Việc sử dụng
vũ khí và công cụ hỗ trợ tại cơ sở giam giữ là một hoạt động nghiệp vụ đặc thù,
được kiểm soát cực kỳ nghiêm ngặt nhằm đảm bảo an ninh nhưng vẫn phải thượng
tôn pháp luật và quyền con người. Quy định này dựa trên Luật Thi hành tạm giữ,
tạm giam 2015 và Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ
trợ 2017 (sửa đổi 2024).
Dưới đây là
các nguyên tắc và trường hợp cụ thể:
1. Nguyên
tắc chung khi sử dụng
Cán bộ, chiến
sĩ chỉ được sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ khi các biện pháp giáo dục, thuyết
phục hoặc mệnh lệnh không có hiệu quả. Việc sử dụng phải tuân thủ:
- Hạn chế thiệt hại: Phải chọn biện pháp gây thiệt hại
ít nhất đối với sức khỏe, tính mạng của người bị tạm giữ, tạm giam.
- Cảnh báo trước: Phải cảnh báo bằng lời nói hoặc
bắn chỉ thiên trước khi nổ súng thực sự (trừ trường hợp cấp bách nếu không
nổ súng ngay sẽ đe dọa trực tiếp đến tính mạng cán bộ hoặc người khác).
- Đúng thẩm quyền: Chỉ những người được giao nhiệm
vụ và đã được đào tạo, cấp giấy phép mới được sử dụng.
2. Các
trường hợp được sử dụng công cụ hỗ trợ
Công cụ hỗ
trợ (dùi cui điện, gậy cao su, khóa số 8, súng bắn đạn sơn, hơi cay...) được sử
dụng trong các tình huống:
- Ngăn chặn người bị tạm giữ, tạm
giam có hành vi chống đối, không chấp hành mệnh lệnh của cán bộ.
- Ngăn chặn hành vi tự sát, tự gây
thương tích hoặc xâm phạm tính mạng, sức khỏe của người khác.
- Ngăn chặn hành vi trốn khỏi nơi
giam giữ hoặc khi đang trên đường áp giải.
- Giải tán các vụ gây rối, bạo động
tại cơ sở giam giữ.
3. Các
trường hợp được nổ súng (Sử dụng vũ khí quân dụng)
Đây là biện
pháp cuối cùng và chỉ được áp dụng trong các tình huống cực kỳ nghiêm trọng:
- Người bị tạm giữ, tạm giam đang
sử dụng vũ khí, vật liệu nổ hoặc các vật dụng nguy hiểm khác để tấn công,
đe dọa trực tiếp đến tính mạng cán bộ hoặc người xung quanh.
- Người bị tạm giữ, tạm giam đang
trực tiếp thực hiện hành vi trốn khỏi nơi giam giữ mà các biện pháp ngăn
chặn khác không hiệu quả.
- Người bị tạm giữ, tạm giam đang
trực tiếp thực hiện hành vi phá hủy cơ sở giam giữ hoặc giải thoát cho người
khác đang bị giam giữ.
- Khi cần tiêu diệt các đối tượng
từ bên ngoài tấn công vào cơ sở giam giữ để giải cứu người bị giam giữ hoặc
cướp phá.
4. Các
trường hợp tuyệt đối không được sử dụng vũ khí
Tương tự như
biện pháp cùm chân, pháp luật nghiêm cấm nổ súng vào các đối tượng sau (trừ khi
họ đang trực tiếp dùng vũ khí gây nguy hiểm đến tính mạng người khác):
- Phụ nữ.
- Người khuyết tật.
- Trẻ em (người dưới 18 tuổi).
- Người già yếu.
5. Trách
nhiệm sau khi sử dụng
Sau khi sử dụng
vũ khí hoặc công cụ hỗ trợ dẫn đến thương tích hoặc thiệt hại, cán bộ thực hiện
phải:
1.
Sơ cứu: Kịp thời
đưa người bị thương đi cấp cứu.
2.
Bảo vệ hiện trường: Giữ nguyên hiện trường vụ việc.
3.
Báo cáo: Phải
báo cáo ngay bằng văn bản cho Giám thị trại tạm giam và Viện kiểm sát nhân dân
có thẩm quyền để kiểm sát tính hợp pháp của việc sử dụng vũ khí.
Lưu ý: Việc sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ
sai quy định (như để tra tấn, nhục hình hoặc giải quyết mâu thuẫn cá nhân) sẽ bị
truy cứu trách nhiệm hình sự rất nặng theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Bạn có đang
nghiên cứu chuyên sâu về các quy định này để chuẩn bị cho báo cáo khoa học hay
cần làm rõ thêm về quy trình báo cáo sau khi sử dụng vũ khí không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét