Thứ Ba, 14 tháng 4, 2026

Đánh giá: Những khó khăn trong việc đảm bảo quyền "được bầu cử" của người bị tạm giữ, tạm giam trong thực tế hiện nay?

CÂU HỎI :  Đánh giá: Những khó khăn trong việc đảm bảo quyền "được bầu cử" của người bị tạm giữ, tạm giam trong thực tế hiện nay?

(Trả lời bên dưới)

Việc đảm bảo quyền bầu cử của người bị tạm giữ, tạm giam là một bước tiến lớn trong tinh thần của Hiến pháp 2013Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015. Theo quy định, người bị tạm giữ, tạm giam vẫn được ghi tên vào danh sách cử tri để bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND cấp tỉnh nơi họ đang bị giam giữ.

Tuy nhiên, trong thực tế triển khai, công tác này đối mặt với nhiều khó khăn mang tính đặc thù của môi trường giam giữ. Dưới đây là các đánh giá chi tiết:


1. Khó khăn trong việc tiếp cận thông tin cử tri

Để thực hiện quyền bầu cử một cách thực chất, cử tri cần hiểu rõ về chương trình hành động và nhân thân của các ứng cử viên.

  • Hạn chế kênh thông tin: Người bị tạm giữ, tạm giam không thể tham gia các buổi tiếp xúc cử tri trực tiếp, không có internet và bị hạn chế về thời lượng xem truyền hình/đọc báo.
  • Tài liệu niêm yết: Việc niêm yết danh sách, tiểu sử ứng cử viên thường chỉ thực hiện được tại các bảng tin chung hoặc hành lang khu vực giam giữ. Với số lượng can phạm lớn, việc đảm bảo từng người đều đọc và nghiên cứu kỹ là rất khó khăn.

2. Biến động quân số và quản lý danh sách cử tri

Đây là khó khăn lớn nhất về mặt nghiệp vụ đối với các cơ sở giam giữ:

  • Tính di biến động cao: Người bị tạm giữ, tạm giam thường xuyên thay đổi trạng thái pháp lý (được trả tự do, chuyển trại, hoặc chuyển sang trạng thái thi hành án tù).
  • Xác minh nơi cư trú: Nhiều người bị giam giữ không mang theo giấy tờ tùy thân, việc xác định nơi cư trú cuối cùng để ghi tên vào danh sách cử tri hoặc thực hiện thủ tục chuyển quyền bầu cử từ địa phương đến trại tạm giam mất rất nhiều thời gian và công sức.

3. Thách thức về an ninh và an toàn giam giữ

Việc tổ chức cho hàng trăm, hàng ngàn người thực hiện quyền bầu cử trong một ngày đòi hỏi phương án an ninh cực kỳ phức tạp:

  • Rủi ro mất an toàn: Việc tập trung đông người tại khu vực bỏ phiếu tiềm ẩn nguy cơ gây rối, thông cung hoặc lợi dụng sơ hở để trốn trại.
  • Giải pháp hòm phiếu phụ: Để đảm bảo an ninh, cán bộ thường phải mang hòm phiếu phụ đến từng buồng giam. Điều này kéo dài thời gian bỏ phiếu và gây áp lực rất lớn lên đội ngũ cán bộ quản giáo vốn đã mỏng.

4. Rào cản về tâm lý và nhận thức

  • Tâm lý can phạm: Nhiều người đang trong quá trình bị điều tra thường có tâm lý lo lắng, bi quan hoặc bất mãn, dẫn đến việc họ không quan tâm hoặc thực hiện quyền bầu cử một cách hời hợt, "cho xong chuyện".
  • Nhận thức của cán bộ: Đôi khi, do áp lực công việc chuyên môn (điều tra, canh giữ), một bộ phận cán bộ có thể xem việc tổ chức bầu cử là "nhiệm vụ phụ", dẫn đến công tác tuyên truyền cho người giam giữ chưa sâu sát.

5. Khó khăn về kinh phí và cơ sở vật chất

  • Việc tổ chức bầu cử tại các cơ sở giam giữ đòi hỏi chi phí cho hòm phiếu, thẻ cử tri, trang trí khu vực bỏ phiếu lưu động và tăng cường nhân sự canh gác. Trong điều kiện ngân sách tại một số cơ sở còn hạn hẹp, việc đảm bảo tính trang trọng và đúng quy trình của ngày bầu cử đôi khi gặp trở ngại.

Bảng tóm tắt các nhóm khó khăn

Nhóm khó khăn

Biểu hiện cụ thể

Hệ quả

Thông tin

Không được tiếp xúc trực tiếp ứng cử viên.

Bầu cử cảm tính, thiếu thông tin.

Nghiệp vụ

Biến động quân số liên tục.

Sai sót danh sách cử tri, mất quyền lợi.

An ninh

Nguy cơ thông cung, gây rối khi bỏ phiếu.

Quy trình bỏ phiếu phức tạp, kéo dài.

Tâm lý

Thái độ thờ ơ, bi quan của can phạm.

Quyền bầu cử chưa thực sự thực chất.

Đề xuất hướng giải quyết

Để khắc phục, cần tăng cường hệ thống loa phát thanh nội bộ để giới thiệu ứng cử viên, đồng thời ứng dụng công nghệ thông tin trong việc quản lý dữ liệu can phạm để cập nhật danh sách cử tri thời gian thực. Quan trọng nhất là cần nâng cao nhận thức cho cả cán bộ và người bị giam giữ rằng: Quyền bầu cử là quyền công dân thiêng liêng, không bị tước bỏ bởi biện pháp tạm giam.

Với tư cách là một người nghiên cứu sâu về luật, bạn thấy khó khăn nào trong các mục trên là nan giải nhất đối với các cơ sở giam giữ tại Việt Nam hiện nay?

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét