Thứ Ba, 31 tháng 3, 2026

Cách xác định "động cơ cá nhân khác" Tội giả mạo trong công tác (Điều 359 BLHS)?

CÂU HỎI : Cách xác định "động cơ cá nhân khác"  Tội giả mạo trong công tác (Điều 359 BLHS)?

(Trả lời bên dưới)

Việc xác định "động cơ cá nhân khác" trong Tội giả mạo trong công tác (Điều 359 BLHS) thường phức tạp hơn so với mục đích "vụ lợi", vì nó không biểu hiện qua tiền bạc hay lợi ích vật chất hữu hình. Qua thực tiễn xét xử và các văn bản hướng dẫn, "động cơ cá nhân khác" được hiểu là những thôi thúc về mặt tâm lý, tình cảm hoặc áp lực phi vật chất.

Dưới đây là cách xác định cụ thể thông qua các nhóm trường hợp thực tế:


1. Nhóm động cơ "Nể nang, giúp đỡ người thân quen"

Đây là trường hợp phổ biến nhất trong các bản án về giả mạo giấy tờ hộ tịch hoặc bằng cấp.

  • Biểu hiện: Người phạm tội vì mối quan hệ gia đình, bạn bè, đồng nghiệp hoặc sức ép từ cấp trên mà làm sai lệch hồ sơ.
  • Cách xác định: Cơ quan tố tụng sẽ làm rõ mối quan hệ giữa người thực hiện hành vi và người được hưởng lợi từ giấy tờ giả đó.
  • Ví dụ thực tế: Một cán bộ tư pháp xã ký giả chữ ký Chủ tịch UBND để cấp giấy chứng nhận kết hôn cho một người bạn thân mà không có sự hiện diện của hai bên nam nữ. Mục đích ở đây không phải lấy tiền, mà là để "giúp đỡ" bạn hoàn thiện hồ sơ đi lao động nước ngoài.

2. Nhóm động cơ "Bệnh thành tích" (Vì lợi ích cục bộ)

Động cơ này thường xuất hiện trong các lĩnh vực giáo dục, thống kê hoặc báo cáo định kỳ của cơ quan, tổ chức.

  • Biểu hiện: Sửa chữa số liệu, làm giả hồ sơ để cơ quan, đơn vị mình đạt danh hiệu thi đua, tránh bị kỷ luật hoặc để hoàn thành chỉ tiêu được giao.
  • Cách xác định: So sánh số liệu thực tế với số liệu trong báo cáo/giấy tờ đã được giả mạo. Nếu việc giả mạo giúp đơn vị đạt được một tiêu chuẩn thi đua nhất định, đó là động cơ cá nhân (gắn liền với uy tín cá nhân người lãnh đạo).
  • Ví dụ thực tế: Cán bộ quản lý giáo dục sửa điểm trong học bạ của nhiều học sinh để nâng tỷ lệ tốt nghiệp của trường, nhằm giữ vững danh hiệu "Trường tiên tiến xuất sắc".

3. Nhóm động cơ "Che giấu sai phạm hoặc thiếu sót trong công tác"

  • Biểu hiện: Làm giả hoặc sửa chữa tài liệu để hợp thức hóa một quy trình sai trước đó, tránh bị thanh tra, kiểm tra phát hiện lỗi.
  • Cách xác định: Xem xét trình tự thời gian. Nếu việc làm giả diễn ra ngay trước hoặc trong quá trình thanh tra để khỏa lấp một thiếu sót chuyên môn, thì đó là động cơ cá nhân khác (sợ bị kỷ luật).
  • Ví dụ thực tế: Một cán bộ địa chính tự ý sửa ngày tháng trên công văn giao đất để khớp với thời điểm thực tế đã bàn giao cho dân (nhằm che giấu việc chậm trễ thủ tục hành chính của bản thân).

4. Nhóm động cơ "Trả thù cá nhân hoặc gây hại cho người khác"

  • Biểu hiện: Sửa chữa hồ sơ, tài liệu công nhằm làm giảm uy tín, gây thiệt hại về quyền lợi hoặc bôi nhọ người khác.
  • Cách xác định: Kiểm tra xem nội dung bị sửa lệch có gây bất lợi cho đối tượng nào đó đang có mâu thuẫn trực tiếp với người phạm tội hay không.

Bảng tóm tắt cách chứng minh trong tố tụng

Yếu tố chứng minh

Cách thức thực hiện

Mối quan hệ

Xác minh quan hệ huyết thống, bạn bè, quan hệ cấp trên - cấp dưới giữa các bên.

Lợi ích gián tiếp

Xem xét liệu hành vi có giúp người phạm tội thăng tiến, giữ ghế, hay đạt danh hiệu thi đua không.

Tình trạng hồ sơ

Giám định chữ ký, con dấu, vết tẩy xóa để xác định hành vi khách quan trước khi suy luận động cơ.

Điểm mấu chốt: Khác với "Vụ lợi" (phải có sự chuyển giao giá trị vật chất), "Động cơ cá nhân khác" chỉ cần chứng minh người phạm tội thực hiện hành vi vì một nhu cầu tâm lý cá nhân không chính đáng nào đó mà không nhất thiết phải nhận được một đồng nào.

Trong nghiên cứu cao học của mình, bạn có thể chú ý thêm về các Bản án hình sự sơ thẩm liên quan đến sai phạm trong thi cử hoặc đấu thầu; đó là những kho tư liệu thực tế nhất để phân tích sự chuyển hóa giữa "vụ lợi" và "động cơ cá nhân".

_________________________

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét