Thứ Ba, 14 tháng 4, 2026

Tình huống: Một người bị tạm giam đang có dấu hiệu bị bệnh tâm thần. Theo quy định của Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam, cơ sở giam giữ phải thực hiện những thủ tục gì?

CÂU HỎI :   Tình huống: Một người bị tạm giam đang có dấu hiệu bị bệnh tâm thần. Theo quy định của Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam, cơ sở giam giữ phải thực hiện những thủ tục gì?

(Trả lời bên dưới)

Trong tình huống người bị tạm giam có dấu hiệu mắc bệnh tâm thần, cơ sở giam giữ không được tự ý xử lý mà phải tuân thủ một quy trình pháp lý chặt chẽ để đảm bảo quyền lợi của người bị giam giữ và tính khách quan của vụ án. Quy trình này được quy định tại Điều 30 Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam 2015 và các quy định liên quan của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Dưới đây là các bước thủ tục bắt buộc:

1. Kiểm tra y tế và báo cáo ban đầu

Ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường về tâm thần (như hoang tưởng, tự sát, không kiểm soát được hành vi...), cơ sở giam giữ phải:

  • Khám sơ bộ: Y sĩ hoặc bác sĩ của trại tạm giam tiến hành kiểm tra, theo dõi và ghi chép cụ thể các biểu hiện lâm sàng vào hồ sơ bệnh án.
  • Báo cáo khẩn cấp: Giám thị trại tạm giam phải có văn bản báo cáo ngay cho Cơ quan đang thụ lý vụ ánViện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền kiểm sát việc giam giữ.

2. Trưng cầu giám định pháp y tâm thần

Cơ sở giam giữ không có thẩm quyền tự kết luận một người bị tâm thần. Việc xác định tình trạng bệnh phải thông qua kết luận chuyên môn:

  • Cơ quan đang thụ lý vụ án (Cơ quan Điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án) sẽ ra Quyết định trưng cầu giám định pháp y tâm thần.
  • Người bị tạm giam sẽ được đưa đến tổ chức giám định pháp y tâm thần trung ương hoặc khu vực để theo dõi và kết luận.

3. Xử lý dựa trên kết quả giám định

Tùy vào kết luận của hội đồng giám định, hướng xử lý sẽ theo hai trường hợp:

  • Trường hợp bị bệnh tâm thần làm mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi:
    • Cơ quan thụ lý vụ án sẽ ra quyết định Tạm đình chỉ điều tra/vụ án.
    • Áp dụng biện pháp tư pháp Bắt buộc chữa bệnh. Lúc này, người đó sẽ được chuyển từ cơ sở giam giữ sang cơ sở y tế chuyên khoa tâm thần được chỉ định.
    • Thời gian chữa bệnh này được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù sau này (nếu có).
  • Trường hợp bệnh chưa đến mức mất khả năng nhận thức:
    • Nếu chỉ là rối loạn tâm lý nhẹ, họ vẫn tiếp tục bị tạm giam nhưng phải được bố trí giam giữ tại buồng riêng hoặc khu vực dành cho người có bệnh để theo dõi y tế sát sao, tránh gây nguy hiểm cho bản thân và người khác.

4. Chế độ quản lý trong thời gian chờ giám định

Trong thời gian chờ kết quả giám định hoặc chờ chuyển viện, cơ sở giam giữ phải:

  • Bố trí giam giữ riêng: Để đảm bảo an toàn, tránh việc người bệnh bị các can phạm khác bắt nạt hoặc ngược lại, người bệnh tấn công người khác.
  • Theo dõi 24/24: Cán bộ quản giáo phải tăng cường giám sát để ngăn chặn hành vi tự sát hoặc hủy hoại thân thể.
  • Thông báo cho gia đình: Cơ sở giam giữ có trách nhiệm báo cho thân nhân về tình trạng sức khỏe và các bước thủ tục đang tiến hành.

Tóm tắt trình tự thủ tục

Bước

Hành động

Đơn vị thực hiện

1

Kiểm tra lâm sàng & Báo cáo

Cơ sở giam giữ

2

Ra quyết định trưng cầu giám định

Cơ quan thụ lý vụ án

3

Tiến hành giám định chuyên môn

Tổ chức giám định pháp y

4

Ra quyết định đình chỉ & Chuyển viện

Viện kiểm sát / Tòa án

Lưu ý: Nếu người bị tạm giam có hành vi hung hãn trong cơn phát bệnh, cán bộ có thể sử dụng các biện pháp ngăn chặn tạm thời như khóa tay hoặc cách ly nhưng tuyệt đối không được dùng vũ lực để trừng phạt.

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét