Thứ Bảy, 27 tháng 4, 2024

Trình bày những điểm giống và khác nhau khi nghiên cứu nhân thân người phạm tội trong tội phạm học với khoa học luật hình sự?

CÂU HỎI : Trình bày những điểm giống và khác nhau khi nghiên cứu nhân thân người phạm tội trong tội phạm học với khoa học luật hình sự?

(Trả lời bên dưới)

Việc nghiên cứu nhân thân người phạm tội là nội dung quan trọng trong cả Tội phạm học và Luật Hình sự. Tuy nhiên, do mục đích và đối tượng nghiên cứu của mỗi ngành khoa học khác nhau nên cách tiếp cận về nhân thân cũng có sự phân hóa rõ rệt.

Dưới đây là phân tích những điểm giống và khác nhau giữa hai góc độ này:


1. Điểm giống nhau

Cả hai ngành khoa học đều gặp nhau ở một số điểm nền tảng:

  • Chủ thể nghiên cứu: Đều tập trung vào con người cụ thể đã thực hiện hành vi được quy định trong Bộ luật Hình sự là tội phạm.
  • Mục đích chung: Đều hướng tới việc đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ trật tự xã hội và công lý.
  • Căn cứ pháp lý: Đều dựa trên các quy định của pháp luật hình sự để xác định tư cách "người phạm tội" của chủ thể.

2. Điểm khác nhau

Sự khác biệt giữa Tội phạm học và Luật Hình sự về vấn đề nhân thân được thể hiện qua các tiêu chí sau:

Tiêu chí

Nhân thân trong Luật Hình sự

Nhân thân trong Tội phạm học

Góc độ tiếp cận

Pháp lý: Nghiên cứu các đặc điểm mà luật quy định để áp dụng chế tài.

Xã hội - Tâm lý: Nghiên cứu con người với tư cách là một thực thể xã hội phức tạp.

Phạm vi nghiên cứu

Hẹp, chỉ tập trung vào các đặc điểm có ý nghĩa định tội, định khung và lượng hình (tiền án, tiền sự, độ tuổi, vai trò...).

Rộng và toàn diện, nghiên cứu cả quá trình hình thành nhân cách, môi trường sống, giáo dục và các đặc điểm tâm lý sâu kín.

Mục đích trực tiếp

Để xác định trách nhiệm hình sự, quyết định hình phạt và các biện pháp tư pháp cụ thể.

Để giải thích tại sao họ phạm tội và tìm ra các biện pháp cải tạo, phòng ngừa hiệu quả nhất.

Thời điểm nghiên cứu

Tập trung vào thời điểm thực hiện hành vi và thời điểm xét xử.

Nghiên cứu một quá trình dài: Trước khi phạm tội, trong khi phạm tội và sau khi cải tạo.

Giá trị ứng dụng

Là căn cứ để Tòa án cá biệt hóa hình phạt.

Là cơ sở để xây dựng chiến lược phòng ngừa tội phạm và tái hòa nhập cộng đồng.


3. Phân tích sâu sự khác biệt

A. Trong Luật Hình sự: Nhân thân là "thước đo" hình phạt

Luật Hình sự quan tâm đến nhân thân chủ yếu để trả lời câu hỏi: Người này xứng đáng chịu mức án nào?

  • Các tình tiết như: phạm tội lần đầu, người già, phụ nữ có thai, hoặc tái phạm nguy hiểm... được luật hóa rõ ràng để Tòa án tăng hoặc giảm mức hình phạt.
  • Nhân thân ở đây mang tính chất tĩnhđịnh mức.

B. Trong Tội phạm học: Nhân thân là "nguồn gốc" của tội phạm

Tội phạm học nhìn nhận nhân thân là một hệ thống động.

  • Ngành này muốn tìm hiểu: Điều gì trong quá khứ và tư duy đã đẩy người này đến con đường lầm lỗi?
  • Tội phạm học nghiên cứu cả những đặc điểm mà luật không quy định (ví dụ: sở thích, thói quen sinh hoạt, các mối quan hệ bạn bè không liên quan trực tiếp đến vụ án) để xây dựng "chân dung tâm lý" của đối tượng.

4. Ý nghĩa của sự kết hợp

Mối quan hệ giữa hai ngành khoa học này là mối quan hệ hỗ trợ:

1.     Luật Hình sự cung cấp khung pháp lý: Giúp Tội phạm học xác định đúng đối tượng cần nghiên cứu.

2.     Tội phạm học cung cấp căn cứ thực tiễn: Giúp các nhà lập pháp sửa đổi luật (ví dụ: bổ sung các quy định về người chưa thành niên dựa trên nghiên cứu tâm lý tội phạm học).

Kết luận: Nếu Luật Hình sự nhìn vào nhân thân để xử lý công bằng một vụ án, thì Tội phạm học nhìn vào nhân thân để chữa lành một con người và ngăn chặn những vụ án tương tự trong tương lai.

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

(đang cập nhật)

VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét