Quy định
không áp dụng hình phạt tử hình đối với phụ nữ có thai và phụ nữ đang
nuôi con dưới 36 tháng tuổi (Điều 40 BLHS 2015) là một trong những điểm
sáng nhất về tính nhân đạo của pháp luật hình sự. Đây không chỉ là vấn đề khoan
hồng đối với người phạm tội, mà quan trọng hơn, đó là sự bảo vệ quyền con
người của đứa trẻ.
Dưới đây là
đánh giá chi tiết về quy định này:
1. Ý
nghĩa nhân đạo: Tránh "án tử hình kép"
Lý do quan
trọng nhất của quy định này không nằm ở người mẹ, mà nằm ở đứa trẻ:
- Quyền sống của đứa trẻ: Đứa bé trong bụng mẹ hoặc đứa
trẻ dưới 36 tháng tuổi hoàn toàn vô tội. Nếu thi hành án tử hình với người
mẹ, Nhà nước vô tình tước đoạt quyền sống hoặc quyền được chăm sóc tối thiểu
của đứa trẻ.
- Tính nhân văn tuyệt đối: Pháp luật không thể vì trừng phạt
cái ác mà gây ra một cái ác khác đối với một sinh mạng vô tội.
2. Hai
giai đoạn bảo vệ: Khi phạm tội và Khi thi hành án
Quy định này
bao quát rất chặt chẽ các giai đoạn của quá trình tố tụng:
1.
Khi xét xử: Nếu
phụ nữ đang có thai hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi, Tòa án không được tuyên
án tử hình mà phải chuyển thành Tù chung thân.
2.
Khi thi hành án: Nếu một người đã bị tuyên án tử hình, nhưng sau đó mới có thai hoặc đang
nuôi con dưới 36 tháng tuổi, bản án tử hình sẽ được chuyển thành Tù chung
thân theo quyết định của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.
3. Những
tranh luận về việc "Lợi dụng chính sách"
Đây là khía
cạnh gây đau đầu nhất cho các cơ quan thực thi pháp luật, đặc biệt là trong các
vụ án ma túy:
- Hiện tượng "đẻ để trốn
án": Thực
tế đã ghi nhận không ít trường hợp nữ tử tù tìm cách có thai (thông qua
mua bán tinh trùng hoặc quan hệ lén lút trong trại giam) để được thoát án
tử hình.
- Thách thức cho công tác quản lý: Việc này tạo ra một tiền lệ xấu,
khiến tính nghiêm minh của pháp luật bị thách thức bởi những thủ đoạn tinh
vi.
Quan điểm
pháp lý: Dù có sự lợi
dụng, Nhà nước vẫn kiên định với quy định này. Bởi vì thà để một kẻ thủ ác
thoát án tử (nhưng vẫn bị tù chung thân) còn hơn là tước đi mạng sống của một đứa
trẻ vô tội.
4. Tại
sao lại là con số "36 tháng tuổi"?
Mốc 36 tháng
(3 tuổi) không phải là con số ngẫu nhiên:
- Về tâm lý và sinh học: Đây là giai đoạn đứa trẻ cần sự
chăm sóc đặc biệt và sự gắn kết mẫu tử mạnh mẽ nhất để phát triển toàn diện.
- Sự thống nhất của pháp luật: Con số này đồng bộ với Luật Thi
hành án hình sự, cho phép phạm nhân nữ nuôi con trong trại giam cho đến
khi đứa trẻ đủ 36 tháng tuổi trước khi gửi về cho thân nhân hoặc đưa vào
cơ sở bảo trợ.
Đánh giá
cá nhân
Tôi cho rằng
đây là quy định không thể thay thế. Nó thể hiện bản chất của Nhà nước ta
là một Nhà nước trọng nhân quyền và ưu tiên bảo vệ trẻ em trong mọi hoàn cảnh.
Tuy nhiên, để
hạn chế việc lợi dụng chính sách, cần có hai giải pháp song hành:
1.
Siết chặt quản lý trại giam: Ngăn chặn các hành vi tiếp tay cho tử tù có thai trái phép.
2.
Hình phạt thay thế nghiêm khắc: Việc chuyển từ tử hình sang Tù chung thân đã là một sự
trừng trị rất lớn. Cần đảm bảo rằng những trường hợp lợi dụng chính sách này sẽ
không được xem xét giảm án một cách dễ dàng sau đó.
Bạn nghĩ
sao nếu pháp luật quy định: Trong trường hợp cố tình có thai để trốn án tử, người
mẹ vẫn được thoát án chết nhưng sẽ không bao giờ được hưởng quyền giảm án (phải
ở tù suốt đời)? Đó
có thể là một cách trung hòa giữa tính nhân đạo và sự nghiêm minh đấy.
.png)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét