Thứ Ba, 24 tháng 2, 2026

Việc xác định tội danh trong trường hợp một người vừa là người xúi giục, vừa là người giúp sức không?

CÂU HỎI :Xác định tội danh trong trường hợp một người vừa là người xúi giục, vừa là người giúp sức không?

(Trả lời bên dưới)

Đây là một tình tiết cực kỳ phổ biến trong thực tế tố tụng. Khi một người "đóng nhiều vai" trong một vụ án đồng phạm, việc xác định tội danh và mức hình phạt sẽ dựa trên nguyên tắc thu hút vai tròđánh giá tính chất nguy hiểm.

Dưới đây là cách các cơ quan tiến hành tố tụng phân tích trường hợp này:

1. Nguyên tắc xác định tội danh

Dù một người thực hiện bao nhiêu vai trò (xúi giục, giúp sức, tổ chức) thì họ vẫn chỉ bị truy tố về một tội danh duy nhất mà người thực hành đã thực hiện (hoặc định thực hiện).

  • Cơ sở pháp lý: Theo Điều 17 và Điều 58 Bộ luật Hình sự 2015, tất cả đồng phạm đều bị xét xử về cùng một tội danh.
  • Ví dụ: A xúi giục B đi trộm máy tính, sau đó A lại cho B mượn kìm cộng lực để cắt khóa (giúp sức). A sẽ bị khởi tố về tội "Trộm cắp tài sản" với tư cách là đồng phạm (vừa xúi giục, vừa giúp sức).

2. Cách xác định vai trò chính khi lượng hình

Khi một người vừa xúi giục, vừa giúp sức, Tòa án sẽ không tách rời để xử phạt hai lần mà sẽ xem xét vai trò nào là chính, vai trò nào là phụ để quyết định mức hình phạt:

  • Ưu tiên vai trò cao hơn: Thông thường, vai trò Xúi giục được đánh giá là nguy hiểm hơn Giúp sức. Bởi vì người xúi giục là "nguyên nhân" làm nảy sinh ý định phạm tội, còn người giúp sức chỉ là "điều kiện".
  • Đánh giá tổng thể: Nếu hành vi giúp sức (như cung cấp vũ khí quân dụng) gây nguy hiểm lớn hơn hành vi xúi giục đơn thuần, Tòa án sẽ tập trung vào tính chất của hành vi giúp sức đó.

3. Những biến số quan trọng (Trường hợp đặc biệt)

A. Vừa là người Tổ chức, vừa là người Thực hành

Đây là trường hợp nặng nhất. Người này vừa vạch ra kế hoạch, vừa trực tiếp ra tay. Trong cáo trạng, họ sẽ bị nêu là "Người tổ chức và trực tiếp thực hành", dẫn đến tình tiết tăng nặng về mức độ quyết tâm phạm tội.

B. Xúi giục nhưng người thực hành làm quá (Thái quá)

Theo Khoản 4 Điều 17 BLHS, nếu bạn xúi A đi đánh dằn mặt (Cố ý gây thương tích), nhưng bạn lại giúp sức bằng cách đưa súng và A tự ý bắn chết người (Giết người), thì bạn:

  • Chỉ chịu trách nhiệm về tội Cố ý gây thương tích (theo ý chí xúi giục ban đầu).
  • Người thực hành (A) sẽ chịu trách nhiệm về tội Giết người.

4. Tại sao cần phân biệt rạch ròi?

Việc chỉ ra một người vừa xúi giục vừa giúp sức giúp Hội đồng xét xử thấy được:

1.     Sự quyết tâm phạm tội: Người này không chỉ muốn tội phạm xảy ra (xúi giục) mà còn theo sát để đảm bảo nó thành công (giúp sức).

2.     Mức độ nguy hiểm cho xã hội: Hành vi này cho thấy sự cấu kết chặt chẽ hơn so với việc chỉ đóng một vai trò đơn lẻ.

Ví dụ thực tế:

A biết B đang ghét C. A nói với B: "Thằng C láo thật, ông phải xử nó đi" (Xúi giục). Thấy B còn chần chừ, A đưa cho B một con dao bầu và nói "Cầm lấy mà dùng" (Giúp sức). Trong trường hợp này, A sẽ bị coi là đồng phạm với vai trò kép, và chắc chắn mức án của A sẽ cao hơn nếu A chỉ dừng lại ở việc nói suông (xúi giục).

Bạn có muốn tôi làm rõ thêm về trường hợp "Tự ý nửa chừng chấm dứt" của người giúp sức không? Đây là phần rất khó vì người giúp sức phải "thu hồi" được công cụ hoặc ngăn chặn được người thực hành thì mới được miễn trách nhiệm.

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét