Trong hệ thống
pháp luật hình sự Việt Nam, Thời hiệu thi hành bản án là thời hạn mà cơ
quan có thẩm quyền được phép thi hành hình phạt đối với người bị kết án. Khi hết
thời hạn này, người bị kết án không phải chấp hành hình phạt đã tuyên nữa. Quy định này
dựa trên nguyên tắc: Sau một khoảng thời gian dài, mục đích giáo dục và răn đe
của hình phạt không còn tính thời sự, hoặc người phạm tội đã thực sự cải thiện
trong quá trình lẩn tránh. Dưới đây là
nội dung chi tiết theo Điều 60 Bộ luật Hình sự 2015:
1. Thời hạn
cụ thể của thời hiệu thi hành bản án Thời hiệu được
tính dựa trên mức hình phạt mà Bản án của Tòa án đã tuyên (không tính theo
khung hình phạt của tội danh):
|
Mức
hình phạt đã tuyên
|
Thời
hiệu thi hành bản án
|
|
Phạt tiền,
cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 năm
|
05 năm
|
|
Phạt tù từ
trên 03 năm đến 15 năm
|
10 năm
|
|
Phạt tù từ
trên 15 năm đến 30 năm
|
15 năm
|
|
Phạt tù chung
thân hoặc tử hình
|
20 năm
|
2. Cách
tính thời điểm bắt đầu và gián đoạn Việc tính thời
hiệu không phải lúc nào cũng diễn ra liên tục. Có 03 nguyên tắc quan trọng cần
lưu ý:
- Thời điểm bắt đầu: Thời hiệu bắt đầu tính từ ngày bản
án có hiệu lực pháp luật.
- Trường hợp trốn tránh: Nếu người bị kết án cố tình trốn
tránh và đã có quyết định truy nã, thì thời gian trốn tránh không
được tính vào thời hiệu. Thời hiệu sẽ tính lại từ đầu kể từ ngày
người đó ra đầu thú hoặc bị bắt giữ.
- Trường hợp phạm tội mới: Nếu trong thời hạn đang tính thời
hiệu, người bị kết án lại thực hiện hành vi phạm tội mới, thì thời
hiệu đối với bản án cũ bị gián đoạn. Thời hiệu cho bản án cũ sẽ tính lại
từ đầu kể từ ngày thực hiện tội phạm mới.
3. Các
trường hợp đặc biệt (Khoản 4, 5, 6 Điều 60) a. Đối với
án Tử hình và Chung thân - Mặc dù thời
hiệu tối đa là 20 năm, nhưng đối với các tội đặc biệt nghiêm trọng (như Tội xâm
phạm an ninh quốc gia, Tội phá hoại hòa bình, Tội phạm chiến tranh), Chánh án
Tòa án nhân dân tối cao hoặc Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có quyền
quyết định không áp dụng thời hiệu. Nghĩa là dù 30-40 năm sau, người bị
kết án vẫn có thể phải thi hành án.
b. Đối với
pháp nhân thương mại Thời hiệu
thi hành bản án đối với pháp nhân thương mại phạm tội là 05 năm, bất kể
hình phạt là tiền hay đình chỉ hoạt động.
4. Phân
biệt "Thời hiệu thi hành bản án" và "Thời hiệu truy cứu
TNHS" Rất nhiều
người nhầm lẫn giữa hai khái niệm này:
- Thời hiệu truy cứu TNHS (Điều 27): Tính từ
ngày thực hiện hành vi phạm tội đến khi khởi tố. Nếu hết hạn mà
chưa khởi tố thì không được khởi tố nữa.
- Thời hiệu thi hành bản án (Điều 60): Tính từ
ngày có bản án của Tòa án. Nếu hết hạn mà cơ quan thi hành án chưa
bắt được người để thi hành thì người đó được miễn thi hành.
Ví dụ
minh họa Năm 2020, A
bị tuyên phạt 2 năm tù về tội Trộm cắp. Bản án có hiệu lực nhưng do sơ suất của
cơ quan thi hành án, A không bị gọi đi thi hành án. A vẫn sinh sống bình thường
tại địa phương (không trốn tránh, không bị truy nã, không phạm tội mới).
- Đến năm 2025 (sau 5 năm), thời
hiệu thi hành bản án của A kết thúc. A sẽ được miễn chấp hành hình phạt
tù này.
Bạn có muốn
tôi làm rõ hơn về thủ tục để một người được xác nhận là đã hết thời hiệu thi
hành bản án không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét