Thứ Tư, 25 tháng 2, 2026

Bạn đánh giá thế nào về quy định Không thi hành án tử hình đối với Người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối?

CÂU HỎI :Bạn đánh giá thế nào về quy định Không thi hành án tử hình đối với Người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối?

(Trả lời bên dưới)

Bạn đánh giá thế nào về quy định Không thi hành án tử hình đối với Người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối?

Quy định không thi hành án tử hình đối với người mắc bệnh hiểm nghèo (bao gồm ung thư giai đoạn cuối) là một biểu hiện khác của tính nhân đạo trong pháp luật hình sự Việt Nam. Tuy nhiên, khác với các trường hợp về độ tuổi hay phụ nữ có thai, quy định này tập trung vào trạng thái sức khỏeý nghĩa thực tế của hình phạt.

Dưới đây là những đánh giá chi tiết về vấn đề này:


1. Ý nghĩa nhân đạo và Thực tiễn: "Hình phạt không còn mục tiêu"

Việc duy trì án tử hình với một người đang cận kề cái chết vì bệnh tật được xem là không cần thiết vì:

  • Tính nhân đạo: Một người đang phải chịu đựng những đau đớn tột cùng về thể xác do ung thư giai đoạn cuối gây ra đã là một loại "hình phạt tự nhiên". Việc đưa một người trên giường bệnh ra pháp trường bị xem là hành vi thiếu tính nhân văn trong một xã hội văn minh.
  • Mục đích trừng trị đã đạt được: Mục đích của hình phạt là tước bỏ quyền lợi và răn đe. Với người sắp qua đời, sự răn đe không còn giá trị, và việc tước bỏ mạng sống lúc này chỉ còn mang tính thủ tục hành chính hơn là trừng trị pháp lý.
  • Tiết kiệm nguồn lực: Quá trình thi hành án tử hình (đặc biệt là tiêm thuốc độc) rất tốn kém và đòi hỏi quy trình phức tạp. Thi hành án trên một người không còn khả năng nhận thức hoặc sức khỏe quá yếu gây áp lực tâm lý nặng nề cho hội đồng thi hành án.

2. Quy định của pháp luật Việt Nam

Theo Điều 40 Bộ luật Hình sự 2015 và các văn bản hướng dẫn, trường hợp này được xử lý như sau:

  • Nếu người bị kết án tử hình mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư giai đoạn cuối, HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS, hoặc các bệnh khác theo danh mục của Bộ Y tế), họ có thể được Chánh án Tòa án nhân dân tối cao xem xét chuyển hình phạt tử hình thành Tù chung thân.

3. Những thách thức và ranh giới mong manh

Quy định này cũng đặt ra nhiều vấn đề thực tế cần giải quyết:

  • Xác định "Giai đoạn cuối": Đây là một ranh giới kỹ thuật khó khăn. Cần có sự giám định y khoa cực kỳ chính xác và khách quan từ các hội đồng y khoa uy tín để tránh việc chẩn đoán sai lệch nhằm giúp phạm nhân thoát án tử.
  • Dư luận xã hội: Trong những vụ án gây căm phẫn lớn, việc phạm nhân "thoát" án tử nhờ bệnh tật đôi khi khiến công chúng cảm thấy công lý chưa được thực thi triệt để. Người dân có thể cho rằng kẻ ác "gặp may" hoặc đặt nghi vấn về tính minh bạch của hồ sơ bệnh án.
  • Sự an ủi cho nạn nhân: Đối với gia đình người bị hại, việc kẻ thủ ác chết do bệnh tật trong tù (sau khi được giảm xuống chung thân) có thể không mang lại cảm giác an ủi bằng việc công lý được thực thi đúng theo bản án ban đầu.

4. Quan điểm cá nhân

Tôi đánh giá quy định này là hợp lý và cần thiết, phản ánh tư duy pháp lý hiện đại "trừng phạt nhưng không tàn bạo".

Tuy nhiên, có hai điểm cần được đảm bảo để quy định này không bị lạm dụng:

1.     Minh bạch hóa y tế: Hồ sơ bệnh án của tử tù mắc bệnh hiểm nghèo cần được công khai (ở mức độ cho phép) hoặc được kiểm chứng chéo bởi nhiều cơ quan y tế độc lập để đảm bảo không có tiêu cực.

2.     Chế độ giam giữ: Khi đã được giảm xuống tù chung thân, phạm nhân vẫn phải được quản lý chặt chẽ trong khu vực y tế của trại giam cho đến khi qua đời, đảm bảo họ không thể lợi dụng tình trạng sức khỏe để trốn tránh trách nhiệm hoặc tiếp tục gây nguy hiểm (dù xác suất này thấp).


Một góc nhìn khác: Có ý kiến cho rằng, việc để một tử tù đối diện với căn bệnh nan y trong sự cô độc của phòng giam đôi khi còn là một sự trừng phạt "nghiêm khắc" hơn cả việc kết thúc nhanh bằng một mũi tiêm thuốc độc.

Bạn nghĩ sao về quan điểm này? Liệu việc để họ tự đối mặt với quy luật "sinh - lão - bệnh - tử" trong trại giam có công bằng hơn việc thi hành án tử hình hay không?

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VĂN BẢN HƯỚNG DẪN:

    • Điều 1. Phạm vi điều chỉnh 
    • Điều 2. Trường hợp chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân 
    • Điều 3. Về chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân đối với trường hợp quy định tại điểm c khoản 3 Điều 40 của Bộ luật Hình sự
    • Điều 4. Về chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân đối với trường hợp quy định tại điểm a khoản 3 Điều 4 của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 86/2025/QH15
    • Điều 5. Về chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân đối với trường hợp quy định tại điểm b khoản 3 Điều 4 của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 86/2025/QH15 
    • Điều 6. Xem xét, quyết định chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân trong một số trường hợp cụ thể
    • Điều 7. Rà soát, lập danh sách đối với trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 4 của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 86/2025/QH15 
    • Điều 8. Xem xét chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân
    • Điều 9. Hiệu lực thi hành 

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét