Việc phân biệt
Tội trộm cắp tài sản và Tội chiếm giữ trái phép tài sản là một
trong những nội dung quan trọng trong luật hình sự, vì cả hai đều xâm phạm quyền
sở hữu nhưng có sự khác biệt rất lớn về bản chất hành vi và thời điểm hình
thành ý định chiếm đoạt. Dưới đây là
các tiêu chí so sánh chi tiết: 1. Bản chất
hành vi khách quan
- Tội trộm cắp tài sản (Điều 173): Hành vi cốt lõi là lén lút,
bí mật lấy tài sản từ sự quản lý của chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp
pháp. "Lén lút" ở đây được hiểu là che giấu hành vi đối với chủ
tài sản để họ không biết tài sản đang bị lấy đi.
- Tội chiếm giữ trái phép tài sản
(Điều 176): Người
phạm tội có được tài sản một cách hợp pháp hoặc ngoài ý muốn ngay từ
đầu (nhặt được, do người khác giao nhầm, hoặc tài sản tự lạc vào nhà
mình). Tuy nhiên, sau khi đã có tài sản, dù được yêu cầu trả lại hoặc có
điều kiện trả lại, người này lại cố tình không trả mà giữ lại làm của
riêng.
2. Thời
điểm nảy sinh ý định chiếm đoạt
|
Tiêu
chí
|
Tội trộm
cắp (Điều 173)
|
Tội
chiếm giữ trái phép (Điều 176)
|
|
Thời điểm
|
Ý định chiếm
đoạt có trước khi thực hiện hành vi lấy tài sản.
|
Ý định chiếm
đoạt có sau khi đã cầm giữ tài sản trong tay.
|
|
Trạng
thái tài sản
|
Tài sản
đang nằm trong sự quản lý của người khác.
|
Tài sản
đang nằm ngoài sự quản lý (rơi, thất lạc) hoặc do nhầm lẫn mà có.
|
3. Đối tượng
và giá trị tài sản
- Tội trộm cắp (Điều 173): Áp dụng cho mọi loại tài sản có
giá trị từ 2.000.000 đồng trở lên (hoặc dưới 2 triệu nhưng gây ảnh
hưởng xấu, đã bị xử phạt hành chính...).
- Tội chiếm giữ trái phép (Điều
176): Chỉ cấu
thành tội khi giá trị tài sản từ 10.000.000 đồng trở lên (đối với
tài sản bị giao nhầm, tìm thấy) hoặc từ 200.000.000 đồng trở lên (đối
với di vật, cổ vật). Nếu giá trị thấp hơn mức này, hành vi thường chỉ bị xử
lý hành chính.
4. Bảng
so sánh tóm tắt
|
Điểm
khác biệt
|
Tội trộm
cắp tài sản
|
Tội
chiếm giữ trái phép tài sản
|
|
Cách thức
|
Lén lút,
bí mật đột nhập hoặc tiếp cận để lấy.
|
Thản nhiên
giữ lại tài sản nhặt được/giao nhầm dù biết đó không phải của mình.
|
|
Ý chí
|
Chủ động
đi tìm và lấy tài sản của người khác.
|
Bị động có
được tài sản, sau đó mới nảy sinh lòng tham.
|
|
Sự quản
lý
|
Phá vỡ sự
quản lý tài sản của chủ sở hữu.
|
Tài sản đã
rời khỏi sự quản lý của chủ sở hữu từ trước.
|
|
Mức
hình phạt
|
Thường nặng
hơn do tính chất chủ động xâm phạm.
|
Nhẹ hơn,
do yếu tố nảy sinh lòng tham nhất thời khi có vật chất trong tay.
|
Ví dụ
minh họa để phân biệt 1.
Trộm cắp: Bạn
thấy một chiếc xe máy dựng ở vỉa hè không có người trông, bạn lén dắt đi. Đây
là Trộm cắp (vì bạn chủ động lấy tài sản đang có chủ). 2.
Chiếm giữ trái phép: Bạn nhặt được một chiếc ví rơi trên đường, bên trong có giấy tờ và 15
triệu đồng. Chủ ví liên hệ xin lại nhưng bạn cố tình tắt máy, giấu ví đi để
tiêu xài. Đây là Chiếm giữ trái phép (vì bạn nhặt được tài sản thất lạc rồi mới
nảy sinh ý định không trả). Lưu ý: Nếu bạn nhặt được tài sản rồi đem trả
ngay hoặc giao nộp cho công an thì đó là hành vi tử tế, đạo đức và đúng pháp luật.
Tội phạm chỉ hình thành khi có sự "cố tình không trả" mặc dù
có yêu cầu hoặc điều kiện trả lại. Bạn có muốn
tôi làm rõ thêm về các trường hợp "tài sản bị giao nhầm" trong giao dịch
ngân hàng (như chuyển khoản nhầm) thường rơi vào tội danh nào không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét