Đây là một vấn
đề rất thú vị và mang tính nền tảng trong tội phạm học. Để chứng minh "Tội
phạm là một hiện tượng xã hội có tính lịch sử", chúng ta cần nhìn nhận nó
không phải là một thực thể tự nhiên bất biến, mà là một sản phẩm được nhào nặn
bởi các điều kiện kinh tế, chính trị và pháp lý của từng thời kỳ. Dưới đây là
các luận điểm chứng minh cụ thể:
1. Tội phạm
là một hiện tượng xã hội Trước hết, tội
phạm không tự nhiên sinh ra. Nó phát sinh, tồn tại và phát triển trong môi trường
xã hội.
- Nguồn gốc xã hội: Tội phạm xuất hiện khi xã hội
có sự phân chia giai cấp và mâu thuẫn lợi ích. Khi các quy tắc chung của cộng
đồng bị xâm phạm, hành vi đó bị coi là tội phạm.
- Bản chất con người: Tội phạm được thực hiện bởi con
người – thực thể mang tổng hòa các mối quan hệ xã hội. Động cơ, mục đích
phạm tội thường xuất phát từ những thiếu thốn về vật chất hoặc những lệch
lạc về nhận thức do môi trường sống tác động.
2. Tính lịch
sử của tội phạm Tính lịch sử
thể hiện ở chỗ: Cái gì được coi là tội phạm và cách xử lý tội phạm
thay đổi theo thời gian. a. Sự
thay đổi về quan niệm (Tội phạm hóa và Phi tội phạm hóa) Một hành vi
có thể là tội ác ở thời đại này nhưng lại là bình thường ở thời đại khác.
- Ví dụ về kinh tế: Trong thời kỳ bao cấp tại Việt
Nam, hành vi "buôn bán hàng hóa trái phép" (đầu cơ, tích trữ) có
thể bị xử lý hình sự rất nặng. Tuy nhiên, trong nền kinh tế thị trường hiện
nay, đó là hoạt động thương mại bình thường.
- Ví dụ về quyền con người: Trước đây, ngoại tình hoặc quan
hệ đồng tính từng bị coi là tội hình sự ở nhiều quốc gia. Ngày nay, nhiều
nơi đã xóa bỏ các tội danh này (phi tội phạm hóa) để phù hợp với tiến
trình văn minh.
b. Sự
thay đổi theo hình thái kinh tế - xã hội Mỗi giai đoạn
lịch sử có những loại tội phạm đặc trưng:
- Thời kỳ phong kiến: Các tội xâm phạm đặc quyền của
vua chúa, lễ giáo phong kiến được đặt lên hàng đầu.
- Thời kỳ hiện đại: Xuất hiện các tội phạm mới mà lịch
sử chưa từng có như: Tội phạm công nghệ cao, tội phạm mạng,
hay các tội về vi phạm bản quyền trí tuệ.
3. Tổng kết
lập luận Để chứng
minh luận điểm này, ta có thể tóm gọn qua bảng sau:
|
Đặc điểm
|
Nội
dung chứng minh
|
|
Sự phát
sinh
|
Chỉ xuất
hiện khi xã hội có nhà nước và pháp luật (không có trong xã hội nguyên thủy).
|
|
Sự biến
đổi
|
Nội dung
khái niệm tội phạm thay đổi tùy thuộc vào ý chí của giai cấp cầm quyền trong
mỗi giai đoạn.
|
|
Sự tiêu
vong
|
Lý thuyết
cho rằng nếu các nguyên nhân xã hội của tội phạm bị triệt tiêu, tội phạm cũng
sẽ dần mất đi.
|
Kết luận: Tội phạm không phải là một hằng số.
Nó là một hiện tượng xã hội luôn biến đổi, phản ánh trình độ phát triển, văn
hóa và ý chí chính trị của một xã hội trong một giai đoạn lịch sử nhất định.
Bạn có muốn
tôi phân tích sâu hơn về một ví dụ cụ thể nào (như tội phạm công nghệ cao so với
tội phạm truyền thống) để làm rõ hơn tính lịch sử này không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét