Thứ Sáu, 13 tháng 3, 2026

Phân tích Đối tượng tác động của Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm (Điều 190.BLHS)?

CÂU HỎI : Phân tích Đối tượng tác động của Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm (Điều 190.BLHS)?

(Trả lời bên dưới)

Trong hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam, Điều 190 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm. Việc phân tích đối tượng tác động của tội này là cực kỳ quan trọng để phân biệt nó với các tội danh khác về kinh tế và ma túy.

Dưới đây là phân tích chi tiết các nhóm đối tượng tác động theo quy định hiện hành:


1. Khái niệm chung về Hàng cấm

Đối tượng tác động của tội này là hàng hóa mà Nhà nước cấm kinh doanh, cấm lưu hành, cấm sử dụng hoặc chưa được phép lưu hành, sử dụng tại Việt Nam.

Lưu ý quan trọng: Nếu hàng cấm là Ma túy, Vũ khí quân dụng hoặc Vật liệu nổ (trừ pháo nổ), thì hành vi sẽ bị xử lý theo các chương riêng biệt (Chương các tội phạm về ma túy hoặc Chương các tội xâm phạm an toàn công cộng), không áp dụng Điều 190.


2. Các nhóm đối tượng cụ thể theo Điều 190

Dựa trên cấu thành định tội và định khung, đối tượng tác động được chia thành các nhóm sau:

A. Thuốc bảo vệ thực vật (Cấm hoặc ngoài danh mục)

  • Đặc điểm: Các loại hóa chất dùng trong nông nghiệp mà Nhà nước cấm sử dụng do độc tính cao, ảnh hưởng môi trường và sức khỏe.
  • Định lượng xử lý: Từ 10kg đến dưới 50kg (hoặc giá trị từ 100 triệu đến dưới 300 triệu đồng) là đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

B. Thuốc lá điếu nhập lậu

  • Đặc điểm: Các loại thuốc lá sản xuất tại nước ngoài, không có tem nhãn theo quy định và bị cấm nhập khẩu để kinh doanh thương mại tại thị trường nội địa.
  • Định lượng xử lý: Từ 1.500 bao đến dưới 3.000 bao.

C. Pháo nổ

  • Đặc điểm: Bao gồm pháo nổ và pháo hoa nổ (loại pháo có chứa thuốc pháo nổ, khi đốt gây ra tiếng nổ).

Phân biệt: Pháo hoa (không nổ) do Bộ Quốc phòng sản xuất được phép sử dụng thì không phải là đối tượng tác động của tội này.

  • Định lượng xử lý: Từ 06kg đến dưới 40kg.

D. Hàng hóa khác (Danh mục cấm kinh doanh)

Bao gồm các loại hàng hóa nằm trong danh mục hàng hóa cấm kinh doanh theo quy định của Chính phủ tại từng thời điểm, ví dụ:

  • Động vật hoang dã, quý hiếm (nếu không thuộc diện xử lý theo Điều 232, 244).
  • Các loại hóa chất độc hại bị cấm (như Sibutramine hay Phenolphthalein mà bạn đã hỏi, nếu được sản xuất/buôn bán dưới dạng nguyên liệu cấm hoặc pha trộn trái phép với quy mô lớn).
  • Định lượng: Giá trị hàng hóa từ 100 triệu đến dưới 300 triệu đồng, hoặc lợi nhuận bất chính từ 50 triệu đến dưới 100 triệu đồng.

3. Các dấu hiệu pháp lý cần lưu ý

Để xác định chính xác đối tượng tác động, cần đối chiếu với các văn bản hướng dẫn:

Tiêu chí

Nội dung chi tiết

Tính hợp pháp

Đối tượng phải là vật chất cụ thể và có tên trong danh mục cấm của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Tính trị giá

Đa số các mặt hàng cấm phải đạt ngưỡng trị giá (thường là từ 100 triệu đồng) hoặc ngưỡng số lượng nhất định thì mới chuyển từ xử phạt hành chính sang truy cứu hình sự.

Trường hợp đặc biệt

Nếu đối tượng có trị giá dưới 100 triệu đồng nhưng người phạm tội đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này mà chưa được xóa án tích, thì vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự.


4. Mối liên hệ với các chất bạn đã tìm hiểu

Như bạn đã hỏi về SibutraminePhenolphthalein, nếu một cá nhân sản xuất các loại "thực phẩm chức năng" mà thành phần chính hoặc chất độn là các chất cấm này với số lượng lớn (trị giá tương đương 100 triệu đồng trở lên), hành vi đó sẽ bị xem xét dưới góc độ Điều 190 - Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm.


Tiếp theo: Bạn có muốn tôi so sánh sự khác biệt về hình phạt giữa Tội sản xuất hàng cấm (Điều 190)Tội sản xuất hàng giả (Điều 192) không? Hai tội này rất dễ nhầm lẫn trong thực tế pháp lý.

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét