Ranh giới giữa
Tội giết người và Tội cố ý gây thương tích thường rất mong manh,
đặc biệt là khi hung thủ sử dụng hung khí tấn công vào các vị trí "hiểm"
nhưng hậu quả chết người chưa xảy ra.
Để làm rõ điều
này, chúng ta có thể phân tích Án lệ số 47/2021/AL – một án lệ điển hình
của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao về việc xác định tội danh trong
trường hợp đâm vào vùng trọng yếu.
1. Nội
dung vụ án (Tóm tắt)
- Hoàn cảnh: Xuất phát từ mâu thuẫn bộc phát
trong lúc ăn uống, bị cáo đã dùng một con dao nhọn (loại dao gấp) đâm một
nhát vào vùng bụng của bị hại.
- Hành vi: Nhát đâm trúng vào vùng mạn sườn
trái, gây thủng dạ dày và tụy. Tuy nhiên, sau khi đâm xong, bị cáo không
đâm tiếp mà bỏ chạy. Bị hại được đưa đi cấp cứu kịp thời nên không tử
vong, tỷ lệ tổn thương cơ thể là 31%.
- Tranh cãi:
- Quan điểm 1: Đây là tội Cố ý gây thương
tích vì bị cáo chỉ đâm một nhát, không quyết liệt thực hiện đến cùng
và tỷ lệ thương tật chỉ 31%.
- Quan điểm 2: Đây là tội Giết người
vì bụng là vùng trọng yếu, con dao là hung khí nguy hiểm, việc bị hại
không chết là ngoài ý muốn của bị cáo.
2. Phán
quyết của Tòa án và Nội dung Án lệ
Tòa án tối
cao đã xác định đây là tội Giết người (Trường hợp phạm tội chưa thành).
Nội dung án lệ nêu rõ:
- "Bị cáo
dùng dao nhọn là hung khí nguy hiểm đâm vào vùng bụng của bị hại là vùng trọng
yếu trên cơ thể con người. Việc bị hại không chết là ngoài ý muốn chủ quan của
bị cáo. Hành vi của bị cáo đã đủ yếu tố cấu thành tội Giết người."
3. Tại
sao Án lệ này lại quan trọng?
Án lệ 47 đã
thống nhất cách áp dụng pháp luật cho các thẩm phán trên cả nước dựa trên 3 trụ
cột:
- Vũ khí: Dao nhọn (khả năng sát thương cực
cao).
- Vị trí: Vùng bụng (chứa nhiều nội tạng
và mạch máu lớn, được coi là vùng trọng yếu).
- Ý chí định hướng: Người phạm tội là người có năng
lực hành vi dân sự đầy đủ, buộc phải nhận thức được rằng đâm dao vào bụng
có thể dẫn đến cái chết. Việc họ "bỏ mặc" hậu quả hoặc
"không cần biết nạn nhân sống hay chết" sau khi đâm nhát dao chí
mạng đó chính là lỗi cố ý gián tiếp của tội Giết người.

4. Phân
biệt với các vụ án "Cố ý gây thương tích"
Để bạn thấy
sự khác biệt, nếu trong vụ án trên:
- Bị cáo dùng gậy gỗ (ít
nguy hiểm hơn dao) đánh vào đùi (vùng không trọng yếu).
- Hoặc bị cáo dùng dao nhưng chỉ chém
sượt qua tay để đe dọa.
- Thì lúc này, hành vi sẽ được
khép vào Điều 134 (Cố ý gây thương tích) vì không thể hiện ý chí muốn tước
đoạt mạng sống.
Tổng kết
- Việc áp dụng
Án lệ 47 giúp tránh tình trạng "lọt tội phạm" khi hung thủ lập luận rằng
"tôi không có ý định giết người". Pháp luật hiện nay nhìn vào hành
động khách quan (dùng gì, đâm vào đâu) để suy luận ý chí chủ quan.
==============================
Bạn có đang
nghiên cứu về một tình huống cụ thể nào cần áp dụng Án lệ này để phân tích
không? Tôi có thể hỗ trợ bạn áp dụng các quy định của BLHS vào tình huống đó.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét