Hóa chất cấm
sử dụng trong thực phẩm tại Việt Nam được quy định bởi một hệ thống văn bản chặt
chẽ, từ Luật cho đến các Thông tư của Bộ Y tế và Bộ Nông nghiệp. Đến năm 2026,
các quy định này đã được cập nhật toàn diện thông qua các Nghị định mới.
Dưới đây là
tổng hợp các nhóm hóa chất cấm quan trọng nhất:
1. Nhóm
Hóa chất công nghiệp & Phụ gia ngoài danh mục
Đây là những
chất vốn không được dùng cho thực phẩm nhưng thường bị lạm dụng bất hợp pháp:
- Hàn thia (Borax): Cấm tuyệt đối vì gây suy thận
và tổn thương gan mãn tính.
- Phóc-môn (Formaldehyde): Cấm dùng để bảo quản bún, bánh
phở, hải sản do nguy cơ ung thư vòm họng.
- Chất huỳnh quang (Tinopal): Cấm dùng làm trắng bún, bánh do
chứa kim loại nặng gây độc cho gan, thận.
- Phẩm màu công nghiệp (Rhodamine
B): Cấm dùng
nhuộm hạt dưa, tương ớt vì gây đột biến gen và ung thư.
- Chất tạo ngọt tổng hợp ngoài
danh mục: Các
loại đường hóa học không được Bộ Y tế cấp phép.
2. Nhóm
Dược chất cấm (Theo Thông tư 10/2021/TT-BYT)
Bộ Y tế quy
định danh mục các dược chất tuyệt đối không được có mặt trong thực phẩm
(đặc biệt là thực phẩm bảo vệ sức khỏe):
- Sibutramine: Hoạt chất giảm cân gây nguy cơ
tim mạch và đột quỵ.
- Sildenafil & Tadalafil: Các hoạt chất điều trị cường
dương, bị cấm trộn vào thực phẩm chức năng "bổ thận tráng
dương".
- Corticoid (Dexamethasone,
Betamethasone...): Bị cấm trộn vào "thuốc đông y" hoặc thực phẩm chức năng
vì gây mục xương, suy tuyến thượng thận.
3. Nhóm
Chất cấm trong chăn nuôi & Thủy sản
Các chất này
tích tụ trong thịt động vật và gây hại trực tiếp cho người ăn:
- Chất tạo nạc (Salbutamol,
Clenbuterol): Gây
run cơ, tim đập nhanh và trụy tim mạch.
- Kháng sinh cấm (Chloramphenicol,
Nitrofuran):
Gây suy tủy xương và ung thư.
- Xanh Malachite: Cấm dùng trong nuôi trồng thủy
sản.
Các văn bản
pháp lý mới nhất (Cập nhật 2026)
Hệ thống văn
bản hiện hành quản lý các chất này bao gồm:
- Nghị định 24/2026/NĐ-CP &
Nghị định 26/2026/NĐ-CP: Quy định chi tiết các danh mục hóa chất cấm và điều kiện
quản lý an toàn hóa chất mới nhất (có hiệu lực từ tháng 1/2026).
- Thông tư 10/2021/TT-BYT: Danh mục các chất cấm trong sản
xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
- Luật Hóa chất 2025: Văn bản luật mới nhất thay thế
luật cũ, siết chặt việc truy xuất nguồn gốc hóa chất độc hại qua nền tảng
số.
Chế tài xử
phạt
Theo Điều
317 Bộ luật Hình sự, hành vi sử dụng hóa chất cấm trong sản xuất thực phẩm
có thể bị xử lý:
- Phạt tiền từ 50 triệu đến 200
triệu đồng hoặc phạt tù từ 1 đến 5 năm (mức cơ bản).
- Phạt tù lên đến 20 năm nếu
gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng (chết người, gây ngộ độc hàng loạt).
- Bạn có muốn
tôi trích dẫn chi tiết Phụ lục XIX của Thông tư 01/2026/TT-BTC về các
hóa chất nguy hiểm cần công bố thông tin trong sản phẩm hàng hóa không? (sai)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét