Trong thi
hành tạm giữ và tạm giam, việc tuân thủ các nguyên tắc pháp lý không chỉ đảm bảo
hiệu quả của quá trình tố tụng mà còn bảo vệ quyền con người của người bị cách
ly với xã hội. Dưới đây là
các nội dung cụ thể dựa trên Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam 2017: 1. Các
nguyên tắc cơ bản trong thi hành tạm giữ, tạm giam Theo Điều 4
của Luật này, có 5 nguyên tắc cốt lõi:
- Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật: Mọi hoạt động phải thực hiện
theo đúng thẩm quyền và trình tự pháp luật quy định.
- Bảo đảm quyền con người: Bảo đảm quyền sống, được tôn trọng
danh dự, nhân phẩm, tài sản, quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và các quyền
khác của người bị tạm giữ, tạm giam không bị luật pháp tước bỏ.
- Thực hiện chế độ quản lý nghiêm
ngặt: Đảm bảo
người bị tạm giữ, tạm giam không thể bỏ trốn, tiêu hủy chứng cứ hoặc tiếp
tục phạm tội.
- Áp dụng các chế độ ăn, ở, mặc, y
tế: Đảm bảo
đúng định mức và tiêu chuẩn định lượng theo quy định của Nhà nước.
- Kết hợp giữa quản lý với giáo dục: Giúp người bị tạm giữ, tạm giam
nhận thức được sai phạm và tuân thủ nội quy nơi giam giữ.
2. Cụ thể
hóa nguyên tắc "Đảm bảo nhân đạo" Nguyên tắc
nhân đạo được thể hiện xuyên suốt qua các phương diện nhằm duy trì điều kiện sống
tối thiểu và phẩm giá con người:
- Chế độ ăn, ở và sinh hoạt: Người bị giam giữ được cấp đồ
dùng sinh hoạt thiết yếu (chiếu, chăn, màn, quần áo...). Diện tích sàn nằm
tối thiểu phải đạt 2m² mỗi người. Những người có đặc điểm riêng như
phụ nữ có thai, người nuôi con dưới 36 tháng tuổi hoặc người bị bệnh nặng
được hưởng chế độ ăn uống, nghỉ ngơi đặc biệt.
- Chăm sóc y tế: Khi bị ốm đau, tai nạn hoặc
thương tích, họ được khám và điều trị tại trạm xá của cơ sở giam giữ hoặc
bệnh viện nhà nước nếu vượt quá khả năng điều trị tại chỗ. Toàn bộ chi phí
này do ngân sách nhà nước chi trả.
- Quyền liên hệ với thân nhân: Được gặp thân nhân, người bào
chữa và tiếp xúc lãnh sự (đối với người nước ngoài) để đảm bảo hỗ trợ về mặt
tinh thần và pháp lý.
- Nghiêm cấm hành vi bạo lực: Luật nghiêm cấm mọi hành vi tra
tấn, truy bức, dùng nhục hình hoặc bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm
đến tính mạng, sức khỏe, danh dự của người bị giam giữ.
3. Cụ thể
hóa nguyên tắc "Không phân biệt đối xử" Nguyên tắc
này đảm bảo sự công bằng, không bị ảnh hưởng bởi địa vị xã hội hay đặc điểm cá
nhân:
- Bình đẳng về quyền và nghĩa vụ: Mọi người bị tạm giữ, tạm giam
đều có quyền lợi và nghĩa vụ như nhau trong việc chấp hành nội quy và hưởng
các chế độ quy định, không phụ thuộc vào việc họ là ai hay phạm tội gì.
- Về đối xử thực tế: Không được phân biệt đối xử dựa
trên giới tính, dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, thành phần xã hội, tình trạng
tài sản hay địa vị trước khi bị bắt.
- Chế độ giam giữ riêng biệt: Để đảm bảo tính công bằng và an
toàn, luật quy định việc phân loại để giam giữ riêng (ví dụ: nam riêng, nữ
riêng; người chưa thành niên riêng với người lớn; người bị bệnh truyền nhiễm
nguy hiểm riêng...). Việc phân loại này không phải là phân biệt đối xử mà
là để bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho từng nhóm đối tượng cụ thể.
Trích dẫn: "Không bị tra tấn, bạo lực,
truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể,
tính mạng, xúc phạm danh dự, nhân phẩm" (Khoản 4 Điều 9). Việc áp dụng
chặt chẽ các nguyên tắc này giúp hệ thống tư pháp Việt Nam tiệm cận với các
tiêu chuẩn quốc tế về bảo vệ quyền con người trong lĩnh vực tư pháp hình sự.
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét