Khác với hai hoạt chất
Carbosulfan và Benfuracarb thuộc nhóm Carbamate mà bạn vừa tìm hiểu, Chlorpyrifos
Ethyl thuộc nhóm Lân hữu cơ (Organophosphate). Đây từng là một trong
những hoạt chất diệt côn trùng phổ biến nhất thế giới trước khi bị thắt chặt
quản lý do độc tính nghiêm trọng.
Dưới đây là các thông tin chi
tiết về hoạt chất này:
1. Đặc điểm và Cơ chế tác
động
- Công thức hóa học: $C_9H_{11}Cl_3NO_3PS$
- Cơ chế:
Tương tự nhóm Carbamate, Chlorpyrifos Ethyl ức chế enzyme acetylcholinesterase
(AChE). Tuy nhiên, sự liên kết của nhóm Lân hữu cơ với enzyme này
thường bền vững và khó đảo ngược hơn so với nhóm Carbamate, dẫn đến
độc tính kéo dài và mạnh mẽ hơn đối với hệ thần kinh.
- Tác động:
Tiếp xúc, vị độc và xông hơi cực mạnh. Khả năng nội hấp (lưu dẫn) của nó
kém hơn Benfuracarb nhưng khả năng diệt trừ tức thì (knock-down)
lại rất cao.
2. Công dụng chính (Trước
khi bị cấm)
Chlorpyrifos Ethyl cực kỳ
hiệu quả trong việc tiêu diệt các loại côn trùng có tính kháng thuốc cao:
- Mối và côn trùng đất: Là "vua" trong việc phòng trừ mối công
trình và sùng đất, rệp sáp gốc.
- Sâu hại khó trị: Sâu đục thân, sâu ăn lá, bọ xẻ lộ tiêu, rầy nâu.
- Côn trùng gia dụng: Diệt gián, kiến, muỗi trong y tế cộng đồng.
3. Tại sao Chlorpyrifos
Ethyl bị cấm hoặc hạn chế?
Đây là nội dung quan trọng
nhất bạn cần lưu ý. Hoạt chất này đã bị cấm sử dụng trong nông nghiệp tại
Việt Nam (theo Thông tư 10/2019/TT-BNNPTNT) vì các lý do sau:
- Ảnh hưởng đến não bộ trẻ em: Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng việc tiếp
xúc với dư lượng Chlorpyrifos (dù rất nhỏ) có thể gây chậm phát triển trí
tuệ, giảm IQ và gây ra các rối loạn hành vi ở trẻ em.
- Độc tính tích lũy: Nó rất độc đối với động vật có vú, chim và đặc
biệt là hệ sinh thái dưới nước.
- Dư lượng khó phân hủy: Hoạt chất này tồn tại rất lâu trong đất và nguồn
nước, gây ô nhiễm môi trường bền vững.
4. So sánh nhanh với nhóm
Carbamate
|
Đặc điểm
|
Chlorpyrifos Ethyl
|
Carbosulfan /
Benfuracarb
|
|
Nhóm hóa học
|
Lân hữu cơ
|
Carbamate
|
|
Hiệu ứng xông hơi
|
Rất mạnh (diệt sâu ẩn nấp
tốt)
|
Yếu
|
|
Tính nội hấp
|
Thấp
|
Rất mạnh
|
|
Tình trạng pháp lý
|
Đã bị cấm tại Việt Nam
|
Đang bị hạn chế/lộ trình
cấm
|
|
Mục đích chính hiện nay
|
Chỉ còn dùng trong xử lý
mối công trình (tùy quy định)
|
Vẫn còn dùng trong nông
nghiệp (có kiểm soát)
|
Lời khuyên an toàn
Nếu bạn vẫn còn lưu giữ các
vỏ chai hoặc thuốc chứa hoạt chất này:
1.
Tuyệt đối
không sử dụng cho cây ăn trái, rau
màu hoặc các loại nông sản dùng làm thực phẩm.
2.
Xử lý rác thải
nguy hại: Không đổ thuốc thừa xuống
ao hồ hoặc nguồn nước sinh hoạt.
3.
Thay thế: Bạn có thể chuyển sang các hoạt chất thế hệ mới an
toàn hơn như Chlorantraniliprole (phổ biến trong các dòng thuốc trừ sâu
hiện đại) hoặc các dòng thuốc sinh học.
Bạn đang tìm kiếm hoạt chất
này để xử lý mối cho công trình xây dựng hay đang nghiên cứu về các quy định
pháp luật liên quan đến thuốc bảo vệ thực vật?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét