Đây là một
thử thách thú vị để chúng ta vận dụng nguyên tắc "Không áp dụng
kép" mà mình đã đề cập ở trên. Kỹ năng này giúp đảm bảo người phạm tội
không bị trừng phạt hai lần cho cùng một yếu tố của hành vi.
Hãy cùng
phân tích tình huống sau đây:
💡 Tình huống bài tập:
Anh B
là một người có 01 tiền án về tội "Cướp tài sản" chưa được xóa án
tích. Do thiếu tiền tiêu xài, anh B đã chuẩn bị một con dao nhọn, chặn đường chị
H (đang mang thai tháng thứ 7) tại một đoạn đường vắng vào ban đêm. Anh
B dùng dao đe dọa, ép chị H phải đưa chiếc túi xách có chứa 10 triệu đồng. Sau
khi lấy được tài sản, anh B nhanh chóng tẩu thoát nhưng đã bị bắt sau đó 2
ngày.
Câu hỏi: Hãy xác định các tình tiết của anh B
và phân loại chúng vào: Dấu hiệu định khung hay Tình tiết tăng nặng
trách nhiệm hình sự (theo Điều 52)?
⚖️ Phân tích lời giải:
Để giải quyết
bài tập này, trước hết chúng ta phải xác định tội danh. Hành vi dùng dao đe dọa
nhằm chiếm đoạt tài sản của anh B cấu thành tội "Cướp tài sản"
(Điều 168 BLHS).
1. Các
tình tiết có trong hồ sơ:
- Dùng dao (hung khí nguy hiểm).
- Phạm tội đối với phụ nữ mà biết
là có thai.
- Đã có 01 tiền án chưa được xóa
án tích (Tái phạm).
2. Phân
loại để quyết định hình phạt:
|
Tình
tiết
|
Phân
loại pháp lý
|
Giải
thích
|
|
Dùng
dao nhọn
|
Dấu hiệu
định khung (Khoản
2 Điều 168)
|
Tình tiết
"Sử dụng vũ khí, phương tiện nguy hiểm" là tình tiết tăng nặng định
khung để đưa vụ án từ Khoản 1 lên Khoản 2 (Phạt tù từ 07 đến 15 năm).
|
|
Chị H
đang mang thai
|
Tình tiết
tăng nặng TNHS (Điểm
i Khoản 1 Điều 52)
|
Trong tội
Cướp tài sản (Điều 168), yếu tố "phụ nữ có thai" không phải là dấu
hiệu định khung. Do đó, nó được dùng làm tình tiết tăng nặng để xem xét mức
án cụ thể.
|
|
Có 01
tiền án (Tái phạm)
|
Tình tiết
tăng nặng TNHS (Điểm
h Khoản 1 Điều 52)
|
Do tội
danh này không quy định tái phạm là dấu hiệu định khung, nên nó được dùng làm
tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.
|
⚠️ Lưu ý quan trọng cho "Thẩm
phán" tương lai:
Nếu trong
tình huống này, anh B trộm cắp tài sản thay vì cướp, và chị H mang thai không ảnh
hưởng đến cấu thành tội trộm, nhưng việc anh B đã có tiền án về tội chiếm đoạt
mà còn vi phạm thì có thể tiền án đó sẽ trở thành Dấu hiệu định tội (để
cấu thành tội trộm dưới 2 triệu đồng). Khi đó, tiền án này sẽ không được
tính là tình tiết tăng nặng theo Điều 52 nữa.
Kết luận:
Trong vụ án
này, anh B sẽ bị xét xử ở Khoản 2 Điều 168 (do dùng dao) và sẽ bị áp dụng
thêm 02 tình tiết tăng nặng (phụ nữ có thai và tái phạm). Mức án của anh
B chắc chắn sẽ nằm ở nửa trên của khung hình phạt (thường là từ 11 đến 15 năm
tù).
Bạn thấy quy
tắc "Không áp dụng kép" này có công bằng không? Nó giúp ngăn chặn việc
một chi tiết (như chiếc dao) vừa bị dùng để nâng khung hình phạt, vừa bị dùng để
cộng thêm án phạt.
Bạn có muốn
chuyển sang tìm hiểu về một chủ đề khác, chẳng hạn như "Thời hiệu truy cứu
trách nhiệm hình sự" - tức là sau bao lâu thì một người phạm tội sẽ không
bị đi tù nữa không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét