So sánh: Cố ý gián tiếp với vô ý phạm tội vì quá tự tin?

CÂU HỎI : So sánh:  Cố ý gián tiếp với vô ý phạm tội vì quá tự tin?	(Trả lời bên dưới)

“Cố ý gián tiếp” với “vô ý phạm tội vì quá tự tin”, đây là ranh giới khó xác định nhất trong khoa học luật hình sự, vì ở cả hai loại lỗi này, người phạm tội đều "thấy trước hậu quả có thể xảy ra". Tuy nhiên, bản chất tâm lý dẫn đến hành vi lại hoàn toàn khác biệt. Dưới đây là bảng so sánh chi tiết dựa trên Điều 10 và Điều 11 Bộ luật Hình sự (BLHS) 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017): 1. Điểm giống nhau Về lý trí (Nhận thức): Cả hai đều nhận thức được tính nguy hiểm của hành vi và thấy trước hậu quả hại cho xã hội có thể xảy ra (hậu quả ở dạng khả năng chứ không phải tất yếu). Về kết quả: Hậu quả xảy ra nằm ngoài mong muốn chủ quan của người thực hiện hành vi. 2. Sự khác biệt căn bản Tiêu chí Lỗi Cố ý gián tiếp (Khoản 2 Điều 10) Lỗi Vô ý vì quá tự tin (Khoản 1 Điều 11) Thái độ đối với hậu quả Chấp nhận hậu quả. Người phạm tội có ý thức để mặc, buông xuôi cho hậu quả xảy ra. Loại trừ hậu quả. Người phạm tội không chấp nhận hậu quả, tin rằng nó sẽ không xảy ra. Căn cứ tin tưởng Không có căn cứ. Người phạm tội không dựa vào bất kỳ yếu tố nào để ngăn chặn hậu quả. Có căn cứ cụ thể. Dựa vào kỹ năng, kinh nghiệm, sự tính toán hoặc các yếu tố khách quan khác. Động lực tâm lý "Hậu quả xảy ra cũng được, không sao". "Hậu quả chắc chắn sẽ bị ngăn chặn". Thời điểm dừng hành vi Vẫn thực hiện hành vi dù biết rủi ro lớn và không có gì đảm bảo an toàn. Thực hiện hành vi vì tin tưởng sai lầm vào sự an toàn. 3. Phân tích qua ví dụ điển hình Trường hợp Lỗi cố ý gián tiếp: Tình huống: Để chống trộm, ông A đấu điện lưới vào hàng rào sắt quanh nhà. Ông A biết điện này có thể làm chết người qua đường, ông không muốn ai chết nhưng cứ làm, ai chạm vào chết thì thôi (để mặc). Kết quả: Có người chạm tay vào hàng rào và tử vong. Ông A phạm tội với lỗi cố ý gián tiếp. Ở đây, ông A không hề có một biện pháp hay căn cứ nào để tin rằng người chạm vào sẽ không chết. Trường hợp Lỗi vô ý vì quá tự tin: Tình huống: Một tài xế lâu năm thấy biển báo nguy hiểm nhưng vẫn lái xe vượt qua một cây cầu yếu vì tin rằng với kỹ năng của mình và xe nhẹ thì cầu không sập được. Kết quả: Cầu sập, xe rơi xuống sông. Tài xế phạm tội với lỗi vô ý vì quá tự tin. Ở đây, "điểm tựa" của ông ta là kinh nghiệm và sự tính toán sai lầm về trọng tải. 4. Ý nghĩa của việc phân biệt trong thực tiễn Việc xác định đúng loại lỗi này có ý nghĩa cực kỳ quan trọng vì nó thay đổi hoàn toàn bản chất vụ án: 1.     Định tội danh: Lỗi cố ý gián tiếp thường dẫn đến các tội danh nghiêm trọng như Giết người (Điều 123), trong khi lỗi vô ý vì quá tự tin thường chỉ cấu thành tội Vô ý làm chết người (Điều 128). 2.     Thời điểm hoàn thành tội phạm: * Lỗi cố ý gián tiếp: Tội phạm chỉ hoàn thành khi có hậu quả thực tế. Nếu hậu quả chưa xảy ra, không xử lý hình sự (vì không thể "chưa đạt" ở lỗi để mặc). o    Lỗi vô ý: Luôn yêu cầu phải có hậu quả thực tế xảy ra mới cấu thành tội phạm. 3.     Mức hình phạt: Hình phạt cho lỗi cố ý bao giờ cũng nặng hơn rất nhiều so với lỗi vô ý, do tính chất nguy hiểm cho xã hội và sự xuống cấp về ý thức pháp luật cao hơn. Lời khuyên: Để phân biệt, bạn hãy đặt câu hỏi: "Người đó có tin vào một lý do cụ thể nào để hậu quả không xảy ra không?". Nếu có, đó là vô ý quá tự tin. Nếu không (chỉ là buông xuôi), đó là cố ý gián tiếp. Bạn có muốn tôi áp dụng cách phân biệt này vào một vụ án cụ thể nào đang gây tranh luận hiện nay không?   Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO: (đang cập nhật) VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN: (đang cập nhật)