Trong luật
hình sự Việt Nam, các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính (Chương XXII Bộ
luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017) có những đặc điểm về chủ thể rất đáng
lưu ý. Dựa trên các
quy định pháp luật hiện hành, chủ thể của nhóm tội này được chia thành hai loại
chính: 1. Chủ thể
thường Đa số các tội
danh trong chương này có chủ thể là bất kỳ ai có năng lực trách nhiệm
hình sự và đạt độ tuổi theo quy định.
- Độ tuổi: Thông thường là từ đủ 16 tuổi
trở lên. Đối với một số tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng,
người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi cũng phải chịu trách nhiệm (theo Điều
12 BLHS).
- Ví dụ: Tội chống người thi hành công vụ
(Điều 330), Tội vi phạm quy định về quản lý nhà ở (Điều 343), hay Tội làm
giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức (Điều 341).
2. Chủ thể
đặc biệt Một số tội
danh đòi hỏi chủ thể phải có những đặc điểm nhân thân hoặc vị trí
công tác nhất định mới có thể thực hiện hành vi xâm phạm đến hoạt động quản
lý hành chính nhà nước:
- Người có chức vụ, quyền hạn: Ví dụ như Tội lợi dụng chức vụ,
quyền hạn trong khi thi hành công vụ (mặc dù tội này nằm ở chương tội phạm
về chức vụ, nhưng trong lĩnh vực quản lý hành chính, một số tội cụ thể như
Tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai - Điều 229 đòi hỏi chủ
thể phải là người có thẩm quyền trong quản lý đất đai).
- Người có nghĩa vụ cụ thể: Ví dụ Tội trốn đăng ký nghĩa vụ
quân sự (Điều 332) đòi hỏi chủ thể phải là người trong độ tuổi và thuộc diện
phải đăng ký nghĩa vụ quân sự.
- Người đang bị giam, giữ, áp giải: Ví dụ Tội trốn khỏi nơi giam,
giữ hoặc trốn khi đang bị áp giải, đang bị xét xử (Điều 386).
3. Pháp
nhân thương mại - Cần lưu ý rằng
theo quy định tại Điều 76 Bộ luật Hình sự 2015, pháp nhân thương mại không
phải chịu trách nhiệm hình sự đối với các tội danh thuộc Chương XXII (Các tội
xâm phạm trật tự quản lý hành chính). Chủ thể của nhóm tội này chỉ bao gồm cá
nhân.
Tóm tắt đặc
điểm:
- Tính đa dạng: Có thể là công dân Việt Nam,
người nước ngoài hoặc người không quốc tịch.
- Tính hành chính: Hành vi của chủ thể thường gắn
liền với việc không chấp hành hoặc cản trở các quy định, quyết định của cơ
quan nhà nước có thẩm quyền.
Bạn có đang
nghiên cứu sâu về một tội danh cụ thể nào trong nhóm này (ví dụ như các tội
liên quan đến quản lý đất đai hay trật tự công cộng) để chuẩn bị cho bài nghiên
cứu không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét