Thứ Ba, 24 tháng 2, 2026

Sự khác biệt giữa "Đồng phạm có tổ chức" và "Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp" không?

CÂU HỎI : Sự khác biệt giữa "Đồng phạm có tổ chức" và "Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp" không?

(Trả lời bên dưới)

Đây là một đề nghị rất thực tế, vì trong các bản án, việc nhầm lẫn giữa hai khái niệm này có thể dẫn đến việc áp dụng sai tình tiết tăng nặng hoặc định khung hình phạt.

Dù cả hai đều thể hiện mức độ nguy hiểm cao, nhưng chúng "đánh" vào hai khía cạnh khác nhau: Đồng phạm có tổ chức tập trung vào sự liên kết giữa người với người, còn Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp tập trung vào thói quen và nguồn sống của người phạm tội.

Dưới đây là bảng so sánh giúp bạn phân biệt rõ ràng:

Bảng so sánh chi tiết

Tiêu chí

Đồng phạm có tổ chức

Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp

Bản chất

Là một hình thức đồng phạm.

Là một tình tiết liên quan đến nhân thân và tính lặp lại.

Số lượng người

Bắt buộc phải có từ 2 người trở lên.

Có thể chỉ có 1 người duy nhất.

Sự liên kết

Có sự câu kết chặt chẽ, phân công vai trò (chỉ huy, thực hành...).

Không nhất thiết phải có sự liên kết với người khác.

Tần suất hành vi

Có thể chỉ thực hiện 1 lần duy nhất nhưng có kế hoạch bài bản.

Phải thực hiện hành vi phạm tội từ 5 lần trở lên (theo án lệ và hướng dẫn).

Mục đích/Nguồn sống

Nhằm đạt được mục đích phạm tội chung của nhóm.

Lấy nghề phạm tội làm nguồn thu nhập chính (sống bằng nghề đó).

Cơ sở pháp lý

Khoản 2 Điều 17 BLHS 2015.

Điểm b Khoản 1 Điều 52 BLHS 2015.


Phân tích sâu hơn qua ví dụ

1. Trường hợp là Đồng phạm có tổ chức (nhưng không chuyên nghiệp):

Một nhóm 5 người bạn thân bàn bạc kỹ lưỡng, thuê xe, chuẩn bị bản vẽ để đột nhập vào một ngân hàng lớn lấy tiền. Họ bị bắt ngay lần đầu tiên thực hiện.

  • Kết luận: Đây là Đồng phạm có tổ chức vì có kế hoạch, câu kết chặt chẽ. Nhưng không phải chuyên nghiệp vì đây là lần đầu, họ chưa sống bằng nghề này.

2. Trường hợp là Phạm tội chuyên nghiệp (nhưng không có tổ chức):

Một người đàn ông hành nghề móc túi ở bến xe buýt suốt 3 năm qua. Ngày nào ông ta cũng đi móc túi để lấy tiền trang trải cuộc sống và hành động một mình.

  • Kết luận: Đây là Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp. Nhưng không phải đồng phạm có tổ chức vì ông ta làm độc lập.

3. Trường hợp giao thoa (Cả hai):

Một băng nhóm chuyên dàn cảnh va chạm giao thông để cướp tài sản. Họ có thủ lĩnh, có người dàn cảnh, có người cản địa và đã thực hiện trót lọt hàng chục vụ trong nhiều năm để chia nhau tiền tiêu xài.

  • Kết luận: Trường hợp này vừa là Đồng phạm có tổ chức, vừa Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp.

Tại sao việc phân biệt này lại quan trọng?

1.     Về hình phạt: Nếu một vụ án hội tụ cả hai yếu tố này, bị cáo sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự rất nặng vì vừa có sự "cấu kết" vừa có sự "lưu manh hóa" về nhân thân.

2.     Về định khung: Nhiều tội danh (như Trộm cắp, Lừa đảo) quy định "Phạm tội có tổ chức" là khung hình phạt nặng hơn so với hành vi đơn lẻ. Nếu luật sư chứng minh được hành vi chỉ là bột phát, không có sự câu kết chặt chẽ, mức án có thể giảm xuống đáng kể.

Bạn có muốn tôi giải đáp thêm về một tình tiết nào khác, chẳng hạn như "Phạm tội có tính chất côn đồ" - một khái niệm cũng thường xuyên gây tranh cãi trong các vụ án hình sự không?

 

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét