành vi vi phạm hành chính (cần ngăn chặn ngay hoặc để xác minh tình tiết,
tang vật).
|
|
Mục
đích
|
Để xác định
xem có đủ căn cứ để khởi tố bị can hay không; ngăn chặn việc bỏ trốn hoặc
tiêu hủy chứng cứ.
|
Để ngăn chặn,
đình chỉ ngay các hành vi gây rối trật tự, hoặc để thu thập bằng chứng cho việc
xử phạt hành chính.
|
|
Thời hạn
tối đa
|
Không quá 03
ngày. Có thể gia hạn tối đa 2 lần, mỗi lần không quá 03 ngày (Tổng cộng tối
đa 09 ngày).
|
Thông thường
không quá 12 giờ. Trường hợp cần thiết không quá 24 giờ. (Riêng
biên giới/vùng xa có thể lên đến 48 giờ).
|
|
Thẩm
quyền
|
Thủ trưởng
CQĐT, Người chỉ huy đơn vị quân đội độc lập, Cảnh sát biển, Kiểm ngư...
|
Chủ tịch
UBND cấp xã, Trưởng Công an phường, Đội trưởng Đội quản lý thị trường, Hạt
trưởng kiểm lâm...
|
|
Kiểm
soát quyền lực
|
Lệnh tạm
giữ phải được gửi cho Viện kiểm sát cùng cấp trong vòng 12 giờ để giám
sát.
|
Thẩm quyền
rộng hơn ở cấp cơ sở, không cần sự phê chuẩn của Viện kiểm sát nhưng phải
đúng quy trình hành chính.
|
Các điểm
khác biệt cốt lõi 1. Hệ quả
pháp lý (Vết tích lịch sử)
- Tạm giữ hình sự: Là bước đệm để khởi tố vụ án
hình sự. Nếu bị kết tội, người đó sẽ có án tích. Thông tin tạm giữ
được lưu trong hồ sơ tư pháp.
- Tạm giữ hành chính: Chỉ là biện pháp ngăn chặn hành
chính. Người bị tạm giữ chỉ bị coi là đã bị xử phạt hành chính (nếu có quyết
định xử phạt sau đó), không để lại án tích.
2. Địa điểm
tạm giữ
- Tố tụng hình sự: Người bị tạm giữ phải được đưa
vào Nhà tạm giữ hoặc Buồng tạm giữ thuộc trại tạm giam với
chế độ quản lý nghiêm ngặt.
- Hành chính: Thường giữ tại trụ sở cơ quan
công an, nơi làm việc của người có thẩm quyền hoặc "nơi tiếp
đón" riêng biệt, không được giam chung với người đang bị truy cứu
trách nhiệm hình sự.
3. Chế độ
ăn uống và quyền lợi
- Trong tố tụng hình sự, chế độ của
người tạm giữ được Nhà nước đảm bảo cụ thể theo định mức (gạo, thịt,
rau...).
- Trong tạm giữ hành chính, về
nguyên tắc người vi phạm vẫn có quyền tự túc hoặc yêu cầu hỗ trợ nếu thời
gian kéo dài, nhưng không bị áp dụng các quy định khắt khe về giam giữ như
hình sự.
Một số
lưu ý quan trọng về quyền của người bị tạm giữ Dù là hình sự
hay hành chính, người bị tạm giữ đều có các quyền cơ bản:
- Được thông báo về lý do bị tạm
giữ.
- Được tự bào chữa hoặc nhờ người
bào chữa (đặc biệt quan trọng trong hình sự).
- Được khiếu nại, tố cáo các hành
vi sai phạm của người thi hành công vụ trong quá trình tạm giữ.
Việc phân biệt
rõ hai biện pháp này giúp bạn nắm vững quyền lợi của mình trong các tình huống
pháp lý khác nhau, tránh việc áp dụng sai thời hạn hoặc sai thẩm quyền từ phía
cơ quan chức năng.
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét