Hai tội danh
này được quy định chung tại Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung
2017). Thực tế, đây là hai hành vi có cùng tính chất xâm phạm quyền sở hữu,
nhưng khác nhau về mức độ thiệt hại gây ra cho tài sản. Dưới đây là
các tiêu chí phân biệt chi tiết: 1. Bản chất
hành vi khách quan
- Tội hủy hoại tài sản: Là hành vi làm cho tài sản mất
hẳn giá trị sử dụng hoặc mất hẳn giá trị kinh tế. Tài sản bị tiêu hủy
hoàn toàn, không thể khôi phục lại trạng thái ban đầu để sử dụng đúng công
năng của nó.
- Ví dụ: Đốt cháy một chiếc xe máy, đập
nát hoàn toàn một chiếc điện thoại, đổ thuốc độc làm chết cả đàn gia súc.
- Tội cố ý làm hư hỏng tài sản: Là hành vi làm giảm giá trị
sử dụng của tài sản ở một mức độ nhất định, nhưng tài sản đó vẫn có
thể sửa chữa, khôi phục lại để sử dụng được (dù tốn chi phí).
- Ví dụ: Đập vỡ gương xe máy, rạch yên
xe, dùng sơn vẽ bậy lên tường nhà người khác, tháo linh kiện máy móc khiến
máy không hoạt động được.
2. Tiêu
chí phân biệt chính
|
Tiêu chí
|
Tội hủy
hoại tài sản
|
Tội cố ý
làm hư hỏng tài sản
|
|
Tình trạng
tài sản
|
Bị tiêu hủy
hoàn toàn, không còn giá trị.
|
Bị hư hại
một phần, giảm giá trị.
|
|
Khả
năng khôi phục
|
Không thể
khôi phục hoặc không đáng để khôi phục.
|
Có thể sửa
chữa, khôi phục lại công năng.
|
|
Mức độ
tác động
|
Tác động
triệt để vào cấu trúc, sự tồn tại của vật.
|
Tác động
làm biến dạng, hỏng hóc một phần.
|
Xuất sang
Trang tính
3. Các đặc
điểm chung (Cấu thành tội phạm) Dù tên gọi
khác nhau về mức độ, nhưng cả hai hành vi đều phải thỏa mãn các điều kiện chung
của Điều 178 để bị truy cứu trách nhiệm hình sự:
- Về giá trị thiệt hại: Gây thiệt hại cho tài sản trị
giá từ 2.000.000 đồng trở lên.
- Trường hợp dưới 2.000.000 đồng: Vẫn bị xử lý nếu thuộc các
tình tiết như: đã bị xử phạt hành chính, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật
tự, tài sản là phương tiện kiếm sống chính của nạn nhân...
- Về mặt chủ quan: Người phạm tội thực hiện với lỗi
cố ý. Họ nhận thức rõ hành vi của mình sẽ làm hỏng hoặc hủy hoại tài sản
của người khác nhưng vẫn mong muốn hoặc bỏ mặc cho hậu quả xảy ra.
- Về công cụ, phương tiện: Có thể dùng vũ lực (đập phá),
dùng hóa chất, dùng lửa, hoặc bất kỳ phương thức nào tác động vật lý/hóa học
lên tài sản.
4. Bảng
so sánh tóm tắt
|
Điểm khác
biệt
|
Tội hủy
hoại tài sản
|
Tội cố ý
làm hư hỏng tài sản
|
|
Kết quả
hành vi
|
Tài sản
"chết" hoàn toàn.
|
Tài sản
"bị thương" (cần chữa trị/sửa chữa).
|
|
Định tội
danh
|
Thường dựa
trên việc tài sản không còn khả năng sử dụng.
|
Thường dựa
trên chi phí sửa chữa, khôi phục lại tài sản.
|
|
Mức án
|
Nằm chung
trong khung hình phạt của Điều 178 (tùy vào giá trị thiệt hại).
|
Nằm chung
trong khung hình phạt của Điều 178 (tùy vào giá trị thiệt hại).
|
Xuất sang
Trang tính
Lưu ý
quan trọng: Nếu hành
vi hủy hoại tài sản mà dùng các phương thức nguy hiểm như dùng chất nổ, gây
cháy ở khu dân cư... thì có thể bị áp dụng khung hình phạt tăng nặng do "dùng
thủ đoạn nguy hiểm" hoặc có thể chuyển sang các tội danh khác liên
quan đến an ninh công cộng. Bạn có muốn
tìm hiểu về cách cơ quan chức năng định giá thiệt hại (ví dụ: định giá dựa trên
giá mua mới hay chi phí sửa chữa) đối với tội danh này không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét