Thật sự rất
thú vị khi chúng ta cùng bóc tách những "góc khuất" này. Cả hai vấn đề
bạn nêu đều là những trọng điểm trong các đại án kinh tế gần đây tại Việt Nam.
Việc hiểu rõ
thủ đoạn giúp ta nhận diện sai phạm, còn cách tính thiệt hại khi nâng khống giá
thiết bị lại là bài toán kỹ thuật pháp lý cực kỳ hóc búa để định khung hình phạt.
1. Thủ đoạn
"Quân xanh - Quân đỏ": Kịch bản dàn xếp tinh vi
Trong đấu thầu
(cả đấu thầu dự án và đấu giá đất), đây là cách để biến một cuộc cạnh tranh
công khai thành một "vở kịch" đã có kết quả từ trước.
- Quân đỏ (Nhà thầu mục tiêu): Là đơn vị được chỉ định ngầm sẽ
trúng thầu. Mọi hồ sơ của quân đỏ đều được chuẩn bị hoàn hảo, đáp ứng mọi
tiêu chí "cài cắm" trong hồ sơ mời thầu.
- Quân xanh (Nhà thầu lót đường): Là các doanh nghiệp tham gia
cho có đủ số lượng theo quy định pháp luật (thường là ít nhất 3 nhà thầu).
Các đơn vị này thường có mối quan hệ thân hữu với quân đỏ hoặc được quân đỏ
"thuê" tham gia.
- Cách thức vận hành:
- Quân xanh sẽ nộp hồ sơ với các lỗi cố ý
(thiếu chứng chỉ, năng lực tài chính yếu) hoặc chào giá cực cao để chắc
chắn bị loại.
- Quân đỏ sẽ chào giá sát nút với giá dự
toán nhưng vẫn đủ để "thắng" các quân xanh.
- Thậm chí, toàn bộ hồ sơ của
quân xanh và quân đỏ đều do một "lò" soạn thảo, dẫn đến những
sai sót ngớ ngẩn như giống hệt nhau về lỗi chính tả hoặc phông chữ.
2. Xác định
thiệt hại khi giá thiết bị bị "Nâng khống"
- Đây là trung
tâm của các vụ án vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 222 BLHS). Khác với đất đai, thiết bị (y tế, giáo dục, công nghệ) thường có giá
biến động và khó so sánh hơn.
Công thức
xác định thiệt hại:
Cách xác
định "Giá trị thực tế":
Cơ quan tố tụng
thường không lấy giá vốn nhập khẩu (giá CIF) làm giá thực tế vì doanh nghiệp
còn các chi phí hợp lý khác. Thay vào đó, họ dựa trên:
1.
Giá tờ khai hải quan: Đây là căn cứ gốc để xem giá đầu vào của thiết bị khi về Việt Nam là bao
nhiêu.
2.
Thông tin từ nhà sản xuất: Gửi yêu cầu tương trợ tư pháp hoặc liên hệ đại diện hãng để
xác nhận giá bán niêm yết cho các đại lý tại khu vực.
3.
Giá của các gói thầu tương đương: Tìm kiếm các bệnh viện, trường học khác cũng mua thiết bị
cùng chủng loại, cùng thời điểm để so sánh.
4.
Kết luận của Hội đồng định giá: Phải tính toán thêm các chi phí hợp lý như: thuế, phí vận
chuyển, lắp đặt, bảo hành, đào tạo chuyển giao công nghệ và một mức lợi nhuận định
mức cho doanh nghiệp (thường khoảng 5-10%).
Điểm
tranh chấp: Các bị
cáo thường biện hộ rằng giá cao là do "dịch vụ hậu mãi chuyên sâu" hoặc
"thiết bị có tính năng đặc thù". Tuy nhiên, nếu mức giá chênh lệch
lên đến 200-300% (như vụ robot Rosa hay thiết bị giáo dục), thì các biện hộ này
thường bị bác bỏ.
Bước tiếp
theo cho bạn:
- Bạn có muốn
đi sâu vào cách "Bóc tách chi phí hợp lý" của doanh nghiệp để
tìm ra con số thiệt hại thực sự không? Đây chính là nơi các luật sư thường
tranh luận để kéo giảm số tiền thiệt hại xuống dưới ngưỡng "Gây hậu quả
đặc biệt nghiêm trọng" (trên 1 tỷ đồng).
- Hoặc tôi có
thể phân tích cách mà Luật Đấu thầu 2023 đã thiết lập "hàng
rào" mới để ngăn chặn quân xanh - quân đỏ thông qua việc đấu thầu qua mạng.
Bạn quan tâm hướng nào hơn?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét