Trong tố tụng
hình sự, việc xác định chính xác đối tượng định giá không chỉ là vấn đề kỹ thuật
mà còn là yếu tố then chốt để định tội danh và định khung hình phạt. Dưới đây
là phân tích chi tiết về đối tượng và các loại tài sản đặc thù thường gặp. 1. Đối tượng
của định giá tài sản Đối tượng định
giá tài sản trong tố tụng hình sự là tài sản được quy định tại Bộ luật Dân sự
mà cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng yêu cầu xác định giá trị bằng tiền để
phục vụ việc giải quyết vụ án. Theo Điều 105 Bộ luật Dân sự 2015, đối tượng này bao gồm:
- Vật: Các vật phẩm có thực, có thể nắm
giữ.
- Tiền: Nội tệ hoặc ngoại tệ.
- Giấy tờ có giá: Trái phiếu, cổ phiếu, hối phiếu...
- Quyền tài sản: Các quyền trị giá được bằng tiền
(quyền tác giả, quyền sử dụng đất, quyền đòi nợ).
2. Phân
tích các loại tài sản thường gặp trong vụ án hình sự Trong thực
tiễn điều tra, Hội đồng định giá thường phải đối mặt với 4 nhóm tài sản có đặc
thù định giá rất khác nhau: A. Tài sản
hữu hình (Vật đặc định & Vật cùng loại) Đây là nhóm
phổ biến nhất trong các vụ án trộm cắp, cướp giật, hủy hoại tài sản.
- Đặc điểm: Có hình dáng, kích thước, tình
trạng hao mòn cụ thể.
- Phương pháp định giá: Thường dựa trên giá thị trường
của tài sản mới tương đương trừ đi tỷ lệ hao mòn (khấu hao) thực tế
tại thời điểm bị xâm hại.
- Ví dụ: Một chiếc điện thoại iPhone đã
qua sử dụng 2 năm sẽ được định giá dựa trên giá máy cũ tại các cửa hàng uy
tín vào ngày xảy ra vụ trộm.
B. Tài sản
vô hình và Quyền tài sản Nhóm này xuất
hiện nhiều trong các vụ án kinh tế, tham nhũng hoặc vi phạm sở hữu trí tuệ.
- Đối tượng: Quyền sử dụng đất, thương hiệu,
bí mật kinh doanh, phần mềm máy tính.
- Khó khăn: Không có hình hài vật lý để
"cầm nắm". Giá trị thường dựa trên khả năng sinh lời hoặc chi
phí để tạo ra tài sản đó.
- Nguyên tắc: Phải dựa vào các chứng thư, hợp
đồng giao dịch hoặc thẩm định giá chuyên sâu từ các tổ chức tài chính.
C. Hàng
giả (Tài sản không có giá trị sử dụng thật) Đây là loại
tài sản đặc biệt trong các vụ án sản xuất, buôn bán hàng giả.
- Quy tắc định giá: Theo Điều 192 Bộ luật Hình sự
2015, giá trị hàng giả được xác định theo:
1.
Giá
bán ra của hàng thật tương đương. 2.
Giá
ghi trên hóa đơn, chứng từ hoặc giá bán thực tế của hàng giả (nếu không có hàng
thật để so sánh).
- Mục đích: Để xác định quy mô thu lợi bất
chính và mức độ gây thiệt hại cho nền kinh tế.
D. Hàng cấm
(Vũ khí, ma túy, động vật hoang dã...) Mặc dù là vật
phi pháp, nhưng trong một số trường hợp vẫn cần xác định giá trị để làm căn cứ
xử lý hành chính hoặc hình sự (đặc biệt là các loại lâm sản, khoáng sản quý hiếm).
- Cơ sở định giá: Dựa trên bảng giá do cơ quan
nhà nước có thẩm quyền ban hành (Ví dụ: Bảng giá của Bộ Nông nghiệp
cho các loại gỗ quý).
- Lưu ý: Đối với ma túy, định lượng
(gam, kg) thường quan trọng hơn giá trị tiền tệ, nhưng với buôn lậu hàng cấm,
tổng giá trị hàng hóa vẫn là yếu tố định khung.
Nút thắt
pháp lý: Đối với tài
sản đã bị tiêu hủy hoặc tẩu tán không thể thu hồi để xem xét trực tiếp, Hội đồng
định giá sẽ căn cứ vào hồ sơ vụ án (lời khai, hóa đơn mua hàng, ảnh chụp
cũ) để thực hiện định giá gián tiếp.
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét