Thứ Tư, 1 tháng 4, 2026

Lạm dụng chức vụ, quyền hạn là gì?

CÂU HỎI : Lạm dụng chức vụ, quyền hạn là gì?

(Trả lời bên dưới)

Khác với hành vi "Lợi dụng" (sử dụng đúng quyền hạn nhưng sai mục đích), Lạm dụng chức vụ, quyền hạn trong pháp luật hình sự Việt Nam được hiểu là hành vi vượt quá quyền hạn, làm những việc không thuộc thẩm quyền của mình hoặc không được phép làm để đạt được mục đích cá nhân.

Dưới đây là các phân tích chi tiết về hành vi này theo quy định của Bộ luật Hình sự:

1. Dấu hiệu pháp lý

  • Vượt quá quyền hạn: Người phạm tội thực hiện những hành vi mà theo quy định của pháp luật hoặc nội quy cơ quan, họ không có quyền đó.
  • Hành vi khách quan: Sử dụng uy thế, sức mạnh của chức vụ để uy hiếp, đe dọa hoặc làm cho người khác sợ hãi mà phải đáp ứng yêu cầu của mình (thường là để chiếm đoạt tài sản).
  • Mối quan hệ nhân quả: Chức vụ, quyền hạn là "vỏ bọc" hoặc phương tiện để thực hiện hành vi. Nếu không có chức vụ đó, nạn nhân sẽ không bị khuất phục hoặc hành vi không thể thực hiện được.

2. Các tội danh cụ thể

Trong Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), hành vi "Lạm dụng" thường gắn liền với hai tội danh chính:

Tội danh

Điều luật

Nội dung trọng tâm

Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản

Điều 355

Dùng chức vụ làm phương tiện để chiếm đoạt tài sản của người khác. Giá trị từ 2 triệu đồng trở lên (hoặc dưới 2 triệu nhưng gây hậu quả nghiêm trọng).

Lạm dụng quyền trong khi thi hành công vụ

Điều 357

Vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân mà vượt quá quyền hạn được giao, làm trái công vụ gây thiệt hại cho Nhà nước, tổ chức, cá nhân.

3. Phân biệt chi tiết với các hành vi tương tự

Tiêu chí

Lợi dụng chức vụ (Đ. 356)

Lạm dụng chức vụ (Đ. 357)

Phạm vi quyền hạn

Làm trong phạm vi được giao nhưng làm sai.

Làm ngoài hoặc vượt quá phạm vi được giao.

Bản chất hành vi

Sử dụng quyền hạn như một công cụ trục lợi.

"Lấn sân" sang quyền hạn của người khác hoặc làm việc không được phép.

Ví dụ

Kế toán được quyền chi tiền nhưng tự ý lập chứng từ khống để rút tiền.

Trưởng phòng nhân sự tự ý ra quyết định xử phạt hành chính (không thuộc thẩm quyền).

4. Khung hình phạt đối với Tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản (Điều 355)

Cần lưu ý rằng đây là một trong những tội danh về chức vụ có khung hình phạt rất nghiêm khắc:

  • Khung 1: Phạt tù từ 01 năm đến 06 năm.
  • Khung 2: Phạt tù từ 06 năm đến 13 năm (nếu chiếm đoạt tài sản từ 100 triệu đến dưới 500 triệu đồng).
  • Khung 3: Phạt tù 13 năm đến 20 năm  (nếu chiếm đoạt tài sản từ 500 triệu đồng trở lên).
  • Khung 4: Phạt tù 20 năm, tù chung thân  (nếu chiếm đoạt tài sản từ 1 tỷ đồng trở lên).

Điểm quan trọng cần lưu ý: Theo các văn bản hướng dẫn hiện hành, nếu hành vi lạm dụng chức vụ nhằm mục đích tư lợi nhưng chưa gây thiệt hại về vật chất thì có thể bị xử lý kỷ luật hành chính. Tuy nhiên, nếu gây thiệt hại từ 10 triệu đồng trở lên hoặc gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự xã hội, chủ thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét