Thứ Hai, 22 tháng 4, 2024

So sánh, phân biệt: Vô ý làm chết người (Điều 128 BLHS) và trường hợp cố ý gây thương tích làm chết người (Điểm a Khoản 4 Điều 134 BLHS) ?

CÂU HỎI : So sánh, phân biệt: Vô ý làm chết người (Điều 128 BLHS) và trường hợp cố ý gây thương tích làm chết người (Điểm a Khoản 4 Điều 134 BLHS) ?

(Trả lời bên dưới)

Đây là một trong những ranh giới pháp lý khó xác định nhất trong thực tiễn xét xử, bởi hậu quả cuối cùng đều là một người tử vong, nhưng bản chất hành vi và lỗi của người phạm tội lại hoàn toàn khác biệt.

Dưới đây là bảng phân tích và sơ đồ tư duy giúp bạn phân biệt chính xác hai trường hợp này:


1. Phân tích Tội vô ý làm chết người (Điều 128)

Trong tội này, người phạm tội không hề mong muốn gây thương tích hay tước đoạt mạng sống của nạn nhân. Cái chết xảy ra do sự bất cẩn.

  • Ý thức chủ quan (Lỗi vô ý):
    • Vô ý do cẩu thả: Người phạm tội không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra cái chết, mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước.
    • Vô ý do quá tự tin: Người phạm tội thấy trước hành vi của mình có thể gây ra cái chết nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn chặn được.
  • Hành vi khách quan: Người phạm tội thực hiện một hành vi (thường không có tính tấn công) nhưng do vi phạm các quy tắc an toàn hoặc quy tắc xử sự thông thường dẫn đến hậu quả chết người.
  • Ví dụ: Đùa nghịch đẩy bạn ngã nhưng không ngờ bạn đập đầu vào cạnh bàn tử vong; hoặc lắp điện bẫy chuột nhưng không có biển báo khiến người khác vướng vào điện giật chết.

2. Phân tích Cố ý gây thương tích làm chết người (Điểm a Khoản 4 Điều 134)

Đây là trường hợp có lỗi hỗn hợp: Cố ý đối với hành vi gây thương tích nhưng Vô ý đối với hậu quả chết người.

  • Ý thức chủ quan:
    • Cố ý về hành vi: Người phạm tội hoàn toàn mong muốn gây đau đớn, tổn hại sức khỏe cho nạn nhân (đánh, đấm, chém...).
    • Vô ý về hậu quả: Người phạm tội không mong muốn nạn nhân chết. Cái chết xảy ra là ngoài ý chí (quá lời).
  • Hành vi khách quan: Sử dụng vũ lực, hung khí tấn công nạn nhân. Vị trí tấn công thường là vùng không trọng yếu (tay, chân, mông...), nhưng do tác động mạnh hoặc nạn nhân có bệnh lý dẫn đến tử vong.
  • Ví dụ: A dùng gậy gỗ đánh vào chân B để dằn mặt, B ngã ngửa đập đầu xuống đá dẫn đến chấn thương sọ não và tử vong.

3. Bảng so sánh ranh giới

Tiêu chí

Vô ý làm chết người (Điều 128)

Cố ý gây thương tích làm chết người (Điều 134)

Mục đích hành vi

Không nhằm xâm phạm tính mạng/sức khỏe.

Nhằm xâm phạm sức khỏe (muốn gây thương tích).

Tính chất hành vi

Vi phạm quy tắc an toàn, bất cẩn, đùa nghịch.

Có tính tấn công, hung hãn, sử dụng vũ lực.

Lỗi đối với hậu quả

Vô ý.

Vô ý (nhưng hành vi ban đầu là cố ý).

Ví dụ điển hình

Sửa điện bất cẩn làm người khác giật chết.

Đấm vào mặt làm nạn nhân ngã tử vong.

Hình phạt tối đa

05 năm tù (nếu làm chết 01 người).

15 năm tù.


4. Kỹ thuật xác định "Nút thắt" trong hồ sơ vụ án

Để phân biệt, Cơ quan điều tra thường tập trung vào 3 câu hỏi lớn:

1.     Mâu thuẫn giữa hai bên: Nếu có mâu thuẫn từ trước, có tiếng chửi bới, thách thức trước khi xảy ra vụ việc -> Thường thiên về Điều 134 (Cố ý gây thương tích). Nếu quan hệ tốt đẹp, đang đùa vui -> Thiên về Điều 128.

2.     Cường độ và phương pháp: Hành vi có tính chất "đánh" (đấm, đá, dùng hung khí) hay chỉ là hành vi "vô ý" (xô đẩy nhẹ, bất cẩn trong thao tác)?

3.     Vị trí tác động: Nếu chủ động đấm vào mặt, vào bụng thì rõ ràng là muốn gây thương tích. Nếu chỉ vô tình làm ngã thì là vô ý.


💡 Gợi ý thực hành:

  • Trong các vụ án xô xát tại quán nhậu, việc xác định một cú đẩy là "đẩy để tự vệ/vô ý" hay "đẩy để gây thương tích" sẽ quyết định số phận pháp lý của bị can.

=======================

Bạn có muốn tôi hỗ trợ phân tích một tình huống tranh chấp thực tế nơi bị cáo kêu oan từ tội "Cố ý gây thương tích làm chết người" sang "Vô ý làm chết người" để thấy cách luật sư lập luận không?

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

(đang cập nhật)

VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét