Thứ Ba, 14 tháng 4, 2026

Nêu các nguyên tắc cơ bản trong thi hành tạm giữ, tạm giam. Nguyên tắc "đảm bảo nhân đạo" và "không phân biệt đối xử" được cụ thể hóa như thế nào trong luật?

CÂU HỎI : Nêu các nguyên tắc cơ bản trong thi hành tạm giữ, tạm giam. Nguyên tắc "đảm bảo nhân đạo" và "không phân biệt đối xử" được cụ thể hóa như thế nào trong luật?

(Trả lời bên dưới)

Trong thi hành tạm giữ và tạm giam, việc tuân thủ các nguyên tắc pháp lý không chỉ đảm bảo hiệu quả của quá trình tố tụng mà còn bảo vệ quyền con người của người bị cách ly với xã hội.

Dưới đây là các nội dung cụ thể dựa trên Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam 2017:

1. Các nguyên tắc cơ bản trong thi hành tạm giữ, tạm giam

Theo Điều 4 của Luật này, có 5 nguyên tắc cốt lõi:

  • Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật: Mọi hoạt động phải thực hiện theo đúng thẩm quyền và trình tự pháp luật quy định.
  • Bảo đảm quyền con người: Bảo đảm quyền sống, được tôn trọng danh dự, nhân phẩm, tài sản, quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và các quyền khác của người bị tạm giữ, tạm giam không bị luật pháp tước bỏ.
  • Thực hiện chế độ quản lý nghiêm ngặt: Đảm bảo người bị tạm giữ, tạm giam không thể bỏ trốn, tiêu hủy chứng cứ hoặc tiếp tục phạm tội.
  • Áp dụng các chế độ ăn, ở, mặc, y tế: Đảm bảo đúng định mức và tiêu chuẩn định lượng theo quy định của Nhà nước.
  • Kết hợp giữa quản lý với giáo dục: Giúp người bị tạm giữ, tạm giam nhận thức được sai phạm và tuân thủ nội quy nơi giam giữ.

2. Cụ thể hóa nguyên tắc "Đảm bảo nhân đạo"

Nguyên tắc nhân đạo được thể hiện xuyên suốt qua các phương diện nhằm duy trì điều kiện sống tối thiểu và phẩm giá con người:

  • Chế độ ăn, ở và sinh hoạt: Người bị giam giữ được cấp đồ dùng sinh hoạt thiết yếu (chiếu, chăn, màn, quần áo...). Diện tích sàn nằm tối thiểu phải đạt 2m² mỗi người. Những người có đặc điểm riêng như phụ nữ có thai, người nuôi con dưới 36 tháng tuổi hoặc người bị bệnh nặng được hưởng chế độ ăn uống, nghỉ ngơi đặc biệt.
  • Chăm sóc y tế: Khi bị ốm đau, tai nạn hoặc thương tích, họ được khám và điều trị tại trạm xá của cơ sở giam giữ hoặc bệnh viện nhà nước nếu vượt quá khả năng điều trị tại chỗ. Toàn bộ chi phí này do ngân sách nhà nước chi trả.
  • Quyền liên hệ với thân nhân: Được gặp thân nhân, người bào chữa và tiếp xúc lãnh sự (đối với người nước ngoài) để đảm bảo hỗ trợ về mặt tinh thần và pháp lý.
  • Nghiêm cấm hành vi bạo lực: Luật nghiêm cấm mọi hành vi tra tấn, truy bức, dùng nhục hình hoặc bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự của người bị giam giữ.

3. Cụ thể hóa nguyên tắc "Không phân biệt đối xử"

Nguyên tắc này đảm bảo sự công bằng, không bị ảnh hưởng bởi địa vị xã hội hay đặc điểm cá nhân:

  • Bình đẳng về quyền và nghĩa vụ: Mọi người bị tạm giữ, tạm giam đều có quyền lợi và nghĩa vụ như nhau trong việc chấp hành nội quy và hưởng các chế độ quy định, không phụ thuộc vào việc họ là ai hay phạm tội gì.
  • Về đối xử thực tế: Không được phân biệt đối xử dựa trên giới tính, dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, thành phần xã hội, tình trạng tài sản hay địa vị trước khi bị bắt.
  • Chế độ giam giữ riêng biệt: Để đảm bảo tính công bằng và an toàn, luật quy định việc phân loại để giam giữ riêng (ví dụ: nam riêng, nữ riêng; người chưa thành niên riêng với người lớn; người bị bệnh truyền nhiễm nguy hiểm riêng...). Việc phân loại này không phải là phân biệt đối xử mà là để bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho từng nhóm đối tượng cụ thể.

Trích dẫn: "Không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, tính mạng, xúc phạm danh dự, nhân phẩm" (Khoản 4 Điều 9).

Việc áp dụng chặt chẽ các nguyên tắc này giúp hệ thống tư pháp Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế về bảo vệ quyền con người trong lĩnh vực tư pháp hình sự.

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét