Việc phân biệt
giữa Tội cướp tài sản và Tội cưỡng đoạt tài sản là rất quan trọng
vì tính chất nguy hiểm và khung hình phạt của hai tội này có sự khác biệt rõ rệt. Dưới đây là
bảng so sánh chi tiết dựa trên Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017): Bảng so
sánh chi tiết
|
Tiêu
chí
|
Tội cướp
tài sản (Điều 168)
|
Tội cưỡng
đoạt tài sản (Điều 170)
|
|
Hành vi
khách quan
|
Dùng vũ lực,
đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị
tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được.
|
Đe dọa sẽ
dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác.
|
|
Thời điểm
đe dọa
|
Đe dọa xảy
ra tức thì, tấn công ngay lập tức nếu không đưa tài sản.
|
Đe dọa sẽ
thực hiện trong tương lai (có khoảng cách về thời gian).
|
|
Trạng
thái nạn nhân
|
Bị tê liệt
ý chí, không có khả năng lựa chọn hay chống cự.
|
Vẫn còn khả
năng lựa chọn (dù bị ép buộc) giữa việc đưa tiền hoặc chịu hậu quả bị đe dọa.
|
|
Mục
đích
|
Nhằm chiếm
đoạt tài sản bằng mọi giá ngay tại thời điểm đó.
|
Nhằm chiếm
đoạt tài sản thông qua việc gây áp lực tinh thần.
|
|
Thời điểm
hoàn thành
|
Tội phạm
hoàn thành ngay từ khoảnh khắc có hành vi tấn công/đe dọa, chưa cần chiếm
được tài sản.
|
Tội phạm
hoàn thành khi có hành vi đe dọa/uy hiếp, chưa cần chiếm được tài sản.
|
Các điểm
khác biệt mấu chốt 1. Tính
chất của việc đe dọa
- Tội cướp: "Đe dọa dùng vũ lực ngay tức
khắc" nghĩa là nếu nạn nhân không giao tài sản, bạo lực sẽ xảy ra
ngay lập tức (ví dụ: gí dao vào cổ, súng vào đầu). Nạn nhân không có thời
gian để suy nghĩ hay tìm sự trợ giúp.
- Tội cưỡng đoạt: Việc dùng vũ lực được hứa hẹn ở
một thời điểm sau đó (ví dụ: "Nếu mai không đưa tiền sẽ đốt
nhà"). Hoặc sử dụng các thủ đoạn uy hiếp tinh thần khác như dọa tung ảnh
nóng, dọa tố cáo sai phạm.
2. Hành
vi làm người khác "không thể chống cự" Chỉ xuất hiện
ở Tội cướp. Đây là những hành vi không phải vũ lực trực tiếp nhưng làm nạn
nhân mất khả năng tự chủ, ví dụ: dùng thuốc mê, chuốc rượu say, hoặc nhốt nạn
nhân vào phòng kín để lấy tài sản. 3. Độ tuổi
chịu trách nhiệm hình sự
- Tội cướp (Điều 168): Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16
tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này ở mọi khung hình phạt (do là
tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng).
- Tội cưỡng đoạt (Điều 170): Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16
tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự nếu tội phạm rơi vào khoản 2, 3, 4
(loại tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng).
Một số
lưu ý về mặt pháp lý
- Cả hai tội danh này đều có cấu
thành hình thức, nghĩa là chỉ cần thực hiện hành vi (đe dọa, tấn công)
với mục đích chiếm đoạt là đã bị truy cứu, không bắt buộc phải lấy được
tài sản trên thực tế.
- Nếu trong quá trình cưỡng đoạt
tài sản mà chủ thể dùng vũ lực tấn công nạn nhân ngay tại chỗ để lấy bằng
được tài sản, hành vi có thể bị chuyển hóa sang Tội cướp tài sản.
Bạn có muốn
tôi làm rõ thêm về các tình tiết định khung tăng nặng của một trong hai tội này
không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét