Việc tiêu hủy
động vật là biện pháp cuối cùng và bắt buộc trong công tác thú y nhằm ngăn chặn
sự lây lan của dịch bệnh nguy hiểm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường. Tại
Việt Nam, quy trình này được quy định cực kỳ nghiêm ngặt trong Luật Thú y
2015 và các văn bản hướng dẫn cập nhật đến năm 2026.
Dưới đây là
các trường hợp và quy trình tiêu hủy động vật theo pháp luật hiện hành:
1. Các
trường hợp bắt buộc phải tiêu hủy
Động vật bị
tiêu hủy khi thuộc một trong các nhóm sau:
- Mắc bệnh truyền nhiễm nguy hiểm: Nằm trong danh mục bệnh phải
công bố dịch (như Cúm gia cầm độc lực cao, Dịch tả lợn Châu Phi, bệnh Nhiệt
than, Lở mồm long móng...).
- Động vật chết không rõ nguyên
nhân: Trong
vùng đang có dịch hoặc có dấu hiệu mắc bệnh truyền nhiễm.
- Động vật nhập lậu: Động vật, sản phẩm động vật vận
chuyển trái phép qua biên giới không có giấy tờ kiểm dịch, không rõ nguồn
gốc xuất xứ.
- Sử dụng chất cấm: Động vật bị phát hiện có dư lượng
hóa chất độc hại, chất tạo nạc (Salbutamol) hoặc kháng sinh cấm vượt quá mức
cho phép mà không thể khắc phục.
2. Quy
trình tiêu hủy đúng quy chuẩn kỹ thuật
Quy trình
này thường được thực hiện bởi Ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh địa phương phối
hợp với cơ quan thú y:
- Địa điểm: Phải cách xa khu dân cư, nguồn
nước sinh hoạt, trường học, bệnh viện và các trang trại chăn nuôi khác.
Khu vực tiêu hủy phải được cơ quan môi trường chấp thuận.
- Phương pháp tiêu hủy:
1.
Chôn lấp: Đào
hố sâu (thường ít nhất 2m), lót bạt chống thấm (nếu cần), rắc vôi bột hoặc phun
hóa chất sát trùng (Chlorine, Han-Iodine) dưới đáy hố, trên xác động vật và lớp
đất phủ bề mặt.
2.
Đốt: Sử dụng
lò đốt chuyên dụng hoặc đốt bằng củi/dầu tại hố đào trước khi lấp đất. phương
pháp này an toàn hơn về mặt sinh học nhưng chi phí cao.
- Vệ sinh tiêu độc: Sau khi tiêu hủy, toàn bộ dụng
cụ, phương tiện vận chuyển và khu vực xung quanh phải được phun thuốc sát
trùng liên tục trong nhiều ngày.
3. Trách
nhiệm và quyền lợi của chủ vật nuôi
Theo các quy
định mới nhất năm 2026:
- Nghĩa vụ: Chủ vật nuôi có trách nhiệm
khai báo trung thực, không được giấu dịch, không được bán chạy hoặc vứt
xác động vật ra môi trường.
- Quyền lợi: Được Nhà nước hỗ trợ tài chính
tùy theo loại động vật (lợn, gà, trâu, bò) và trọng lượng thực tế tại thời
điểm tiêu hủy. Mức hỗ trợ này nhằm giảm bớt thiệt hại kinh tế và khuyến
khích người dân phối hợp chống dịch.
4. Chế
tài xử lý vi phạm (Cập nhật 2026)
Hành vi
không tuân thủ quy định tiêu hủy bị xử lý rất nặng theo Nghị định
90/2017/NĐ-CP (đã được sửa đổi):
- Phạt tiền: Từ 20 đến 40 triệu đồng
đối với hành vi vứt xác động vật ra môi trường làm lây lan dịch bệnh.
- Hình sự: Nếu hành vi không tiêu hủy mà
đem đi bán gây lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người hoặc động vật khác,
có thể bị truy cứu theo Điều 240 (Tội làm lây lan dịch bệnh truyền
nhiễm nguy hiểm cho người) hoặc Điều 317 (Tội vi phạm quy định về
an toàn thực phẩm) với mức án lên đến 20 năm tù.
Lưu ý
quan trọng
Trong điều
kiện năm 2026, các hố chôn lấp động vật chết do dịch bệnh đều phải được
cắm biển cảnh báo và quản lý nghiêm ngặt về địa tầng để tránh rò rỉ dịch thể
vào mạch nước ngầm.
Bạn có muốn
tôi cung cấp chi tiết mức hỗ trợ tài chính cụ thể cho từng loại gia súc, gia
cầm bị tiêu hủy theo quy định mới nhất của Chính phủ không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét