Trong hệ thống
tố tụng hình sự và dân sự Việt Nam, Giám đốc thẩm và Tái thẩm là
hai thủ tục đặc biệt để xem xét lại các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp
luật nhưng bị kháng nghị do có vi phạm pháp luật nghiêm trọng hoặc có tình tiết
mới. Dưới đây là
tổng hợp các quyền hạn của Hội đồng xét xử khi tiến hành các thủ tục này:
1. Quyền
hạn của Hội đồng Giám đốc thẩm Căn cứ vào
quy định tại Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 (Điều 388) và Bộ luật Tố tụng
Dân sự 2015 (Điều 343), Hội đồng giám đốc thẩm có các quyền sau:
- Không chấp nhận kháng nghị và giữ
nguyên bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật: Áp dụng khi Hội đồng thấy kháng
nghị là không có căn cứ.
- Hủy bản án, quyết định đã có hiệu
lực pháp luật và giữ nguyên bản án, quyết định đúng pháp luật của Tòa án cấp
dưới đã bị hủy hoặc bị sửa: Áp dụng khi bản án ở một cấp xét xử nào đó đã bị thay đổi
sai lệch so với thực tế và pháp luật.
- Hủy bản án, quyết định đã có hiệu
lực pháp luật để điều tra lại hoặc xét xử lại: Áp dụng khi có vi phạm tố tụng
nghiêm trọng hoặc việc thu thập chứng cứ chưa đầy đủ mà Hội đồng giám đốc
thẩm không thể tự bổ sung.
- Hủy bản án, quyết định đã có hiệu
lực pháp luật và đình chỉ giải quyết vụ án: Áp dụng khi vụ án thuộc các trường
hợp phải đình chỉ theo quy định pháp luật (ví dụ: người thực hiện hành vi
nguy hiểm cho xã hội đã chết, hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự...).
- Sửa bản án, quyết định đã có hiệu
lực pháp luật:
- Trong dân sự: Nếu các tình tiết trong hồ sơ
vụ án đã rõ ràng, đầy đủ.
- Trong hình sự: Chỉ được sửa theo hướng có
lợi cho người bị kết án (giảm hình phạt, áp dụng điều khoản nhẹ hơn)
mà không cần xét xử lại.
2. Quyền
hạn của Hội đồng Tái thẩm Về cơ bản,
các quyền hạn của Hội đồng tái thẩm khá tương đồng với Giám đốc thẩm, nhưng tập
trung vào việc xử lý các "tình tiết mới" làm thay đổi bản chất vụ án.
- Không chấp nhận kháng nghị và giữ
nguyên bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật: Khi các tình tiết mới được đưa
ra không làm thay đổi nội dung vụ án.
- Hủy bản án, quyết định đã có hiệu
lực pháp luật để điều tra lại hoặc xét xử lại: Đây là quyền hạn phổ biến nhất
trong tái thẩm. Do có tình tiết mới (như vật chứng giả, lời khai giả, hoặc
phát hiện hung thủ thực sự), vụ án cần phải được quay lại từ khâu điều tra
hoặc xét xử sơ thẩm.
- Hủy bản án, quyết định đã có hiệu
lực pháp luật và đình chỉ giải quyết vụ án: Áp dụng nếu có tình tiết mới dẫn
đến việc không thể tiếp tục giải quyết vụ án theo quy định.
3. Bảng
so sánh nhanh
|
Đặc điểm
|
Giám đốc
thẩm
|
Tái thẩm
|
|
Đối tượng
|
Bản án,
quyết định đã có hiệu lực.
|
Bản án,
quyết định đã có hiệu lực.
|
|
Căn cứ
|
Vi phạm
pháp luật nghiêm trọng trong tố tụng/nội dung.
|
Có tình tiết
mới làm thay đổi bản chất vụ án.
|
|
Quyền sửa
bản án
|
Có (nếu có
lợi cho bị cáo hoặc tình tiết rõ ràng).
|
Thường
không trực tiếp sửa mà hủy để xét xử lại.
|
Lưu ý: Quyết định của Hội đồng giám đốc thẩm
hoặc tái thẩm là quyết định cao nhất và có hiệu lực thi hành ngay. Việc áp dụng
cụ thể sẽ tùy thuộc vào việc vụ án đó thuộc lĩnh vực Hình sự, Dân sự hay Hành
chính.
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét