Việc phân biệt
Tội buôn lậu (Điều 188) và Tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ
qua biên giới (Điều 189) là một nội dung quan trọng trong định tội danh, bởi
hai tội này có hành vi khách quan tương đối giống nhau nhưng tính chất nguy hiểm
và mục đích lại khác biệt. Dưới đây là
bảng phân tích so sánh chi tiết dựa trên Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung
2017):
Bảng so
sánh Điều 188 và Điều 189 BLHS
|
Tiêu
chí
|
Tội
buôn lậu (Điều 188)
|
Tội vận
chuyển trái phép... (Điều 189)
|
|
Hành vi
khách quan
|
Buôn bán
qua biên giới hoặc từ khu phi thuế quan vào nội địa (và ngược lại) trái quy định.
|
Vận chuyển
qua biên giới hoặc từ khu phi thuế quan vào nội địa (và ngược lại) trái quy định.
|
|
Mục
đích
|
Nhằm mục
đích vụ lợi (mua
bán để kiếm lời, thay đổi quyền sở hữu hàng hóa).
|
Chỉ là
hành vi dịch chuyển
hàng hóa từ nơi này sang nơi khác. Không nhằm mục đích mua bán.
|
|
Đối tượng
|
Hàng hóa,
tiền Việt Nam, ngoại tệ, kim khí quý, đá quý, di vật, cổ vật.
|
Hàng hóa,
tiền Việt Nam, ngoại tệ, kim khí quý, đá quý.
|
|
Chủ thể
|
Người thực
hiện hành vi là chủ sở hữu hàng hóa hoặc người được thuê nhưng biết rõ
là buôn lậu.
|
Người thực
hiện hành vi thường là người làm thuê (tài xế, người vận chuyển hộ) hoặc
chủ hàng nhưng không có mục đích buôn bán.
|
Phân tích
sâu các yếu tố cấu thành 1. Về mặt
khách quan
- Tội buôn lậu: Điểm mấu chốt là sự trao đổi,
mua bán. Hành vi này xâm phạm đến chế độ quản lý ngoại thương của Nhà
nước. Hàng hóa ở đây thường không có hóa đơn, chứng từ hoặc khai báo gian
dối để trốn thuế nhằm mục đích thương mại.
- Tội vận chuyển trái phép: Chỉ tập trung vào hành vi di
chuyển vật chất qua biên giới mà không làm thủ tục hải quan hoặc gian
dối trong khai báo. Ví dụ: Vận chuyển tiền giúp người thân, mang hàng hộ
qua biên giới mà không có ý định bán lại kiếm lời.
2. Định
lượng để truy cứu trách nhiệm hình sự Cả hai tội
danh này đều có ngưỡng khởi điểm về giá trị vật chất để xử lý hình sự (trừ các
trường hợp đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc có tiền án về các tội liên
quan):
- Giá trị hàng hóa/tiền: Từ 100.000.000 đồng trở
lên.
- Nếu dưới mức này, chỉ bị truy cứu
nếu thuộc các trường hợp đặc biệt như: vật thể là di vật, cổ vật (với Điều
188) hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này.
3. Mối
quan hệ giữa hai tội danh Trong thực tế,
ranh giới giữa "buôn" và "vận chuyển" thường rất mong manh:
- Nếu một người vận chuyển hàng
thuê nhưng biết rõ mục đích của chủ hàng là buôn lậu và có sự bàn bạc,
thống nhất thì sẽ bị xử lý với vai trò đồng phạm về Tội buôn lậu
(Điều 188).
- Nếu người đó chỉ thuần túy thực
hiện hành vi vận chuyển mà không quan tâm hoặc không biết đến mục đích mua
bán phía sau, thì thường sẽ bị xử lý theo Điều 189.
Hình phạt
cơ bản
- Điều 188: Hình phạt cao nhất có thể lên đến
20 năm tù. Pháp nhân thương mại phạm tội có thể bị phạt tiền đến 15 tỷ đồng
hoặc đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.
- Điều 189: Hình phạt có phần nhẹ hơn so với
tội buôn lậu, cao nhất là 10 năm tù. Pháp nhân thương mại có thể bị phạt
tiền đến 5 tỷ đồng.
Bạn có muốn
tìm hiểu thêm về các án lệ cụ thể liên quan đến việc chuyển đổi tội danh
giữa hai điều luật này không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét