Bên cạnh hệ
thống hình phạt (chính và bổ sung), Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung
2017) quy định các biện pháp tư pháp áp dụng đối với pháp nhân
thương mại (PNTM) tại Điều 82. Khác với
hình phạt mang tính trừng trị, các biện pháp tư pháp tập trung vào mục đích khắc
phục hậu quả, xử lý vật chứng và ngăn chặn điều kiện tiếp tục phạm tội.
1. Các biện
pháp tư pháp cụ thể Tòa án có thể
quyết định áp dụng các biện pháp tư pháp sau đây đối với PNTM phạm tội: a. Tịch
thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm Đây là biện
pháp nhằm tước bỏ các điều kiện vật chất của tội phạm, bao gồm:
- Công cụ, phương tiện dùng vào việc
phạm tội.
- Vật hoặc tiền do phạm tội mà có
hoặc do mua bán, đổi chác những thứ ấy mà có.
- Vật thuộc loại Nhà nước cấm lưu
hành (như hàng giả, ngà voi, chất thải nguy hại).
b. Trả lại
tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại Biện pháp
này nhằm bảo vệ quyền lợi của người bị hại hoặc chủ sở hữu hợp pháp:
- Trả lại tài sản: Hoàn trả tài sản đã chiếm đoạt
cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp.
- Bồi thường thiệt hại: PNTM phải dùng tài sản của mình
để bồi thường các thiệt hại về vật chất và tinh thần do hành vi phạm tội
gây ra theo quy định của pháp luật dân sự.
c. Buộc
khôi phục lại tình trạng ban đầu Biện pháp
này đặc biệt quan trọng trong các tội danh về môi trường hoặc kinh tế:
- PNTM phải thực hiện các hoạt động
nhằm đưa hiện trạng bị thay đổi do hành vi phạm tội trở về trạng thái trước
đó.
- Ví dụ: Buộc phá dỡ công trình xây dựng
trái phép, buộc làm sạch nguồn nước bị ô nhiễm.
d. Buộc
thực hiện một số biện pháp nhằm khắc phục, ngăn chặn hậu quả tiếp tục xảy ra Đây là nhóm
biện pháp mang tính kỹ thuật và quản trị rủi ro:
- Buộc tiêu hủy hàng hóa, vật phẩm
gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng và môi trường.
- Buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên
hàng hóa, bao bì, phương tiện kinh doanh (trong các tội về sở hữu trí tuệ,
hàng giả).
- Buộc thu hồi hàng hóa vi phạm
đang lưu thông trên thị trường.
2. Đặc điểm
của biện pháp tư pháp đối với PNTM
- Tính linh hoạt: Tòa án có thể áp dụng một hoặc
nhiều biện pháp tư pháp cùng lúc tùy theo tính chất vụ việc.
- Không thay thế hình phạt: Các biện pháp này được áp dụng
song song với hình phạt chính và hình phạt bổ sung, không có giá trị thay
thế trách nhiệm hình sự.
- Tính cưỡng chế cao: Nếu PNTM không tự nguyện thi
hành, Nhà nước sẽ áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án tương tự như
đối với các quyết định dân sự trong bản án hình sự.
3. Phân
biệt Hình phạt và Biện pháp tư pháp
|
Tiêu
chí
|
Hình
phạt
|
Biện
pháp tư pháp
|
|
Mục
đích
|
Trừng trị,
giáo dục, răn đe.
|
Khắc phục
hậu quả, xử lý vật chứng.
|
|
Bản chất
|
Hậu quả
pháp lý nghiêm khắc nhất.
|
Biện pháp
hỗ trợ xử lý tội phạm.
|
|
Sự ghi
nhận
|
Để lại
"án tích" cho pháp nhân.
|
Không tính
vào án tích.
|
Bạn có muốn
tìm hiểu về thủ tục thi hành án đối với các biện pháp tư pháp này khi
pháp nhân có dấu hiệu giải thể hoặc phá sản không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét