Mặc dù cả
hai đều là những hoạt động có tính cưỡng chế và làm hạn chế quyền tự do đi lại
của bị can, bị cáo, nhưng bắt để tạm giam và áp giải có bản chất,
mục đích và thủ tục hoàn toàn khác nhau. Dưới đây là
sự so sánh chi tiết giữa hai biện pháp này theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015:
1. Bảng
so sánh chi tiết
|
Tiêu
chí
|
Bắt bị
can, bị cáo để tạm giam
|
Áp giải
bị can, bị cáo
|
|
Bản chất
|
Là biện
pháp ngăn chặn nghiêm trọng nhất, tước bỏ quyền tự do thân thể trong một
thời hạn nhất định.
|
Là biện
pháp cưỡng chế mang tính chất đưa đón bắt buộc.
|
|
Mục
đích
|
Ngăn chặn
đối tượng bỏ trốn, tiếp tục phạm tội hoặc gây khó khăn cho việc điều tra,
truy tố, xét xử.
|
Bảo đảm sự
có mặt của bị can, bị cáo khi họ không có mặt theo giấy triệu tập mà không có
lý do chính đáng.
|
|
Căn cứ
áp dụng
|
Áp dụng với
tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng; hoặc tội ít/nghiêm trọng
nhưng đối tượng bỏ trốn, không có nơi cư trú rõ ràng...
|
Áp dụng
khi bị can, bị cáo đã được triệu tập nhưng cố tình vắng mặt không có lý do
chính đáng hoặc có trở ngại khách quan.
|
|
Thời
gian khống chế
|
Dài
ngày: Kéo dài theo
thời hạn tạm giam được phê chuẩn (từ vài tháng trở lên).
|
Ngắn hạn: Chỉ diễn ra trong thời gian đưa đối
tượng từ nơi ở/nơi làm việc đến địa điểm tiến hành tố tụng.
|
|
Thẩm
quyền phê chuẩn
|
Phải có lệnh
bắt và thường phải được Viện kiểm sát phê chuẩn trước khi thi hành.
|
Do Cơ quan
điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án ra quyết định, không cần sự phê chuẩn của
cơ quan khác.
|
2. Những
điểm khác biệt then chốt Về sự tác
động đến quyền tự do
- Bắt để tạm giam: Đối tượng bị cách ly hoàn toàn
khỏi xã hội và bị đưa vào cơ sở giam giữ (trại tạm giam). Đây là sự thay đổi
về trạng thái cư trú và tự do cá nhân trong suốt quá trình tố tụng.
- Áp giải: Đối tượng chỉ bị khống chế để
di chuyển. Sau khi làm việc xong với cơ quan tố tụng (lấy lời khai, đối chất...),
nếu không có lệnh tạm giam, họ vẫn được về nhà.
Về thủ tục
thực hiện
- Bắt để tạm giam: Khi thi hành lệnh bắt, phải có
đại diện chính quyền địa phương và người chứng kiến. Việc bắt người vào
ban đêm (từ 22 giờ đến 06 giờ sáng hôm sau) bị nghiêm cấm, trừ trường hợp
khẩn cấp hoặc phạm tội quả tang.
- Áp giải: Không được áp giải vào ban đêm
(từ 22 giờ đến 06 giờ sáng hôm sau). Tuy nhiên, thủ tục áp giải thường đơn
giản hơn và tập trung vào việc áp tải người đúng thời gian, địa điểm.
Về trường
hợp áp dụng "Áp giải" cho đối tượng đang bị tạm giam Có một trường
hợp đặc biệt: Nếu bị can, bị cáo đang bị tạm giam mà cần đưa đi phục vụ
công tác điều tra, xét xử thì sẽ dùng biện pháp Áp giải. Lúc này, áp giải
chỉ là công cụ hỗ trợ cho việc di chuyển của người vốn đã bị hạn chế tự do từ
trước.
tóm lại
- Bắt để tạm giam là để giữ người lại một chỗ
trong thời gian dài nhằm bảo vệ vụ án.
- Áp giải là để đưa người đến một chỗ
trong thời gian ngắn nhằm thực hiện một hoạt động tố tụng cụ thể.
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét