Đối tượng
tác động của tội danh này được quy định rất cụ thể tại Điều 244 Bộ luật Hình
sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Để xác định một loài động vật có phải là đối
tượng tác động của tội này hay không, chúng ta dựa trên 3 nhóm danh mục pháp lý
sau:
1. Danh mục
loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ
Đây là nhóm
được bảo vệ ở mức độ cao nhất. Chỉ cần hành vi xâm phạm liên quan đến 01 cá
thể (hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống, hoặc sản phẩm của
chúng) là đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
2. Danh mục
động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB
Đây là các
loài động vật rừng có giá trị đặc biệt nhưng không nằm trong danh mục "Ưu
tiên bảo vệ" nêu trên.
- Cơ sở pháp lý: Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 06/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định
84/2021/NĐ-CP).
- Đặc điểm: Nghiêm cấm khai thác, sử dụng
vì mục đích thương mại.
- Ví dụ: Gấu ngựa, Báo gấm, các loài Vượn,
Voọc (không thuộc nhóm ưu tiên), Trĩ sao...
3. Phụ lục
I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp
(CITES)
Đây là danh
mục các loài động vật hoang dã bị đe dọa tuyệt chủng, việc buôn bán chúng giữa
các quốc gia bị nghiêm cấm (trừ trường hợp đặc biệt không vì mục đích thương mại).
- Cơ sở pháp lý: Danh mục các loài động vật, thực
vật hoang dã quy định trong các Phụ lục của Công ước CITES (Việt Nam là
thành viên).
- Lưu ý: Nếu một loài vừa thuộc Phụ lục
I CITES vừa thuộc Danh mục Ưu tiên bảo vệ, thì sẽ áp dụng mức hình phạt của
loài Ưu tiên bảo vệ (nghiêm khắc hơn).
Tóm tắt
các dạng tồn tại của đối tượng tác động:
Khi xem xét
vụ việc, cơ quan chức năng không chỉ tính trên con vật còn sống mà còn bao gồm:
- Cá thể: Động vật còn sống hoặc đã chết.
- Bộ phận cơ thể không thể tách rời
sự sống: Ví dụ
như đầu, da, chi, bộ xương, tim, gan... (những thứ mà nếu lấy ra thì con vật
sẽ chết).
- Sản phẩm của động vật: Các loại thực phẩm, dược phẩm,
đồ mỹ nghệ được chế biến từ bộ phận của các loài trong danh mục (ví dụ:
cao hổ cốt, trang sức từ ngà voi, mật gấu...).
- Trường hợp đặc biệt: Ngà voi (từ 2kg trở lên) và Sừng
tê giác (từ 50g trở lên) có quy định định lượng riêng tại khoản 1 để truy
cứu trách nhiệm hình sự.
Việc xác định
chính xác tên loài và danh mục thuộc về nhiệm vụ của các cơ quan chuyên môn
thông qua hoạt động Giám định tư pháp.
Bạn có muốn
tôi giúp phân biệt đối tượng tác động của tội này với Tội vi phạm quy định về
quản lý diện tích rừng (Điều 232) hay các tội liên quan đến động vật thông
thường khác không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét