Trình tự tố
tụng tại phiên tòa sơ thẩm vụ án hình sự là một quy trình chặt chẽ được quy định
từ Điều 297 đến Điều 329 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015. Quy trình này được
chia thành 5 giai đoạn chính nhằm đảm bảo tính công khai, dân chủ và khách
quan.
1. Giai
đoạn chuẩn bị khai mạc phiên tòa Trước khi Hội
đồng xét xử (HĐXX) vào làm việc, Thư ký tòa án thực hiện các công việc ổn định
trật tự:
- Kiểm tra sự có mặt của những người
được Tòa án triệu tập.
- Phổ biến nội quy phiên tòa.
- Báo cáo HĐXX về sự có mặt, vắng
mặt của những người tham gia.
2. Thủ tục
bắt đầu phiên tòa (Khai mạc) Đây là giai
đoạn kiểm tra tính pháp lý của phiên tòa:
- Công bố quyết định: Chủ tọa đọc quyết định đưa vụ
án ra xét xử.
- Kiểm tra căn cước: Xác minh lý lịch của bị cáo và
những người tham gia tố tụng khác.
- Giải thích quyền và nghĩa vụ: Chủ tọa giải thích rõ quyền lợi
và trách nhiệm của bị cáo, bị hại, người làm chứng...
- Giải quyết yêu cầu thay đổi người
tiến hành tố tụng: HĐXX xem xét các yêu cầu thay đổi Thẩm phán, Kiểm sát viên hay Thư
ký (nếu có căn cứ cho rằng họ không khách quan).
3. Thủ tục
xét hỏi Đây là giai
đoạn quan trọng nhất để làm sáng tỏ sự thật khách quan của vụ án thông qua các
hoạt động:
- Công bố cáo trạng: Kiểm sát viên đọc bản cáo trạng
trình bày hành vi phạm tội và tội danh truy tố.
- Hỏi bị cáo: HĐXX và Kiểm sát viên hỏi bị
cáo về các tình tiết vụ án.
- Hỏi những người khác: Hỏi bị hại, người làm chứng,
giám định viên để đối chiếu lời khai.
- Xem xét vật chứng: Công bố các tài liệu, đồ vật,
hình ảnh liên quan đến vụ án tại phiên tòa.
4. Tranh
luận tại phiên tòa Giai đoạn
này thể hiện tính dân chủ, nơi các bên bảo vệ quan điểm của mình:
- Luận tội: Kiểm sát viên trình bày bản luận
tội, đề nghị mức hình phạt.
- Bào chữa: Bị cáo và người bào chữa trình
bày luận điểm gỡ tội hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
- Đối đáp: Kiểm sát viên và người bào chữa
tranh luận về các điểm chưa thống nhất.
- Lời nói sau cùng: Trước khi HĐXX nghị án, bị cáo
được quyền nói lời sau cùng (không ai được đặt câu hỏi trong lúc này).
5. Nghị
án và Tuyên án Đây là giai
đoạn hình thành phán quyết cuối cùng:
- Nghị án: HĐXX thảo luận riêng để quyết định
về tội danh, hình phạt và trách nhiệm dân sự. Việc nghị án phải tuân theo
nguyên tắc đa số.
- Tuyên án: Chủ tọa phiên tòa thay mặt HĐXX
đọc bản án. Mọi người trong phòng xử án phải đứng dậy khi tuyên án. Bản án
sẽ nêu rõ quyền kháng cáo và thời hạn kháng cáo của các bên.
Tóm tắt
các mốc thời gian quan trọng:
- Thời hạn kháng cáo: 15 ngày kể từ ngày tuyên
án (đối với người có mặt) hoặc kể từ ngày nhận được bản án (đối với người
vắng mặt).
- Thời hạn kháng nghị của VKS: 15 ngày (VKS cùng cấp)
hoặc 30 ngày (VKS cấp trên trực tiếp).
Việc nắm vững
trình tự này giúp đảm bảo các quyền lợi của bị cáo không bị xâm phạm. Bạn có muốn
đi sâu vào chi tiết cách thức Kiểm sát viên thực hiện việc "Luận tội"
trong giai đoạn tranh luận không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
.png)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét