Trong thực
tiễn pháp lý, tình tiết "Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an
toàn xã hội" là một trong những căn cứ quan trọng để định khung hình
phạt tăng nặng (Khoản 2 Điều 320 BLHS).
Tuy nhiên,
đây là một định nghĩa mang tính định tính, thường được các cơ quan tiến hành tố
tụng xác định dựa trên các tiêu chí cụ thể sau:
1. Phạm
vi và quy mô của hành vi
- Số lượng người tham gia: Hành vi lôi kéo, tập hợp đông
người (hàng chục, hàng trăm người) đến xem bói, cúng bái gây mất trật tự tại
địa phương.
- Địa điểm thực hiện: Hành nghề tại các khu vực nhạy
cảm như di tích lịch sử - văn hóa đang được bảo tồn, nơi thờ tự tôn giáo
chính thống hoặc các địa điểm công cộng gây ách tắc giao thông, cản trở
sinh hoạt của cộng đồng.
2. Tác động
đến tư tưởng và dư luận
- Gây hoang mang dư luận: Những lời phán truyền mang tính
chất cực đoan (như dự báo thiên tai, dịch bệnh bịa đặt, hoặc phán người
này bị người kia yểm bùa dẫn đến thù ghét lẫn nhau) gây chia rẽ khối đoàn
kết dòng họ, xóm giềng.
- Lan truyền văn hóa phẩm độc hại: Sử dụng mạng xã hội
(Livestream, Facebook, TikTok) để truyền bá các hủ tục lạc hậu, tạo ra làn
sóng mê tín dị đoan trên diện rộng, ảnh hưởng đến nếp sống văn minh.
3. Tác động
đến sự vận hành của cơ quan Nhà nước
- Làm đình trệ các hoạt động của
chính quyền địa phương hoặc các tổ chức xã hội do phải tập trung lực lượng
để giải quyết các hệ lụy từ việc mê tín (ví dụ: giải tán đám đông, xử lý
xung đột phát sinh từ việc xem bói).
- Lợi dụng mê tín dị đoan để lồng
ghép các nội dung xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Bảng tóm
tắt các cấp độ ảnh hưởng
|
Cấp độ
|
Biểu
hiện cụ thể
|
Hậu quả
pháp lý
|
|
Ảnh hưởng
cục bộ
|
Chỉ tác động
đến 1-2 cá nhân hoặc hộ gia đình.
|
Thường xem
xét ở Khoản 1 (nếu đã bị xử phạt HC).
|
|
Ảnh hưởng
xấu
|
Gây mất trật
tự khu dân cư, dư luận bức xúc, bị báo chí/phương tiện thông tin phản ánh.
|
Truy cứu
theo Khoản 2 (Phạt tù 03 - 10 năm).
|
|
Ảnh hưởng
đặc biệt nghiêm trọng
|
Gây bạo loạn,
chết người hàng loạt hoặc làm sụp đổ các giá trị đạo đức tại một địa phương.
|
Tình tiết
định khung tăng nặng cao nhất.
|
Lưu ý về
xác định hậu quả
Khác với các
tội xâm phạm sở hữu (căn cứ vào số tiền), "ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật
tự" thường dựa vào:
1.
Văn bản xác nhận của chính quyền địa phương (UBND hoặc Công an xã/phường) về tình hình an
ninh tại nơi xảy ra vụ việc.
2.
Đơn phản ánh, khiếu nại tập thể của quần chúng nhân dân.
Việc xác định
này đòi hỏi sự thận trọng để tránh nhầm lẫn với các nghi lễ văn hóa dân gian
truyền thống đang được nhà nước khuyến khích bảo tồn.
Bạn có muốn
tìm hiểu thêm về cách phân biệt giữa "Hành nghề mê tín dị đoan"
và "Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản" trong trường hợp thầy bói
dùng thủ đoạn gian dối để lấy tiền không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét