Cả kê
biên tài sản và phong tỏa tài khoản đều là các biện pháp cưỡng chế
mang tính chất ngăn chặn việc tẩu tán tài sản, bảo đảm khả năng thi hành án (bồi
thường thiệt hại hoặc tịch thu tài sản) trong quá trình giải quyết vụ án hình sự. Dưới đây là
bảng so sánh chi tiết giữa hai biện pháp này theo Bộ luật Tố tụng hình sự
2015: 1. Bảng
so sánh chi tiết
|
Tiêu
chí
|
Kê
biên tài sản (Điều 128)
|
Phong
tỏa tài khoản (Điều 129)
|
|
Đối tượng
tác động
|
Tài sản hữu
hình: Nhà đất, xe cộ, trang thiết bị, đá quý, các vật có giá trị...
|
Tiền (VNĐ,
ngoại tệ) và các loại giấy tờ có giá đang nằm trong tài khoản tại ngân hàng,
tổ chức tín dụng.
|
|
Đối tượng
bị áp dụng
|
Bị can, bị
cáo hoặc người có trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật.
|
Bị can, bị
cáo hoặc người khác khi có căn cứ tiền trong tài khoản của họ liên quan đến
hành vi phạm tội.
|
|
Mục
đích cụ thể
|
Bảo đảm việc
thi hành án đối với hình phạt phạt tiền, tịch thu tài sản hoặc bồi thường thiệt
hại.
|
Bảo đảm việc
thi hành án tương tự kê biên, nhưng tập trung vào nguồn tiền lỏng và tài sản
số hóa.
|
|
Hình thức
quản lý
|
Tài sản vẫn
có thể giao cho người chủ hoặc thân nhân bảo quản, nhưng không được chuyển dịch
quyền sở hữu.
|
Tổ chức
tín dụng, ngân hàng giữ lại tiền; đối tượng không được thực hiện các giao dịch
rút, chuyển tiền.
|
|
Mức độ
áp dụng
|
Chỉ kê
biên phần tài sản tương ứng với mức có thể bị tịch thu, phạt tiền hoặc bồi
thường.
|
Chỉ phong
tỏa số tiền tương ứng với mức có thể bị tịch thu, phạt tiền hoặc bồi thường.
|
2. Những
điểm khác biệt then chốt Về đặc điểm
của tài sản
- Kê biên tài sản: Áp dụng cho các tài sản có thể
quan sát, kiểm kê và niêm phong trực tiếp. Việc kê biên đòi hỏi phải có
biên bản liệt kê chi tiết tên gọi, tình trạng, giá trị tại thời điểm kê
biên.
- Phong tỏa tài khoản: Áp dụng cho "con số"
trên hệ thống ngân hàng. Biện pháp này có tính bảo mật và thực thi rất
nhanh qua hệ thống liên lạc giữa cơ quan tố tụng và ngân hàng để ngăn chặn
việc chuyển tiền qua Internet Banking chỉ trong vài phút.
Về cách
thức thi hành
- Kê biên: Khi kê biên phải có mặt người bị
kê biên (hoặc người đại diện), đại diện chính quyền xã/phường và người chứng
kiến. Tài sản bị kê biên có thể bị thu giữ hoặc để lại tại chỗ nhưng có sự
giám sát.
- Phong tỏa: Cơ quan điều tra chỉ cần gửi lệnh
phong tỏa cho ngân hàng. Ngân hàng có trách nhiệm thực hiện ngay lập tức
mà không cần sự đồng ý hay có mặt của chủ tài khoản.
3. Những
quy định chung quan trọng
- Thẩm quyền: Cả hai biện pháp này đều do Cơ
quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án ra lệnh. Tuy nhiên, lệnh của Cơ
quan điều tra phải được Viện kiểm sát cùng cấp phê chuẩn trước khi
thi hành.
- Quyền lợi tối thiểu: Đối với kê biên tài sản, pháp
luật nghiêm cấm kê biên những thứ là lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh
hoặc công cụ lao động thiết yếu để người bị kê biên và gia đình duy trì cuộc
sống tối thiểu.
- Trách nhiệm bảo quản:
- Người được giao bảo quản tài sản
kê biên mà làm mất, đánh tráo hoặc tẩu tán sẽ phải chịu trách nhiệm hình
sự.
- Ngân hàng làm lộ thông tin hoặc
để tiền trong tài khoản bị tẩu tán sau khi nhận lệnh phong tỏa cũng phải
chịu trách nhiệm pháp lý nghiêm trọng.
Tóm lại: - Nếu kê
biên là "khóa" quyền định đoạt đối với những đồ vật, nhà cửa
ngoài đời thực, thì phong tỏa là "ngắt kết nối" quyền sử dụng
số dư tiền tệ trong hệ thống tài chính. Cả hai đều nhằm mục đích cuối cùng là đảm
bảo công lý được thực thi về mặt kinh tế sau khi bản án có hiệu lực.
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét