Thứ Năm, 12 tháng 3, 2026

Chlorpyrifos Ethyl là chất gì?

CÂU HỎI : Chlorpyrifos Ethyl  là chất gì?

(Trả lời bên dưới)

Khác với hai hoạt chất Carbosulfan và Benfuracarb thuộc nhóm Carbamate mà bạn vừa tìm hiểu, Chlorpyrifos Ethyl thuộc nhóm Lân hữu cơ (Organophosphate). Đây từng là một trong những hoạt chất diệt côn trùng phổ biến nhất thế giới trước khi bị thắt chặt quản lý do độc tính nghiêm trọng.

Dưới đây là các thông tin chi tiết về hoạt chất này:


1. Đặc điểm và Cơ chế tác động

  • Công thức hóa học: $C_9H_{11}Cl_3NO_3PS$
  • Cơ chế: Tương tự nhóm Carbamate, Chlorpyrifos Ethyl ức chế enzyme acetylcholinesterase (AChE). Tuy nhiên, sự liên kết của nhóm Lân hữu cơ với enzyme này thường bền vững và khó đảo ngược hơn so với nhóm Carbamate, dẫn đến độc tính kéo dài và mạnh mẽ hơn đối với hệ thần kinh.
  • Tác động: Tiếp xúc, vị độc và xông hơi cực mạnh. Khả năng nội hấp (lưu dẫn) của nó kém hơn Benfuracarb nhưng khả năng diệt trừ tức thì (knock-down) lại rất cao.

2. Công dụng chính (Trước khi bị cấm)

Chlorpyrifos Ethyl cực kỳ hiệu quả trong việc tiêu diệt các loại côn trùng có tính kháng thuốc cao:

  • Mối và côn trùng đất: Là "vua" trong việc phòng trừ mối công trình và sùng đất, rệp sáp gốc.
  • Sâu hại khó trị: Sâu đục thân, sâu ăn lá, bọ xẻ lộ tiêu, rầy nâu.
  • Côn trùng gia dụng: Diệt gián, kiến, muỗi trong y tế cộng đồng.

3. Tại sao Chlorpyrifos Ethyl bị cấm hoặc hạn chế?

Đây là nội dung quan trọng nhất bạn cần lưu ý. Hoạt chất này đã bị cấm sử dụng trong nông nghiệp tại Việt Nam (theo Thông tư 10/2019/TT-BNNPTNT) vì các lý do sau:

  • Ảnh hưởng đến não bộ trẻ em: Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng việc tiếp xúc với dư lượng Chlorpyrifos (dù rất nhỏ) có thể gây chậm phát triển trí tuệ, giảm IQ và gây ra các rối loạn hành vi ở trẻ em.
  • Độc tính tích lũy: Nó rất độc đối với động vật có vú, chim và đặc biệt là hệ sinh thái dưới nước.
  • Dư lượng khó phân hủy: Hoạt chất này tồn tại rất lâu trong đất và nguồn nước, gây ô nhiễm môi trường bền vững.

4. So sánh nhanh với nhóm Carbamate

Đặc điểm

Chlorpyrifos Ethyl

Carbosulfan / Benfuracarb

Nhóm hóa học

Lân hữu cơ

Carbamate

Hiệu ứng xông hơi

Rất mạnh (diệt sâu ẩn nấp tốt)

Yếu

Tính nội hấp

Thấp

Rất mạnh

Tình trạng pháp lý

Đã bị cấm tại Việt Nam

Đang bị hạn chế/lộ trình cấm

Mục đích chính hiện nay

Chỉ còn dùng trong xử lý mối công trình (tùy quy định)

Vẫn còn dùng trong nông nghiệp (có kiểm soát)


Lời khuyên an toàn

Nếu bạn vẫn còn lưu giữ các vỏ chai hoặc thuốc chứa hoạt chất này:

1.     Tuyệt đối không sử dụng cho cây ăn trái, rau màu hoặc các loại nông sản dùng làm thực phẩm.

2.     Xử lý rác thải nguy hại: Không đổ thuốc thừa xuống ao hồ hoặc nguồn nước sinh hoạt.

3.     Thay thế: Bạn có thể chuyển sang các hoạt chất thế hệ mới an toàn hơn như Chlorantraniliprole (phổ biến trong các dòng thuốc trừ sâu hiện đại) hoặc các dòng thuốc sinh học.

Bạn đang tìm kiếm hoạt chất này để xử lý mối cho công trình xây dựng hay đang nghiên cứu về các quy định pháp luật liên quan đến thuốc bảo vệ thực vật?

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét