Việc làm rõ
danh mục các bệnh truyền nhiễm theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007
là cực kỳ cần thiết để xác định "phạm vi áp dụng" của Điều 240
BLHS. Bởi lẽ, mức độ nguy hiểm của loại bệnh sẽ quyết định việc cơ quan tố
tụng xác định hành vi đó là vi phạm hành chính hay đã đủ yếu tố cấu thành tội
phạm hình sự.
Dưới đây là
bảng phân loại chi tiết 3 nhóm bệnh (A, B, C) theo quy định của pháp luật hiện
hành:
1. Phân
loại các nhóm bệnh truyền nhiễm
|
Nhóm
|
Đặc điểm
tính chất
|
Các loại
bệnh điển hình
|
|
Nhóm A
|
Các bệnh
truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây truyền rất nhanh,
phát tán rộng và tỷ lệ tử vong cao hoặc chưa rõ tác nhân gây bệnh.
|
Bại liệt;
Cúm A H5N1; Ebola; Lây hạch; Sốt vàng; Đậu mùa; các loại sốt xuất huyết do
virus...
|
|
Nhóm B
|
Các bệnh
truyền nhiễm nguy hiểm, có khả năng lây truyền nhanh và có thể gây tử
vong.
|
HIV/AIDS;
Bạch hầu; Sởi; Quai bị; Sốt xuất huyết Dengue; Viêm gan virus; Lao phổi; COVID-19
(đã chuyển từ A sang B từ 10/2023).
|
|
Nhóm C
|
Các bệnh
truyền nhiễm ít nguy hiểm, khả năng lây truyền không nhanh.
|
Giang mai;
Lậu; Mắt hột; Bệnh do giun sán; Các loại bệnh ngoài da thông thường.
|
Xuất sang
Trang tính
2. Ý
nghĩa đối với việc áp dụng Điều 240 BLHS
Việc xác định
một bệnh thuộc nhóm nào có ý nghĩa quyết định trong tố tụng hình sự:
- Đối với bệnh nhóm A: Theo hướng dẫn tại Hội đồng
Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, chỉ cần người nào thực hiện một
trong các hành vi (như trốn khỏi nơi cách ly, không tuân thủ quy định về
đeo khẩu trang, khai báo y tế...) dẫn đến nguy cơ lây lan dịch bệnh
ra cộng đồng là đã có thể bị truy cứu theo Điều 240 mà không bắt buộc phải
chờ đến khi có hậu quả chết người hay số lượng người mắc bệnh cụ thể.
- Đối với bệnh nhóm B và C: Thông thường, cơ quan chức năng
cần chứng minh được hậu quả thực tế (ví dụ: phát sinh chi phí phòng
chống dịch từ 100 triệu đồng trở lên, hoặc làm lây lan cho một số lượng
người nhất định) thì mới đủ căn cứ khởi tố.
3. Mối
liên hệ với nghiên cứu của bạn về Luật Đất đai và Môi trường
Dù Điều 240
thuộc chương các tội phạm về an toàn công cộng, nhưng trong nghiên cứu của bạn
về Luật Đất đai 2024 và Môi trường, có một điểm giao thoa quan trọng:
Quản lý chất thải y tế.
- Nếu một cơ sở y tế vi phạm quy định
về quản lý chất thải nguy hại (Điều 236) mà chất thải đó chứa mầm bệnh gây
lây lan dịch bệnh ra khu dân cư, thì người quản lý có thể bị truy cứu đồng
thời hoặc chuyển đổi tội danh sang Điều 240 tùy theo tính chất hành vi.
Bạn có muốn
tôi trích dẫn thêm các Án lệ hoặc Nghị quyết hướng dẫn cụ thể của
Hội đồng Thẩm phán về việc xử lý tội làm lây lan dịch bệnh để bổ sung vào tài
liệu nghiên cứu của mình không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét