Luật Tư pháp
người chưa thành niên (Luật TPNCTN) quy định các nhóm đối tượng tham gia vào
quá trình tố tụng với các vai trò khác nhau nhằm bảo đảm quyền và lợi ích tốt
nhất cho họ. Dưới đây là
các nhóm đối tượng áp dụng chính và sự phân biệt giữa ba nhóm chủ thể quan trọng: 1. Các
nhóm đối tượng áp dụng của Luật TPNCTN Theo quy định
chung của hệ thống tư pháp hình sự dành cho người chưa thành niên, đối tượng áp
dụng bao gồm:
- Người chưa thành niên bị buộc tội: Bao gồm người bị giữ trong trường
hợp khẩn cấp, người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo dưới 18 tuổi.
- Người chưa thành niên là bị hại: Những người dưới 18 tuổi chịu
thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản do hành vi phạm tội gây ra.
- Người chưa thành niên là người
làm chứng: Những
người dưới 18 tuổi biết được các tình tiết liên quan đến nguồn tin về tội
phạm, về vụ án và được cơ quan có thẩm quyền triệu tập để trình báo.
- Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có
liên quan: Bao
gồm cơ quan tiến hành tố tụng (Công an, Viện kiểm sát, Tòa án), người đại
diện, người giám hộ, luật sư, và các tổ chức xã hội tham gia hỗ trợ, giám
sát người chưa thành niên.
2. Phân
biệt Người bị buộc tội, Bị hại và Người làm chứng là người chưa thành niên Mặc dù cả ba
đều là người chưa thành niên (dưới 18 tuổi), nhưng vị trí pháp lý, quyền và
nghĩa vụ của họ có sự khác biệt rõ rệt:
|
Tiêu
chí
|
Người
bị buộc tội (NCTN)
|
Bị hại
(NCTN)
|
Người
làm chứng (NCTN)
|
|
Vị trí
pháp lý
|
Là người bị
nghi ngờ hoặc bị xác định đã thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội.
|
Là người bị
xâm hại về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm hoặc tài sản.
|
Là người
biết các tình tiết của vụ án và cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng.
|
|
Mục
đích tham gia
|
Để thực hiện
quyền tự bào chữa và xác định trách nhiệm hình sự.
|
Để bảo vệ
quyền lợi bị xâm phạm và yêu cầu bồi thường thiệt hại.
|
Để giúp cơ
quan chức năng xác định sự thật khách quan của vụ án.
|
|
Biện
pháp ngăn chặn
|
Có thể bị
áp dụng các biện pháp như tạm giam, giữ trong trường hợp khẩn cấp (hạn chế tối
đa).
|
Không bị
áp dụng các biện pháp ngăn chặn hình sự.
|
Không bị
áp dụng các biện pháp ngăn chặn hình sự.
|
|
Quyền lợi
đặc thù
|
Được trợ
giúp pháp lý miễn phí, được chỉ định người bào chữa, ưu tiên giáo dục thay vì
hình phạt.
|
Được ưu
tiên bảo vệ thông tin cá nhân, có người đại diện hỗ trợ suốt quá trình tố tụng.
|
Được bảo vệ
trước sự đe dọa, được hỗ trợ về tâm lý khi tham gia lấy lời khai.
|
|
Nghĩa vụ
|
Phải có mặt
theo giấy triệu tập và chấp hành các quy định về tố tụng.
|
Có nghĩa vụ
cung cấp lời khai trung thực về các tình tiết của vụ án.
|
Có nghĩa vụ
khai báo trung thực những gì mình biết về vụ án.
|
3. Điểm
chung về bảo vệ đặc biệt Dù ở vị trí
nào, khi tham gia tố tụng, cả ba nhóm này đều nhận được sự bảo vệ đặc thù:
- Tâm lý: Hạn chế số lần lấy lời khai để
tránh gây tái sang chấn tâm lý.
- Môi trường: Việc hỏi cung/lấy lời khai thường
diễn ra trong phòng thân thiện, không có tính chất răn đe, áp lực.
- Hỗ trợ: Luôn có sự hiện diện của người
đại diện (cha, mẹ, người giám hộ) hoặc người bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Bạn đang tìm
hiểu thông tin này để phục vụ cho bài nghiên cứu chuyên sâu hay chuẩn bị cho kỳ
thi sắp tới về quy trình tố tụng?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét