Nhiệm vụ, quyền hạn đặc thù của CQĐT Viện kiểm sát nhân dân tối cao là gì? Tại sao cơ quan này chỉ tập trung vào các tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp và tham nhũng trong hoạt động tư pháp?

CÂU HỎI : Nhiệm vụ, quyền hạn đặc thù của CQĐT Viện kiểm sát nhân dân tối cao là gì? Tại sao cơ quan này chỉ tập trung vào các tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp và tham nhũng trong hoạt động tư pháp?	(Trả lời bên dưới)

Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao (CQĐT VKSNDTC) là một thiết chế đặc biệt trong hệ thống tư pháp Việt Nam. Khác với Công an hay Quân đội, cơ quan này hoạt động dựa trên nguyên tắc "kiểm soát quyền lực ngay trong lòng các cơ quan bảo vệ pháp luật". 1. Nhiệm vụ và quyền hạn đặc thù CQĐT VKSNDTC có thẩm quyền điều tra đối với hai nhóm tội phạm cốt lõi xảy ra trong hoạt động tư pháp: Tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp: Các hành vi làm sai lệch bản chất công lý như: Tội dùng nhục hình; Tội bức cung; Tội làm sai lệch hồ sơ vụ án; Tội ra bản án trái pháp luật; Tội giải thích, giám định gian dối... Tội phạm về tham nhũng, chức vụ trong hoạt động tư pháp: Các hành vi lợi dụng quyền hạn để trục lợi như: Tội nhận hối lộ; Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ... mà người phạm tội là cán bộ, công chức thuộc các cơ quan: Tòa án, Viện kiểm sát, Cơ quan điều tra, Cơ quan thi hành án và các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra. Quyền hạn đặc thù: Tính độc lập cao nhất: Chỉ chịu sự chỉ đạo trực tiếp từ Viện trưởng VKSNDTC, không phụ thuộc vào chính quyền địa phương hay các bộ ngành khác. Quyền rút hồ sơ: Có quyền yêu cầu các cơ quan điều tra khác chuyển hồ sơ, tài liệu nếu phát hiện vụ án có dấu hiệu xâm phạm hoạt động tư pháp. 2. Tại sao chỉ tập trung vào tội phạm trong hoạt động tư pháp? Việc "khoanh vùng" thẩm quyền hẹp nhưng sâu này xuất phát từ các lý do chiến lược trong chính sách hình sự: Cơ chế kiểm soát và đối trọng (Checks and Balances) Trong tố tụng hình sự, CQĐT (Công an/Quân đội) là cơ quan thực hiện việc bắt giữ và điều tra. Để tránh tình trạng "vừa đá bóng vừa thổi còi" hoặc sự bao che nội bộ, cần một cơ quan hoàn toàn độc lập bên ngoài hệ thống đó để điều tra các sai phạm của chính những người làm công tác điều tra. Bảo vệ tính tôn nghiêm của Công lý Hoạt động tư pháp là giai đoạn cuối cùng để bảo vệ quyền con người. Nếu những người thực thi pháp luật (Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên) lại chính là người vi phạm pháp luật (nhận hối lộ, dùng nhục hình), thì hậu quả sẽ đặc biệt nghiêm trọng, làm sụp đổ lòng tin của nhân dân vào chế độ. Do đó, cần một đơn vị tinh nhuệ, chuyên trách để "trong sạch hóa" bộ máy này. Đặc thù của đối tượng điều tra Đối tượng bị điều tra ở đây là các chuyên gia về luật pháp, có kiến thức sâu về nghiệp vụ điều tra và tố tụng. Họ biết cách xóa dấu vết và đối phó với các biện pháp nghiệp vụ thông thường. Vì vậy, CQĐT VKSNDTC được xây dựng với các điều tra viên có trình độ pháp lý tương đương hoặc cao hơn để có thể đấu tranh hiệu quả. Ý nghĩa đối với việc chống oan, sai: Sự hiện diện của CQĐT VKSNDTC giống như một "thanh bảo kiếm" treo trên đầu những người thực thi công vụ tư pháp. Nó buộc các Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán phải thận trọng, khách quan hơn, vì họ biết rằng nếu làm sai, họ sẽ bị điều tra bởi một cơ quan chuyên trách độc lập mà không thể dùng các mối quan hệ nội bộ để can thiệp. Trong báo cáo cao học của bạn, đây chính là nội dung then chốt khi phân tích về "Cơ chế bảo đảm tính khách quan của hoạt động tư pháp". Bạn có muốn tôi trích dẫn một số điều khoản cụ thể của Bộ luật Hình sự 2015 liên quan đến các tội danh mà cơ quan này thường xuyên thụ lý không? Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN: (đang cập nhật) GÓC BÁO CHÍ: (đang cập nhật)