Trình bày về Phòng vệ chính đáng?

CÂU HỎI :Trình bày về Phòng vệ chính đáng?	(Trả lời bên dưới)

Phòng vệ chính đáng là một trong những chế định quan trọng nhất của Luật Hình sự, thể hiện quyền tự vệ tự nhiên của con người và sự khích lệ của Nhà nước đối với công dân trong việc đấu tranh chống tội phạm. Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên Điều 22 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017): 1. Khái niệm Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên. Hệ quả: Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm. 2. Các điều kiện để được coi là Phòng vệ chính đáng Để một hành vi chống trả được công nhận là phòng vệ chính đáng (không phải chịu trách nhiệm hình sự), cần hội đủ 4 điều kiện sau: A. Về phía nguồn nguy hiểm (Hành vi tấn công) Phải có hành vi xâm phạm: Hành vi này phải đang gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại ngay tức khắc cho các quan hệ xã hội được luật pháp bảo vệ (tính mạng, sức khỏe, tài sản...). Hành vi xâm phạm phải đang diễn ra hoặc đe dọa xảy ra ngay tức khắc:   Nếu hành vi tấn công đã kết thúc hẳn (hung thủ đã bỏ chạy, đã bị khống chế hoàn toàn) mà vẫn tiếp tục đánh trả thì không còn là phòng vệ. Nếu hành vi tấn công chưa bắt đầu (mới chỉ là lời đe dọa trong tương lai) mà đã đánh trước thì cũng không được coi là phòng vệ. B. Về phía người phòng vệ (Hành vi chống trả) Đối tượng bị tác động: Hành vi chống trả phải nhằm vào chính người đang có hành vi tấn công. Nếu gây thiệt hại cho người thứ ba thì có thể chuyển sang loại hình "Tình thế cấp thiết". Mục đích: Để ngăn chặn hành vi tấn công, bảo vệ lợi ích chính đáng. C. Về mức độ chống trả (Sự cần thiết) Hành vi chống trả phải "cần thiết". Sự cần thiết này không có nghĩa là thiệt hại gây ra phải nhỏ hơn thiệt hại bị đe dọa. Luật cho phép người phòng vệ có quyền gây thiệt hại ngang bằng hoặc thậm chí lớn hơn cho kẻ tấn công, miễn là sự chống trả đó phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi tấn công. 3. Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng Đây là trường hợp hành vi chống trả rõ ràng là quá đáng, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi xâm phạm. Đặc điểm: Người phòng vệ đã đi quá mức cần thiết để ngăn chặn sự tấn công (ví dụ: đối phương chỉ đấm bằng tay không nhưng người phòng vệ lại dùng dao đâm nhiều nhát khi đối phương đã ngã gục). Hệ quả pháp lý: Người vượt quá giới hạn phải chịu trách nhiệm hình sự, nhưng được giảm nhẹ hình phạt. Các tội danh liên quan: Tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng (Điều 126). Tội cố ý gây thương tích do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng (Điều 136). 4. Phân biệt với "Phòng vệ tưởng tượng" Đây là tình trạng một người tưởng rằng mình đang bị tấn công nên đã chống trả, nhưng thực tế không có hành vi tấn công nào xảy ra. Nếu sự nhầm lẫn là có căn cứ: Có thể được miễn trách nhiệm hình sự (sự kiện bất ngờ). Nếu sự nhầm lẫn không có căn cứ: Phải chịu trách nhiệm về tội vô ý. 5. Những yếu tố cần xem xét khi xét xử Khi xác định một người có phòng vệ chính đáng hay không, tòa án thường xem xét: 1.     Tương quan lực lượng: Sức khỏe, số lượng người, vũ khí giữa hai bên. 2.     Hoàn cảnh: Thời gian (đêm tối hay ban ngày), không gian (nơi vắng vẻ hay đông người). 3.     Thái độ của kẻ tấn công: Sự hung hãn, quyết liệt của hành vi xâm phạm. Bạn có muốn tôi phân tích một bản án cụ thể về việc tòa án phân định giữa "Phòng vệ chính đáng" và "Vượt quá giới hạn" để thấy rõ ranh giới này không?   Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO: (đang cập nhật) VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN: (đang cập nhật)