Các trường hợp ngoại lệ mà Tòa án được phép xem xét các phần không bị kháng cáo không?

CÂU HỎI : Các trường hợp ngoại lệ mà Tòa án được phép xem xét các phần không bị kháng cáo?	(Trả lời bên dưới)

Tất nhiên, đây là một trong những khía cạnh thể hiện rõ nhất tính chất công bằng của pháp luật. Dù nguyên tắc chung là "có kháng cáo mới xét xử", nhưng để tránh những sai lầm nghiêm trọng hoặc đảm bảo quyền lợi cho những người không có điều kiện kháng cáo, pháp luật cho phép Tòa án "vượt rào" trong một số trường hợp ngoại lệ. Dưới đây là các trường hợp Tòa án cấp phúc thẩm được phép xem xét cả những phần không bị kháng cáo, kháng nghị: 1. Trong tố tụng Hình sự (Điều 345 BLTTHS 2015) Trong hình sự, mục tiêu cao nhất là tránh oan sai và bỏ lọt tội phạm, vì vậy quyền hạn của Tòa án khá rộng: Xét xử các bị cáo không kháng cáo: Nếu trong vụ án có nhiều bị cáo nhưng chỉ một người kháng cáo, Tòa án vẫn có thể xem xét lại phần bản án đối với những bị cáo khác nếu việc đó có lợi cho họ (ví dụ: giảm án, chuyển tội danh nhẹ hơn). Liên quan đến phần bị kháng cáo: Nếu nội dung bị kháng cáo (ví dụ: hình phạt) liên quan mật thiết đến nội dung không bị kháng cáo (ví dụ: tội danh), Tòa án phải xem xét cả hai để đảm bảo bản án logic và đúng luật. Phát hiện sai lầm nghiêm trọng: Nếu Tòa án phúc thẩm phát hiện bản án sơ thẩm có sai lầm nghiêm trọng về áp dụng pháp luật hoặc vi phạm thủ tục tố tụng ảnh hưởng đến toàn bộ vụ án, họ có quyền hủy toàn bộ bản án để xét xử lại, dù chỉ có một phần nhỏ bị kháng cáo. 2. Trong tố tụng Dân sự (Điều 293 BLTTDS 2015) Trong dân sự, quyền tự định đoạt được đề cao hơn, nên ngoại lệ này hẹp hơn so với hình sự: Liên quan mật thiết: Tòa án chỉ xem xét phần không bị kháng cáo nếu phần đó có liên quan đến nội dung bị kháng cáo, kháng nghị. Ví dụ: Bạn kháng cáo về số tiền bồi thường thiệt hại (nội dung), Tòa án có thể xem xét lại phần lỗi (không bị kháng cáo ban đầu) vì lỗi là căn cứ để tính tiền bồi thường. Xâm phạm lợi ích công cộng: Tòa án sẽ xem xét lại nếu phần không bị kháng cáo đó có dấu hiệu xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng hoặc quyền lợi của người thứ ba không tham gia tố tụng. 3. Tại sao lại cho phép "ngoại lệ" này? Việc cho phép Tòa án xem xét cả những phần không được yêu cầu nhằm mục đích: Bảo vệ công lý tuyệt đối: Tránh trường hợp vì sự thiếu hiểu biết pháp luật hoặc điều kiện kinh tế mà người dân không kháng cáo, dẫn đến việc phải chịu một phán quyết sai lầm. Đảm bảo tính thống nhất của pháp luật: Không thể để tồn tại một bản án mà phần này đúng, phần kia sai quá rõ ràng trong cùng một vụ án. Nguyên tắc có lợi cho bị cáo (trong hình sự): Ưu tiên cao nhất cho việc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nếu có căn cứ, kể cả khi họ không yêu cầu. 4. Lưu ý về giới hạn của ngoại lệ Dù được phép xem xét thêm, nhưng Tòa án cấp phúc thẩm không được làm xấu đi tình trạng của người không kháng cáo nếu không có kháng nghị của Viện kiểm sát theo hướng tăng nặng. Nghĩa là: Tòa án có thể "vượt rào" để giảm nhẹ cho họ, nhưng không được "vượt rào" để tăng nặng nếu không ai yêu cầu. Hy vọng những phân tích này giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về quyền lực "cầm cân nảy mực" ở cấp phúc thẩm. Bạn có đang thắc mắc về một tình huống thực tế nào mà bản án sơ thẩm có dấu hiệu sai nhưng người trong cuộc lại không kháng cáo không? Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN: (đang cập nhật) GÓC BÁO CHÍ: (đang cập nhật)